Socjologia

Wieś i Rolnictwo nr 2(175)/2017

Jerzy Wilkin

W numerze [Contens] Artykuły [Articles] Michał Dudek: Skala i uwarunkowania ubóstwa rodzin rolniczych w Polsce [Scale and Determinants of Poverty of Farming Families in Poland], doi 10.7366/wir022017/01, s. 7-28; Arkadiusz Ptak: Kapitał społeczny sołtysów [Social Capital of Village Heads (Sołtys)], doi 10.7366/wir022017/02, s. 29-48; Katarzyna Luzar-Błaż, Małgorzata Grodzińska-Jurczak, Joanna Cent: Partycypacja społeczna w zarządzaniu terenami chronionymi na przykładzie obszaru Natura 2000 - Dolinki Jurajskie [Public Participation in Protected Area Management - A Case of Natura 2000 Site - Dolinki Jurajskie (Jurassic Valleys)], doi 10.7366/wir022017/03, s. 49-68; Aldona Standar: Ocena kondycji finansowej gmin oraz jej wybranych uwarunkowań na przykładzie województwa wielkopolskiego przy wykorzystaniu metody TOPSIS [Evaluation of the Level of Financial Standing and Its Selected Determinants Based on the Case of Gminas of the Wielkopolska Province Using the TOPSIS Method], doi 10.7366/wir022017/04, s. 69-92; Agnieszka Syliwoniuk-Wapowska: Rolnictwo w arabskich monarchiach Zatoki Perskiej: główne problemy i tendencje [Agriculture in the Persian Gulf Monarchies: Key Problems and Trends], doi 10.7366/wir022017/05, s. 93-118; Oskar Wolski: Odnowa wsi jako przedmiot badań. Ewolucja i systematyzacja pojęcia [Rural Renewal as a Field of Study. Evolution and Systematisation of the Term], doi 10.7366/wir022017/06, s. 119-146; Martyna Głodowska, Anna Gałązka: Wpływ rolnictwa ekologicznego na środowisko w koncepcji rozwoju zrównoważonego [Impact of Organic Farming on Natural Environment within the Concept of Sustainable Development], doi 10.7366/wir022017/07, s. 147-166. Artykuł informacyjny [Information] Waldemar Humięcki, Bogdan Podgórski: Gospodarowanie Zasobem Własności Rolnej Skarbu Państwa i stan realizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego [Management of State-Owned Agricultural Real Estate and Implementation of the Agricultural System Formation Act], doi 10.7366/wir022017/08, s. 167-184.

Wieś i Rolnictwo nr 3(176)/2017

David Freshwater, Kyösti Arovuori, Bazyli Czyżewski, Agnieszka...

Contents [W numerze] Editors' Note [Od redakcji], s. 7-10. Articles [Artykuły] David Freshwater: The Importance of Improving Incentives and Employment Opportunities for Farm Households in Poland [Znaczenie wzrostu atrakcyjności i możliwości zatrudnienia pozarolniczego dla małych gospodarstw rolnych], doi 10.7366/wir032017/01, s. 11-34; Kyösti Arovuori: How Have the CAP Reforms Contributed to Structural Development in Agriculture? [Jak reformy WPR przyczyniły się do zmian strukturalnych w rolnictwie?], doi 10.7366/wir032017/02, s. 35-52; Bazyli Czyżewski, Agnieszka Poczta-Wajda: Effects of Policy and Market on Relative Income Deprivation of Agricultural Labour [Wpływ polityki i rynku na relatywną deprywację dochodową czynnika pracy w rolnictwie], doi 10.7366/wir032017/03, s. 53-70; Małgorzata Matyja: Polish Farm Labour Force from the Perspective of Agricultural Worker Cooperatives [Zasoby pracy w polskich gospodarstwach z perspektywy pracowniczych spółdzielni rolniczych], doi 10.7366/wir032017/04, s. 71-96; Danuta Guzal-Dec, Magdalena Zwolińska-Ligaj: The Role of Local Action Groups in the Process of Multifunctional Development of a Peripheral Region. A Case Study of the Region of Lublin, Poland [Rola lokalnych grup działania w wielofunkcyjnym rozwoju regionu peryferyjnego. Studium przypadku regionu lubelskiego (Polska)], doi 10.7366/wir032017/05, s. 97-120; Katarzyna Bańkowska, Piotr Gradziuk: Renewable Energy - Implications for Agriculture and Rural Development in Poland [Energetyka odnawialna - implikacje dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich], doi 10.7366/wir032017/06, s. 121-146. Executive Summaries of Monographs [Streszczenia monografii] Maria Halamska, Sylwia Michalska, Ruta Śpiewak: Studies on the Social Structure of Rural Poland, Vol. 1. Aspects of New and Former Social Differences [original title: Studia nad Strukturą Społeczną Wiejskiej Polski. Tom 1: Stare i nowe wymiary społecznego zróżnicowania], Institute of Rural and Agricultural Development, Polish Academy of Sciences, Scholar Publishing House, Warsaw 2016, s. 147-156; Izabella Bukraba-Rylska, Maria Wieruszewska, Konrad Burdyka: Local Cultural Heritage in the Experience of Residents of Rural Areas [original title: Lokalne dziedzictwo kulturowe w doświadczeniu mieszkańców wsi], Institute of Rural and Agricultural Development, Polish Academy of Sciences, Scholar Publishing House, Warsaw 2017, s. 155-160. Reports [Sprawozdania] Dominika Zwęglińska: Report on the XXVII European Society of Rural Sociology Congress [Sprawozdanie z XXVII Kongresu Europejskiego Towarzystwa Socjologii Wsi], s. 161-166. Information article [Artykuł informacyjny] The Fund Which Changes the Polish Villages [Fundacja, która zmienia polską wieś], s. 167-169.

Wieś i Rolnictwo nr 3(180)/2018

Michał Soliwoda, Jacek Kulawik, Barbara Wieliczko, Przemysław...

Spis treści [Contents] Artykuły [Articles] Michał Soliwoda, Jacek Kulawik, Barbara Wieliczko: Instrumenty finansowe a polityki wspólnotowe UE [Financial Instruments Versus Common EU Policies], doi 10.7366/wir032018/01, s. 9-34; Przemysław Śleszyński: Identyfikacja i ocena procesów demograficznych w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem wsi [Identification and Evaluation of Demographic Processes in Poland with Special Regard to the Rural Areas], doi 10.7366/wir032018/02, s. 35-68; Maria Halamska: Wspierać czy zalesiać? Dylematy rozwoju wiejskich obszarów problemowych [Supporting or Afforesting? Dilemmas in the Development of Rural Problem Areas in Poland], doi 10.7366/wir032018/03, s. 69-92; Sławomir Kalinowski: Problem ubóstwa i wykluczenia społecznego w krajach Unii Europejskiej w kontekście zrównoważonego rozwoju [The Problem of Poverty and Social Exclusion in the European Union Member States in the Context of Sustainable Development], doi 10.7366/wir032018/04, s. 93-112; Joanna Bereżnicka: Dopłaty do działalności operacyjnej a stabilność finansowa gospodarstw rolnych w krajach Unii Europejskiej [Operational Subsidies and Financial Stability of Farms in the European Union], doi 10.7366/wir032018/05, s. 113-136; Andrzej Jędruchniewicz: Negatywne skutki regulowania cen rolnych [Negative Effects of Agricultural Price Regulation], doi 10.7366/wir032018/06, s. 137-154; Katarzyna Kokoszka, Małgorzata Pink: Instytucjonalne uwarunkowania sprzedaży bezpośredniej żywności w Polsce [Institutional Preconditions of Direct Sales of Food Products in Poland], doi 10.7366/wir032018/07, s. 155-174; Tomasz Wojewodzic, Wiesław Musiał: Trwanie i upadek drobnych gospodarstw rolnych - zastosowanie analogii w naukach przyrodniczych i społecznych [The Decadence and Decline of Small Farms - Application Analogies to Natural and Social Sciences], doi 10.7366/wir032018/08, s. 175-192; Anna Kłoczko-Gajewska, Olga Markiewicz: Mechanizm rozprzestrzeniania się wiosek tematycznych w Polsce [The Spread of Thematic Village Idea in Poland], doi 10.7366/wir032018/09, s. 193-210; Marta Czekaj: Plan sukcesji w gospodarstwie rolnym [Succession Planning in Family Farms], doi 10.7366/wir032018/10, s. 211-228; Bartłomiej Bajan, Wawrzyniec Czubak: Korzyści płynące z integracji poziomej w polskim rolnictwie na przykładzie grup producentów rolnych [The Benefits of Horizontal Integration in Polish Agriculture Exampled by Agricultural Producer Groups], doi 10.7366/wir032018/11, s. 229-242. Recenzje i omówienia Bogdan Klepacki: Recenzja książki Krystyny Krzyżanowskiej, Ekonomiczno-społeczne uwarunkowania innowacji w zespołowym działaniu w rolnictwie [Book review: Economic and Social Determinants of Innovation in Teamwork in Agriculture by Krystyna Krzyżanowska], doi 10.7366/wir032018/12, s. 243-248; Marcin Makowiecki: Z biegiem lat i wydarzeń. Recenzja książki: Andrzej Rosner, Ruta Śpiewak, Edyta Kozdroń, Patrząc na wieś. Sto lat rozwoju polskiej wsi [Book review: Glimpses of the Countryside. One Hundred Years of Polish Countryside by Andrzej Rosner, Ruta Śpiewak, Edyta Kozdroń], doi 10.7366/wir032018/13, s. 249-252. Sto lat rozwoju polskiej wsi Włodzimierz Dzun: Zmiany strukturalne w gospodarstwach rolnych na ziemiach polskich przed odzyskaniem niepodległości [Farm Structure Change in Polish Lands Before the Independence Recovery], doi 10.7366/wir032018/14, s. 253-279. Uwagi: red. naczelny - Mirosław Drygas periodyk wydawany wraz z Instytutem Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN

Wieś i Rolnictwo nr 4(173)/2016

Katarzyna Zawalińska, Anna Ciechomska, Błażej Jendrzejewski, Monika...

CONTENTS Editors' Note, p. 7-8. Articles Katarzyna Zawalińska, Anna Ciechomska, Błażej Jendrzejewski: Challenges for Modelling CAP 2014-2020 within CGE Model Framework [Wyzwania w odwzorowaniu Wspólnej Polityki Rolnej 2014-2020 w modelach równowagi ogólnej], doi 10.7366/wir042016/01, p. 9-28; Monika Stanny, Andrzej Rosner, Edyta Kozdroń: Changes in the Spatial Distribution of the Level and Dynamics of Socio-Economic Development of Rural Areas in Poland [Zmiany rozkładu przestrzennego poziomu i dynamiki rozwoju społeczno-gospodarczego obszarów wiejskich w Polsce], doi 10.7366/wir042016/02, p. 29-48; Marek Kłodziński, Patrycjusz Zarębski: Spatial Determinants of Business Location in Rural Areas [Uwarunkowania przestrzenne aktywności gospodarczej na obszarach wiejskich], doi 10.7366/wir042016/03, p. 49-64; Vitaliy Krupin: Restructuring of the Rural Economy in Ukraine: Undergoing Processes and New Directions [Restrukturyzacja gospodarki wiejskiej Ukrainy: zachodzące procesy i nowe kierunki], doi 10.7366/wir042016/04, p. 65-80; Maria Halamska: Processes of Change in the Social Structure of Poland's Rural Population in the Years 1991-2013 [Procesy zmian struktury społecznej ludności wiejskiej w latach 1991-2013], doi 10.7366/wir042016/05, p. 81-100; Krystyna Szafraniec, Paweł Szymborski: Transition from Education to Employment: A Specific Character of Rural Youth of the Selected Post-communist Countries [Przejście od edukacji do zatrudnienia - specyfika wiejskiej młodzieży wybranych krajów postkomunistycznych], doi 10.7366/wir042016/06, p. 101-122; Ruta Śpiewak: The Social Process of Defining Quality Food, Based on the Opinions of Polish Consumer Cooperative Members [Społeczny proces definiowania wysokiej jakości żywności w świetle opinii członków polskich kooperatyw spożywczych], doi 10.7366/wir042016/07, p. 123-140; Sylwia Michalska: Domestic Violence Against Women in Rural Communities in Poland [Przemoc domowa wobec kobiet w społecznościach wiejskich], doi 10.7366/wir042016/08, s. 141-162; Izabella Bukraba-Rylska: Research on Rural Culture. Paradigm Shifts [Badania nad kulturą wsi. Zmiany paradygmatu], doi 10.7366/wir042016/09, p. 163-178. Scientific essay Maria Wieruszewska: Rural Landscape as a Value of Cultural Heritage [Krajobraz wiejski jako wartość dziedzictwa kulturowego], doi 10.7366/wir042016/10, s. 179-194; Table of Contents of the 2016 Issues of the Village and Agriculture Quarterly [Spis treści kwartalnika ,,Wieś i Rolnictwo" w 2016 roku], p. 195-200; Village and Agriculture Reviewers List in 2016. [Lista recenzentów kwartalnika ,,Wieś i Rolnictwo" w 2016 roku], p. 201-203; Guidelines for Authors, p. 204.

Wieś i Rolnictwo nr 4(177)/2017

Justyna Góral, Włodzimierz Rembisz, Sebastian Stępień, Katarzyna...

W numerze [Contens] Andrzej Kaleta: Wspomnienie o Profesorze Zbigniewie Tadeuszu Wierzbickim (1919-2017) [Professor Zbigniew Tadeusz Wierzbicki (1919-2017) in Memoriam], doi 10.7366/wir042017/01, s. 7-16. Artykuły [Articles] Justyna Góral, Włodzimierz Rembisz: Wydajność pracy i czynniki ją kształtujące w polskim rolnictwie w latach 2000-2015 [Labour Productivity and Factors Affecting it in Polish Agriculture in 2000-2015], doi 10.7366/wir042017/02, s. 17-38; Sebastian Stępień, Katarzyna Smędzik-Ambroży, Marta Guth: Oddziaływanie Wspólnej Polityki Rolnej na zrównoważenie ekonomiczno-społeczne gospodarstw rolnych na przykładzie Polski [The Impact of the Common Agricultural Policy on the Socio-Economic Sustainability of Farms. An Example of Poland], doi 10.7366/wir042017/03, s. 39-58; Marta Błąd: U źródeł przemian agrarnych Polski Odrodzonej [The Origin of Agrarian Reform in Poland after Regaining Independence], doi 10.7366/wir042017/04, s. 59-76; Agnieszka Sompolska-Rzechuła, Anna Oleńczuk-Paszel: Poziom życia ludności na obszarach wiejskich i miejskich w Polsce [Level of Living of the Population of Rural and Urban Areas in Poland], doi 10.7366/wir042017/05, s. 77-96; Katarzyna Zajda: Wdrażanie innowacji społecznych przez wiejskie organizacje pozarządowe [Social Innovation Implementation by Rural Non-Governmental Organizations], doi 10.7366/wir042017/06, s. 97-114; Stanisław Świtek, Łukasz Jankowiak, Zuzanna M. Rosin, Zuzanna Sawinska, Ryszard Steppa, Viktoria Takacs, Adam Zbyryt, Piotr Tryjanowski: Jak zachować wysoki poziom bioróżnorodności na obszarach rolniczych w Polsce? Identyfikacja najważniejszych problemów badawczych [How to Keep a High Level of Biodiversity on Farmland Area in Poland? Identification of Major Research Problems], doi 10.7366/wir042017/07, s. 115-138. Recenzje i omówienia [Reviews and discussions] Dominika Zwęglińska: Gentryfikacja: o złożoności procesu i niejednoznaczności zjawiska. Recenzja książki Łukasza Drozda pt. Uszlachetniając przestrzeń. Jak działa gentryfikacja i jak się ją mierzy [Gentrification: The Complexity of the Process and the Ambiguity of the Phenomenon. A Review of a Book by Łukasz Drozda: Uszlachetniając przestrzeń. Jak działa gentryfikacja i jak się ją mierzy], doi 10.7366/wir042017/08, s. 139-146; Grzegorz Ślusarz: Recenzja książki: Andrzej Czyżewski, Joanna Strońska-Ziemann, Obszary wiejskie w podregionie pilskim przed i po akcesji Polski do UE [Book Review: Andrzej Czyżewski, Joanna Strońska-Ziemann, Obszary wiejskie w podregionie pilskim przed i po akcesji Polski do UE], doi 10.7366/wir042017/09, s. 147-152. Artykuł informacyjny [Information article] Fundacja, która zmienia polską wieś [The Fund Which Changes the Polish Villages], s. 153-156; Spis treści kwartalnika Wieś i Rolnictwo w 2017 roku [Table of Contents of the 2017 Issues of the Village and Agriculture Quarterly], s. 157; Lista recenzentów kwartalnika Wieś i Rolnictwo w 2017 roku [Village and Agriculture Reviewers List in 2017], s. 163.

Wieś i Rolnictwo nr 4(181)/2018

Dominika Milczarek-Andrzejewska, Adam Czarnecki, Tamara Krawchenko, Aleksandra...

Contents [Spis treści] Dominika Milczarek-Andrzejewska, Adam Czarnecki: Editors' Note. Building Modern Rural Development Policies for Poland , s. 7­­­­­-10. Articles [Artykuły] Tamara Krawchenko: A Framework for Modern Rural Policy in Poland - Dialogue with the Research Community [Ramy nowoczesnej polityki wiejskiej w Polsce - dialog ze społecznością naukową], doi: 10.7366/wir042018/01, s. 11-24; Aleksandra Pawłowska, Włodzimierz Rembisz: The Relationship of Investments and Subsidies to Labour Productivity in Agriculture in Poland between 2010 and 2015 [Związek między inwestycjami i dopłatami do inwestycji a produktywnością pracy w rolnictwie w Polsce w latach 2010-2015], doi: 10.7366/wir042018/02, s. 25-42; Piotr Sulewski, Adam Wąs: Awareness of Sustainable Agriculture among Polish Farmers - Beneficiaries of the CAP [Świadomość trwałego rolnictwa wśród polskich rolników - beneficjentów Wspólnej Polityki Rolnej], doi: 10.7366/wir042018/03, s. 43-66; Agata Malak-Rawlikowska: Are Farmers Trapped in Hold-Up Relationships with their Contractors in the Supply Chain? The Case of Dairy Farmers and Feed Suppliers [Czy rolnicy są uwięzieni w relacjach typu hold-up? Przypadek producentów mleka i dostawców pasz], doi: 10.7366/wir042018/04, s. 67-90; Tomasz Wojewodzic, Wojciech Sroka: Commercial Farms in Polish Metropolitan Areas: Changes in Production Factors [Towarowe gospodarstwa rolne na obszarach metropolitalnych w Polsce: zmiany zasobów czynników produkcji], doi: 10.7366/wir042018/05, s. 91-110; Ilona Matysiak: Young University Graduates' Motivations for Living in the Countryside in the Context of Rural Policies in Poland [Motywacje do życia na wsi młodych absolwentów wyższych uczelni w kontekście polityk rozwoju obszarów wiejskich w Polsce], doi: 10.7366/wir042018/06, s. 111-130; Michał Pietrzak: Some General Considerations on Coordination Mechanisms and their Potential Role in Rural Policy [Kilka ogólnych uwag na temat mechanizmów koordynacji i ich potencjalnej roli w polityce obszarów wiejskich] doi: 10.7366/wir042018/07, s. 131-148; Katarzyna Zajda, Sławomir Pasikowski: Inter-Sectoral Cooperation for the Implementation of Social Policy in Rural Areas. Proposal of Research Tool [Skala międzysektorowej współpracy na rzecz realizacji polityki społecznej na wsi. Propozycja narzędzia badawczego], doi: 10.7366/wir042018/08, s. 149-162; Oskar Wolski: Smart Villages in EU Policy: How to Match Innovativeness and Pragmatism? [Inteligentne wioski w polityce Unii Europejskiej. Jak połączyć innowacyjność z pragmatyzmem?], doi: 10.7366/wir042018/09, s. 163-180; Paweł Chmieliński, Marcin Gospodarowicz: A Regional Approach to Rural Development? Regional and Rural Programmes in Poland 2007-2015 [Regionalne podejście do rozwoju obszarów wiejskich? Studium regionalnych i wiejskich programów rozwoju w latach 2007-2015 w Polsce], doi: 10.7366/wir042018/10, s. 181-197. Table of Contents of the 2018 Issues of the Village and Agriculture Quarterly[Spis treści kwartalnika ,,Wieś i Rolnictwo" w 2018 roku], s. 199-206. Village and Agriculture Reviewers List in 2018 [Lista recenzentów kwartalnika ,,Wieś i Rolnictwo" w 2018 roku], s. 207-209. Uwagi: red. naczelny - Mirosław Drygas periodyk wydawany wraz z Instytutem Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN

Wirtualizacja życia osób z niepełnosprawnością

Grzegorz Całek, Jakub Niedbalski, Mariola Racław, Dorota...

Artykuły zaprezentowane w monografii są odpowiedzią na sytuację, jaka zaistniała w związku z pandemią COVID-19 i jej konsekwencjami odnoszącymi się zarówno do obecności technologii informatycznych we wszystkich obszarach życia społecznego, jak i powszechności ich wykorzystania. Celem publikacji jest więc zobrazowanie złożoności i dynamiki zachodzących procesów wirtualizacji życia społecznego i ich wpływu na funkcjonowanie osób z niepełnosprawnościami, także z uwzględnieniem ostatnich wydarzeń związanych ze światową epidemią. Poszczególne rozdziały książki koncentrują się m.in. na: sposobach wykorzystania Internetu przez osoby z niepełnosprawnościami, edukacji online i kompetencjach cyfrowych osób z niepełnosprawnościami, wirtualnej aktywności obywatelskiej oraz aktywności społecznej i politycznej osób z niepełnosprawnościami. Istotny nacisk został też położony na wymiar aplikacyjny przygotowywanych tekstów. Publikacja łączy w sobie zarówno cechy opracowania naukowego, opartego na badaniach własnych poszczególnych autorów, jak i wnioski mające charakter rekomendacji.

Wizualizacje życia codziennego w badaniach interakcjonistycznych / Visualizations of Everyday Life in Interactionist Inquiry

Krzysztof T. Konecki, Anna Kacperczyk

Możemy zrozumieć więcej, gdy zobaczymy więcej. Wzrok jest niezbędny do zrozumienia codziennego życia, będącego dla nas jedynym i bezpośrednio dostępnym światem. Używamy zmysłów, aby pojąć rzeczywistość. [...] Prezentowany album pomyślany jest jako monografia naukowa, w której artystyczne i dokumentalne wizualizacje zjawisk społecznych opatrzone są komentarzem socjologicznym, analizowane i omawiane za pomocą pojęć i narzędzi wywodzących się ze studiów wizualnych, antropologii oraz socjologii. Staramy się przedstawić różnorodne wymiary analiz życia codziennego, odwołując się do socjologicznej i kulturologicznej refleksji nad ich fotograficznymi wizualizacjami. Z Wprowadzenia We can understand more when we see more. Sight is indispensable in understanding the everyday life that is our only directly available world. We use our senses to perceive and to understand it. [...] This album is conceived as a scientific monograph in which artistic and documentary visualizations of social phenomena are provided with a sociological commentary, and are analyzed and discussed with the help of generic concepts and tools derived from visual studies, anthropology, and sociology. We try to present various dimensions of analyses of everyday life with the help of a sociological and cultural reflection on their photographic visualizations. From Introduction

Władza globalizacji

Jadwiga Staniszkis

Jadwiga Staniszkis o swojej książce: Realną władzę ma nie nominalne centrum rządzenia, lecz logika globalna. To ona ,,wstrzeliła" instytucjonalną strukturę rynku dojrzałego w rynek ,,wschodzący" i narzuciła sekwencję liberalizacji ,,od końca", od sfery finansów - zgodnie z wymogami celu dojrzałego, postindustrialnego kapitalizmu. Dokonało się to kosztem akumulacji postkomunistycznego kapitału. Zarządzanie, egzekwując tę instytucjonalną logikę, wchodzi w kolizję z coraz bardziej bezradnym rządzeniem, które już nie kontroluje tego, za co wciąż odpowiada. Inny analizowany tu problem to historyczna i kulturowa geneza obecnego pęknięcia w świecie zachodnim, kolizja ,,nowoczesnych państw Europy Zachodniej" z ,,przednowoczesnym" systemem rządzenia w USA. Podczas gdy Stany Zjednoczone posiadają neoimperialny potencjał, te pierwsze są korodowane przez globalizację. Odmienna jest sytuacja państw azjatyckich. Ukazuję tu rolę szczególnej ,,ontologizacji czasu" w kulturze Azji Wschodniej, jako zasobu pozwalającego dziś bronić się przed przemocą strukturalną i asymetrią racjonalności wnoszoną przez globalizację.

Władza platform. Za fasadą Google, Facebooka i Spotify

Jan Kreft

To książka o władzy platform Facebooka i Google, o kontrolowaniu człowieka, grup społecznych, a nawet państw. O „magii” uzależniania ludzi, celebracji osobliwych mitów, kulcie porażki, mirażach bogactwa, kreatywności i kariery. To książka o algorytmizacji codziennego życia, feudalnych stosunkach na platformach, ich niewolnikach i menedżerach pokutnikach. O zarządzaniu antykonkurencyjnymi platformami, o „strefach zabójstw” rynkowych rywali. To wreszcie książka o utowarowieniu wszystkiego – od miłości po nienawiść – o tyranii iluzji, o redefiniowaniu znaczeń w cyberprzestrzeni ludzkiej aktywności, o obsesji pomiarów każdego aspektu życia z nadrzędną misją i wiarą, że można naprawiać świat, tworząc jeszcze lepszy algorytm. „Ponieważ profesor Kreft lubi przywoływać słowa Olgi Tokarczuk, skojarzyłem jego postawę z wędrowcem opisanym przez Olgę Tokarczuk w eseju Człowiek na krańcach świata, przypominającym rycinę niewiadomego autorstwa opublikowaną w 1888 r. przez francuskiego astronoma Camille’a Flammariona. Przedstawia ona wędrowca, który dotarł do granic świata i wystawiwszy głowę poza ziemską sferę, zachwyca się widokiem uporządkowanego i wielce harmonijnego kosmosu. Chłodne oko »astronoma« Krefta dostrzega za fasadą społeczności biznesowy układ powiązań, wielkich i małych kół i kółeczek organizacji finansowych w cyfrowym wszechświecie. Niemniej fascynuje go »debunking«, czyli rozgryzanie, ale i obalanie mitów założycielskich firm GAFA z Doliny Krzemowej. Profesor Kreft jest jednym z najważniejszych polskich eksplorerów tej kwestii, wnikającym – używając jego określenia – za fasadę nie tylko wskazanych w tytułach gigantów firm informatyczno-technicznych (BigTech), ale obejmując oglądem i analizą cały gwiazdozbiór cyfrowych firm sieci Web 2.0”. Z recenzji prof. dr. hab. Tomasza Gobana-Klasa Prof. dr hab. Jan Kreft (Politechnika Gdańska). Wieloletni dziennikarz i korespondent zagraniczny, autor ponad tysiąca publikacji w mediach polskich i zagranicznych, menedżer zarządzający firmami mediów i nowych technologii. Autor kilkunastu książek, w tym: Władza algorytmów – u źródeł potęgi Google i Facebooka, Za fasadą społeczności – zarządzanie nowymi mediami i Koniec dziennikarstwa, jakie znamy. Agregacja w mediach.

Wojna i motłoch. Sprzeczności nowoczesne w filozofii Hegla

Bartosz Wójcik

Książka stanowi monografię filozofii politycznej Hegla ujmowanej w perspektywie dwóch zjawisk granicznych dla jego systemu: wojny i motłochu. Oba fenomeny społeczno-historyczne nie pozwalają gładko się wpisać w Heglowską teorię polityczną: są jej ślepą plamką, która stawia opór i otwiera na niedające się opanować sprzeczności. Myśliciel czyniący ze sprzeczności podstawową zasadę swojej filozofii zostaje tym samym zaskoczony sprzecznościami, których nie potrafi skutecznie pojednać. To napięcie pomiędzy filozoficzną teorią antagonizmu a rzeczywistym antagonizmem społecznym – zewnętrznym w wojnie pomiędzy narodami oraz wewnętrznym w eksplozji motłochu w społeczeństwie kapitalistycznym – jest centralnym zagadnieniem książki. Autor, rekonstruując myśl polityczną Hegla, prowadzi także dyskusję z najważniejszymi komentarzami i interpretacjami niemieckiego filozofa, od Karola Marksa począwszy, przez Alexandre’a Kojève’a i György’a Lukácsa, na Marku Siemku i Slavoju Žižku skończywszy. „Może przesadzam, ale mówię to z najgłębszego przekonania, tekst pracy wygląda jak Luwr. W każdej sali – rozdziale, podrozdziale czy podpunktach – stajemy przed kolejnymi obrazami. I trudno zatrzymać wzrok przy jednym, gdyż autor – wciągając czytelnika do lektury – prowadzi do kolejnego obrazu”. [z recenzji Profesora Wojciecha Kaute] „Zamysł radykalnego i pogłębionego odczytania w filozofii Hegla zasady antagonizmu jako fundującej nowoczesną polityczność, a także ukazania wojny i motłochu jako ‘granic’, ‘ograniczeń’ i ‘przeszkód’ w rozwoju systemu etyczności i społeczeństwa obywatelskiego (…) zrealizowano w sposób przemyślany, udokumentowany, przekonujący i oryginalny”. [z recenzji Profesor Ewy Nowak] Bartosz Wójcik (ur. 1990), filozof i historyk idei. Adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. W 2022 roku obronił tam doktorat poświęcony wojnie i motłochowi w filozofii Hegla. W latach 2017−2022 realizował w ISP PAN projekt badawczy Filozofia negatywności Hegla i Žižka finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki. Jest redaktorem naczelnym czasopisma naukowego „Praktyka Teoretyczna”. Publikował liczne artykuły i recenzje naukowe, na łamach min. „Civitasu”, „Kronosa”, „Tekstów Drugich”, „Widoku”, „FA-artu” i „Athenaeum”.

Wojna, obraz, propaganda. Socjologiczna analiza plakatów wojennych

Tomasz Ferenc, Waldemar Dymarczyk, Piotr Chomczyński (red.)

 Potęga oddziaływania plakatu, mierzona choćby stopniem rozpoznawalności przez odbiorców treści posterów, jest bezdyskusyjna. Wyrazem ich nieprzemijającej popularności (a nawet swoistej mody) są dzisiaj np. reprinty i kalendarze zawierające przedruki starych posterów, stające się częścią dekoracji przestrzeni zarówno publicznych, jaki i prywatnych. Często też dawne postery wykorzystywane są w działaniach promocyjnych i marketingowych. Ich przekaz jest prosty, zazwyczaj jednoznaczny i eksponowany w przestrzeni publicznej. Po książkę warto sięgnąć, dlatego że: pokazuje ono efektywność i przydatność analiz wizualnych w rozumieniu życia społecznego, ich użyteczność w uprawianiu, zwłaszcza współczesnej, socjologii; jest ona doskonałym kompendium wiedzy na temat propagandy wizualnej, pokazuje jej historyczne przykłady i współczesne rozwinięcia, a także to, jak bardzo ten rodzaj komunikatów przenika codzienność, jak jest on wszechobecny i to w każdym z możliwych do pomyślenia aspektów życia społecznego. Czytelnik znajdzie w niej wiele trudnych do pozyskania informacji na temat ikonicznych przedstawień wojny obecnych w zachodniej kulturze wizualnej, słabo dotąd rozpoznane przykłady kampanii propagandowych z przeszłości, a także wiele niezwykle trafnych interpretacji współczesnych przekazów perswazyjnych.

Wspólne zasoby, zbiorowe działanie, indywidualne korzyści

Piotr Chmielewski, Jan Chmielewski

W 1972 roku Milton Friedman zadał słynne pytanie: ,,Czy możemy zatrzymać Lewiatana?". I było to w istocie pytanie retoryczne. Zaczęto ,,majsterkować" przy własności, tworząc różne hybrydy państwowo-prywatne. [...] Eksperymenty z mieszanymi formami własności przynosiły zróżnicowane rezultaty i bywały przedmiotem wielu analiz i zaciętych sporów. Często miały one wydźwięk polityczny, ale w miarę upływu czasu i narastania autentycznych potrzeb społecznych nabierały coraz bardziej pragmatycznego charakteru i coraz częściej opierały się na wiedzy empirycznej, na badaniach funkcjonujących w praktyce rozwiązań. Najwybitniejszymi przedstawicielami takiego podejścia byli Elinor i Vincent Ostromowie. [...] Chmielewscy, którzy od dawna współpracowali z Ostromami, przeprowadzili takie badania nad wspólnotą gruntową w Jurgowie na polskim Spiszu. prof. Andrzej K. Koźmiński

Współczesna kobieta - szkice do portretu na tle przemian społeczno-kulturowych

red. Dagmara Dobosz, Katarzyna Joniec

Rozpatrywanie zmian jakim ulegały i ulegają role społeczne podejmowane przez kobiety na przestrzeni czasu stanowi istotny społecznie postulat badawczy. Proponowany zbiór tekstów opatrzony tytułem Współczesna kobieta – szkice do portretu na tle przemian społeczno-kulturowych nie jest kolejnym opisem sytuacji kobiety we współczesnym świecie skupionym na jednym z wymiarów jej funkcjonowania. Zamiarem naszym jest raczej próba ukazania zmienności kobiety na tle zmienności świata i odwrotnie z szerokiej perspektywy aktualnych dziś różnych problemów społecznych. Znajdują się tu teksty odwołujące się zarówno do przeszłości, do teraźniejszości opierającej się na tym co przeszłe oraz do przyszłości, która z teraźniejszości z kolei wyrasta. Celem zaproponowania takiej formuły przedkładanej książki jest bowiem jak najszersze ukazanie złożoności sytuacji kobiety w świecie współczesnym, nierozerwalnie związanej z wczoraj i jutro. W publikacji zawarto teksty stanowiące z jednej strony rekonstrukcję dotychczasowych spojrzeń na prezentowaną problematykę, z drugiej zaś te mające charakter empiryczny, prezentujące wyniki badań własnych autorów. Wyrażamy nadzieję, iż publikacja ta dla każdego czytelnika stanowić będzie bodziec do refleksji nad sytuacją współczesnej kobiety oraz zachęci do podejmowania kolejnych badań w tym niewyczerpanym temacie.

Współczesna schola mortis

Agnieszka Janiak

Współczesna scholar mortis jest książką wyjątkową. Agnieszka Janiak ujmuje całościowo fenomen śmierci w jego indywidualnym i społecznym kontekście. Terminalna choroba, odchodzenie człowieka, opieka paliatywna i towarzyszenie przy umieraniu, wreszcie zgon oraz sytuacja i stany psychiczne osób, które pozostały w żałobie, a także formy niesienia im różnorakiego wsparcia - indywidualne i instytucjonalne - to zagadnienia stanowiące punkt wyjścia do refleksji nad przygotowaniem współczesnego człowieka do zmierzenia się z doświadczeniem śmierci bliskich, ale i własnej. Kolejne omawiane w książce zagadnienia to konieczność kształtowania odpowiednich środków komunikacji i form pomocy niesionej osobom dotkniętym doświadczeniem śmierci oraz odpowiednie przygotowanie służb pomocowych - medycznych, psychologicznych, socjalnych i administracyjnych. dr hab. Stefan Bednarek, prof. em. UWr Książka jest zapisem podróży autoetnograficznej, która zajęła autorce piętnaście lat. Początek tej podróży wyznaczyły dramatyczne doświadczenia własne, a obrany kierunek i poszczególne etapy determinowane były przez poszukiwania naukowe i egzystencjalne, pragnienie zapobieżenia podobnym granicznym doświadczeniom u innych i udzielanie im wsparcia. Kto będzie czytelnikiem tej książki? Niewątpliwie osoby, dla których obecność przy umierającym człowieku jest trudnym, ale oczywistym zadaniem. Osoby, które podejmują się edukacji społecznej w tak ważnym obszarze i zabiegają o wysoką jakość komunikacji. Studenci ukierunkowani na pomoc cierpiącemu człowiekowi w wymiarze medycznym, pielęgnacyjnym czy wychowawczym. Wreszcie ci, którzy znajdują się w trudnej sytuacji życiowej, podobnej do tej, której doświadczyła Autorka. Oby i oni potrafili przejść swoja drogę poszukiwania odpowiedzi na niełatwe pytania i odnaleźć sposoby wspierania innych cierpiących. dr hab. Grzegorz Godawa, prof. UPJPII Agnieszka Janiak, kulturoznawczyni i filolożka, adiunktka na Wydziale Studiów Stosowanych Dolnośląskiej Szkoły Wyższej we Wrocławiu, prowadziła badania na Stanford University, wykładała w John Ernest Foundation w Kalifornii. Jej zainteresowania badawcze - tanatoedukacja, komunikacja w sytuacjach trudnych, a także terapeutyczne funkcje pisania - są wynikiem doświadczeń życiowych i praktyki społecznej.

Współczesne społeczeństwo polskie

Jacek Wasilewski

Głównym adresatem książki są studenci socjologii i pokrewnych dyscyplin, a także wszyscy inni zainteresowani zmianami zachodzącymi w naszym społeczeństwie w ostatnich kilkunastu latach. Praca składa się z trzynastu rozdziałów podejmujących rozmaite aspekty procesu potocznie nazywanego ,,transformacją". Czołowi polscy socjologowie przedstawiają w niej następujące zagadnienia: - polska transformacja przez pryzmat socjologicznych teorii zmiany, - formowanie się nowej struktury społecznej, - zmiany płodności i modelu rodziny, - zmieniające się wartości Polaków, - przemiany zbiorowości miejskich i wiejskich, - kształtowanie się partii politycznych, - nowe społeczne usytuowanie przedsiębiorstw, - ubóstwo, - korupcja, - przebudowa ustrojowa w pamięci zbiorowej, - kultura polska widziana oczyma mniejszości, - budowanie instytucji. Przewodnią ideą książki jest dostarczenie Czytelnikowi ogólnych ram teoretyczno-metodologicznych i wskazówek literaturowych do samodzielnego studiowania poszczególnych zagadnień. W zamyśle Autorów i wydawnictwa książka ma być swego rodzaju podręcznikiem do kursów Współczesne społeczeństwo polskie. Autorzy tomu: Marek S. Szczepański, Jacek Wasilewski, Marek Okólski, Marek Ziółkowski, Bohdan Jałowiecki, Hanna Podedworna, Mirosława Grabowska, Jerzy Szczupaczyński, Elżbieta Tarkowska, Antoni Z. Kamiński, Barbara Szacka, Sławomir Kapralski i Janusz Mucha, Andrzej Rychard.