Literaturoznawstwo

Geniusze, nowatorzy i skandaliści polskiej literatury. Od Przybyszewskiego do Gombrowicza

Agnieszka Woch

Przybyszewski, Strug, Irzykowski, Boy-Żeleński, Witkacy, Gombrowicz – pisarze, którzy zmienili oblicze polskiej i światowej literatury. Wyłamywali się utartym schematom, ich życiorysy obfitowały w liczne kontrowersje, którymi żył cały kraj. Wszyscy wyprzedzali swoje czasy i żaden z nich nie zasługuje na zapomnienie. Genialni pisarze, a może bezwstydni skandaliści? Agnieszka Woch przedstawia czytelnikowi sylwetki sześciu wybitnych prozaików. Kto z nich był największym kobieciarzem i alkoholikiem? Który z autorów walczył z depresją w dalekiej Australii? Jak w dziejach literatury zapisało się niewielkie miasteczko położone na Lazurowym Wybrzeżu? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w najnowszym e-booku portalu Histmag.org. Lektura obowiązkowa dla miłośników interesujących biografii i polskiej literatury! Agnieszka Woch, absolwentka filologii polskiej i dziennikarstwa na UW, wieloletnia współpracowniczka i redaktorka portalu Histmag.org. Autorka tekstów publicystycznych, popularyzatorskich oraz recenzji książek i filmów. Interesuje się dziejami najnowszymi oraz historią kultury i literatury.

Geografia wyobrażona regionu. Literackie figury przestrzeni

Daniel Kalinowski, Adela Kuik-Kalinowska, Małgorzata Mikołajczak

Seria  prezentuje prace podejmujące nowatorskie interdyscyplinarne badania nad regionalizmem literackim. Jej celem jest ukazanie tradycji literackich badań regionalnych, rozpoznanie sytuacji literatury regionalnej w Polsce i rekonceptualizacja obszaru literaturoznawstwa regionalistycznego w perspektywie nowych orientacji pojawiających się w światowej humanistyce.  „Geografia wyobrażona” to jedno z tych pojęć, które uzmysławiają ekspansywny potencjał zwrotu przestrzennego. Wywiedziona z rozważań Edwarda Saida, który o geografii wyobrażonej pisał w kontekście praktyk kolonizacyjnych, podlega dziś znamiennej dekontekstualizacji i dzieląc los innych terminów, trafiających na podatny grunt badań kulturowych, funkcjonuje w szerokim − transdyscyplinarnym i ostatecznie nieustalonym − znaczeniu. W obszarze współczesnego literaturoznawstwa „geografia wyobrażona” jest jednym z haseł wywoławczych literackiej imagologii terytorialnej i w dynamicznie rozwijających się badaniach nad przestrzenią sygnuje kulturowe reprezentacje i zapisy miejsc, przy czym jej domeną pozostaje sfera obrazowania transmitującego relacje przestrzeni i władzy. W takim rozumieniu geografia wyobrażona zbliża się do geopoetyki. Jak się wydaje, na gruncie badań literaturoznawczych zakresy znaczeniowe obu pojęć są podobne, choć można by też, różnicując ich status, powiedzieć, że geografia wyobrażona stanowi przedmiot badań geopoetyki. Tak właśnie traktują ją autorzy tej książki, piszący o geografii wyobrażonej regionu. Prezentowany tu katalog tematyczny obejmuje bogatą topikę przestrzenną − mieszczą się w niej zarówno krajobrazy kulturowe, motywy i mity spacjalne (wraz z ich społecznym, historycznym i politycznym uwarunkowaniem), jak i konstruująca je metaforyka, tj. zjawiska, które w podtytule książki ujęte zostały jako „literackie figury przestrzeni”.  

Germanica des 16. Jahrhunderts in der Universitätsbibliothek Łódź. Katalog der Bestände. Band 1

Jakub Gortat, Heinrich Hofmann, Tomasz Ososiński

In der Zeit zunehmender Digitalisierung von Bibliotheksbeständen rückt das alte Buch als materielles Zeugnis einer Jahrhunderte überdauernden Lesekultur und als Zeuge wechselnder historischer Gegebenheiten neu in den Fokus der Betrachtung. Bücher können Geschichten erzählen, die weit über die in ihnen enthaltenen Texte hinausgehen. Sie tragen Spuren ihrer früheren Besitzer und der sich wechselnden Interessen an Texten und an Buchbesitz. In besonderer Weise gilt dies für Bücher, die im Kontext von konfessionellen, politischen und wirtschaftlichen Veränderungen, durch Säkularisierungswellen oder Kriege aus Sammlungen herausgerissen und in neue Sammlungen gestellt worden sind. Ein faszinierendes Beispiel einer solchen ‚neuen’ Sammlung sind die Germanica, d.h. die deutschsprachigen Frühdrucke des 16. Jahrhunderts in der Universitätsbibliothek Łódź. Der vorliegende Katalog bietet eine ausführliche Exemplarbeschreibung dieser Bestände mit dem Ziel, weitergehende interdisziplinäre Forschung anzuregen und zu ermöglichen.

Germanica des 16. Jahrhunderts in der Universitätsbibliothek Łódź. Katalog der Bestände. Band 2

Jakub Gortat, Heinrich Hofmann, Tomasz Ososiński

In der Zeit zunehmender Digitalisierung von Bibliotheksbeständen rückt das alte Buch als materielles Zeugnis einer Jahrhunderte überdauernden Lesekultur und als Zeuge wechselnder historischer Gegebenheiten neu in den Fokus der Betrachtung. Bücher können Geschichten erzählen, die weit über die in ihnen enthaltenen Texte hinausgehen. Sie tragen Spuren ihrer früheren Besitzer und der sich wechselnden Interessen an Texten und an Buchbesitz. In besonderer Weise gilt dies für Bücher, die im Kontext von konfessionellen, politischen und wirtschaftlichen Veränderungen, durch Säkularisierungswellen oder Kriege aus Sammlungen herausgerissen und in neue Sammlungen gestellt worden sind. Ein faszinierendes Beispiel einer solchen ‚neuen’ Sammlung sind die Germanica, d.h. die deutschsprachigen Frühdrucke des 16. Jahrhunderts in der Universitätsbibliothek Łódź. Der vorliegende Katalog bietet eine ausführliche Exemplarbeschreibung dieser Bestände mit dem Ziel, weitergehende interdisziplinäre Forschung anzuregen und zu ermöglichen.

Gestae Divi Augusti / Czyny Boskiego Augusta

Leszek Mrozewicz (red.), Karol Kłodziński, Paweł Sawiński...

Res Gestae Divi Augusti, zwana "Królową Inskrypcji", to wyjątkowe źródło historyczne dla epoki wczesnego Cesarstwa Rzymskiego, wczesnego pryncypatu. Jest to najdłuższa spośród zachowanych inskrypcji z okresu Cesarstwa Rzymskiego. Res Gestae Divi Augusti to nie tylko wyjątkowe źródło, unikatowa osobista relacja twórcy pryncypatu, ale również niezwykle złożona, wielowarstwowa narracja, która stanowi spore wyzwanie interpretacyjne dla współczesnych historyków. Tekst ma charakter autopanegiryku, w którym pierwszy princeps prezentuje własną, subiektywną wizję swojego panowania. Niniejsze wydanie to pierwsza polska edycja tego źródła, zaopatrzona w krytyczny komentarz historyczny. To ważne źródło, świadectwo epoki pryncypatu, będzie znakomitym materiałem dydaktycznym dla studentów historii, filologii klasycznej i prawa.

Glosariusz. W podróży po Bułgarii, Czechach, Serbii i Słowenii

Piotr Kręzel

Prezentowana publikacja wielojęzyczna jest efektem długoletniej pracy adeptów łódzkiej slawistyki. Zawiera uporządkowany materiał językowy dotyczący sektora turystycznego - przydatne podczas podróżowania wyrazy, frazy, zdania, a także cenne informacje, takie jak na przykład numery telefonów polskich ambasad w poszczególnych państwach. Ze względu na praktyczne walory książka może być wykorzystywana podczas zwiedzania Bułgarii, Czech, Serbii i Słowenii. * Glosariusz to przejrzyste kompendium leksykalne, które umożliwia relatywnie swobodną komunikację w podróży i życiu codziennym z użytkownikami czterech języków słowiańskich - bułgarskiego, czeskiego, serbskiego i słoweńskiego. Z RECENZJI DR HAB. BARBARY RODZIEWICZ, PROF. US Po Glosariusz mogą sięgnąć nie tylko Polacy uczący się języków słowiańskich, lecz także turyści czy pracownicy polskich instytucji publicznych. Z RECENZJI PROF. DR. DALIBORA SOKOLOVICIA (UNIWERSYTET BELGRADZKI)

Glosy do "Szachinszacha" Ryszarda Kapuścińskiego

Beata Nowacka

Publikacja zatytułowana Glosy do „Szachinszacha” nawiązuje do formuły, która jest osią kompozycyjną samego reportażu. Poza rozbudowaną kolekcją dokumentów genezy dzieła książka zawiera licznie zgromadzone wizualia oraz elementy analizy edytorskiej tekstu. W pracy zaproponowana została ujednolicona transkrypcja irańskich imion, nazwisk i nazw własnych, które – wraz z materiałem faktograficznym – zostały poddane ocenie iranisty Mateusza M. Kłagisza z Instytutu Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Książka może się okazać interesującą lekturą dla czytelników nieprofesjonalnych, przyczynkiem do dalszych badań nad reportażem oraz argumentem w dyskusjach nad wiarygodnością reportażu, zwłaszcza dziś, gdy określenie „Kapuściński zmyślał” stało się niemal przysłowiowe.

Glottodydaktyka z perspektywy hermeneutycznej. Teoria - praktyka - konteksty

Waldemar Martyniuk

Glottodydaktyka to według Słownika języka polskiego PWN "nauka zajmująca się badaniem procesu nauczania i uczenia się języków obcych". W prezentowanym zbiorze tekstów pojęcie to rozszerzono o refleksję nad ogólnie rozumianą kwestią wspierania rozwoju ludzkiej sprawności językowej i związanymi z tym procesami i działaniami. Świat w ujęciu hermeneutycznym ma charakter językowy. Językowość ludzkiego świata wyraża się w tym, że kto ma język, ten ma świat wykraczający poza bezpośrednie otoczenie i ponadczasowy. Dzięki językowi człowiek poznaje świat i swoje w nim miejsce, odbywając niezliczone podróże w czasie i przestrzeni. Teksty zebrane w tej książce dotyczą problemów ludzkiej sprawności językowej i jej rozwijania zgodnie z tak określonym podejściem hermeneutycznym. Powstawały w latach 1999-2021, ale de facto stanowią podsumowanie ponad sześćdziesięcioletnich refleksji Autora nad fenomenem, jakim jest ludzka sprawność językowa. Książka adresowana jest przede wszystkim do tych, którzy uprawiają glottodydaktykę, ale ma znaczenie również dla tych, którzy projektują i praktykują "szkolne nauczanie języka polskiego" rodzimych użytkowników naszego języka oraz przygotowują nauczycieli z tego zakresu. Refleksja na takie tematy wydaje się dzisiaj szczególnie istotna ze względu na kwestie migracyjne i konieczność uczenia się nowych języków przez coraz większą liczbę ludzi, co oznacza także konieczność odpowiedniego kształcenia lektorów podejmujących prace w tym zakresie. dr hab. Zofia Agnieszka Kłakówna Waldemar Martyniuk - profesor w Instytucie Glottodydaktyki Polonistycznej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa stosowanego, autor podręczników, programów nauczania i materiałów egzaminacyjnych do nauczania języka polskiego jako rodzimego i obcego. Profesor wizytujący i wykładowca na uniwersytetach w Niemczech (Bochum, Giessen, Getynga, Moguncja, MUnster), Szwajcarii (Bazylea) oraz w Stanach Zjednoczonych (Stanford University). W latach 2008-2013 dyrektor wykonawczy Europejskiego Centrum Języków Nowożytnych Rady Europy w Grazu (Austria). Od 2019 roku przewodniczący Rady (Board of Trustees) Stowarzyszenia ALTE (Association of Language Testers in Europe).