Filologia
"Enactments of Life": The Short Stories of Nadine Gordimer
Marek Pawlicki
"Enactments of Life": The Short Stories of Nadine Gordimer stanowi pierwsze studium w całości poświęcone opowiadaniom południowoafrykańskiej noblistki Nadine Gordimer, które omawiane są w kontekście jej powieści, esejów, artykułów, wywiadów i materiałów archiwalnych. Opowiadania Gordimer mogą być postrzegane jako tytułowe "odgrywania życia" (enactments of life) ukazujące prawdę zarówno historyczną, jak i osobistą o ludziach żyjących w RPA w czasie apartheidu i późniejszych przemian demokratycznych. Poprzez szczegółową analizę opowiadań noblistki, od jej wczesnych utworów aż po ostatnie, książka ukazuje rozwój polityczny i artystyczny pisarki, której twórczość literacka trwała ponad siedem dekad.
English Lexical Loans in Informal Polish of Computer Users
Marcin Zabawa
Książka Marcina Zabawy to całościowe omówienie angielskich zapożyczeń właściwych w potocznej polszczyźnie informatyki. Podstawą badań jest korpus tekstów zebrany samodzielnie przez autora. Monografia zawiera szczegółowy opis 548 anglicyzmów właściwych, a także obszerne omówienie teoretyczne problematyki zapożyczeń właściwych oraz problemów związanych z ich identyfikacją i odróżnianiem od innych typów zapożyczeń. Książka adresowana jest do badaczy zajmujących się kontaktem językowym i zapożyczeniami angielskimi oraz językiem informatyki, może również zainteresować praktyków, tłumaczy, a także wszystkie osoby, które chcą rozumieć współczesny polski język informatyki.
Estetyka sprawczości w grach wideo
Marcin M. Chojnacki
Dlaczego gramy w gry wideo? Bez wątpienia jednym z potencjalnych powodów jest towarzyszące nam wówczas satysfakcjonujące poczucie sprawczości. To właśnie temu, silnie związanemu z uczestnictwem w rozgrywce fenomenowi poświęcono niniejszą publikację. Jej zadaniem jest przybliżenie, za pośrednictwem groznawczej perspektywy, estetycznego wymiaru sprawstwa gracza, omówienie czynników wzmacniających i osłabiających jego odczuwanie, a także wskazanie oraz przeanalizowanie na wybranych przykładach, ujawniających się podczas rozgrywki, warstw sprawczości kształtujących nasze doświadczenie odbiorcze. * Książka bardzo udanie łączy pracę teoretyczną wysokiej próby (bo co do świetnej orientacji autora we współczesnych studiach nad grami nie można mieć żadnych wątpliwości) ze studiami przypadku ilustrującymi przydatność wypracowanego modelu badań. To dobra książka naukowa, jak w wypadku większości publikacji dotyczących gier potencjalnie interesująca także dla ambitnych miłośników spoza kręgów akademickich. Z recenzji prof. dr. hab. Mirosława Filiciaka Praca to przejaw nowego, świeżego spojrzenia na naukową refleksję nad sprawczością w grach wideo, a właściwie nie tylko naukową, ponieważ ujęcie autora ma też pewne walory przydatne w procesie projektowania gier. Monografia jest świadectwem udanego koncepcyjnego mariażu sprawczości i estetyki w grach. Z recenzji prof. dr. hab. Jana Stasieńki
Ethos rycerski w kulturze. Tradycje i kontynuacje. T. II: Ethos sarmacki i jego tradycje
red. Teresa Banaś-Korniak, red. Beata Stuchlik-Surowiak, współudz....
Tom drugi wieloautorskiej monografii o ethosie rycerskim kierowany jest przede wszystkim do Czytelników zainteresowanych kulturą sarmacką oraz jej tradycjami. Autorami książki są głównie specjaliści od dziejów literatury i kultury dawnej Rzeczypospolitej szlacheckiej. Szlachta polska zafascynowana była rzymskimi cnotami rycerskimi i uznawała swój stan za spadkobiercę tychże cnót. Praktyka życia żołnierskiego w XVI i XVII stuleciu w Polsce nierzadko jednak odbiegała od wzniosłych idei ethosu rycerskiego, choć zdarzały się też heroiczne postawy ówczesnego polskiego wojska. Większość zamieszczonych w tomie artykułów dotyczy rodzimej kultury, literatury i piśmiennictwa w wiekach XVI i XVII, ale znalazły się w książce także prace poświęcone sarmackim tradycjom, przejawiającym się w innych, bliższych nam czasowo epokach.
Izydor z Sewilli
Pierwszy polski przekład Etymologii Izydora z Sewilli (ok. 560-636), nauczyciela średniowiecza. Obok Kasjodora i Boecjusza połączył dziedzictwo antyku z dorobkiem intelektualnym chrześcijaństwa. Opisując świat, czyni narzędziem poznania etymologię, która wyjaśnia źródłosłowy, nazywa rzeczy, posługuje się słowem i zawiera odpowiedź na pytanie o istotę wszechrzeczy. Ogromne dzieło, będące summą ówczesnej wiedzy teologicznej i świeckiej, przez stulecia było po Biblii najczęściej przepisywanym i czytanym tekstem, a także naśladowanym, tłumaczonym i komentowanym. Pełniło rolę encyklopedii wiedzy o świecie oraz podręcznika do nauki łaciny i greki w średniowiecznych szkołach, inspirując uczonych i poetów oraz kształtując umysły pisarzy i czytelników aż po czasy nowożytne. W roku 1999 Papieska Rada do Spraw Środków Społecznego Przekazu ogłosiła Izydora patronem Internetu, uzasadniając decyzję tym, że opracowując Etymologie, stał się on twórcą najstarszej w historii ludzkości bazy danych. Przez ponad pięćset lat każdy wykształcony Europejczyk od iryjskiego mnicha po studenta uniwersytetu patrzył na rzeczywistość oczyma autora Etymologii, zdobywając wiedzę, ale też ucząc się samego patrzenia: spojrzeniem szerokim, pełnym optymizmu i podziwu dla Bożego dzieła oraz dla twórczego geniuszu człowieka. Autor prowadzi czytelnika przez bramy siedmiu sztuk wyzwolonych. Pierwsza obejmuje trzy dyscypliny filologiczne, czyli trivium (księgi III), druga cztery dyscypliny matematyczne, czyli quadrivium (III). Następnie wprowadza w arkana medycyny (IV), prawa i historii (V), teologii (VIVIII), antropologii społecznej (IX), historii wyrazów (X), anatomii (XI), zoologii (XII), geografii i meteorologii (XIIIXIV), budownictwa (XV), mineralogii (XVI), rolnictwa i botaniki (XVII), sztuki wojskowej (XVIII), budowy statków i strojów (XIX), a także prowadzenia gospodarstwa domowego (XX). W takim kontekście historycznym i kulturowym należy czytać Etymologie Izydora z Sewilli jako dzieło, które przez wieki stanowiło fundament europejskiego myślenia o świecie, wiedzy i języku.
Izydor z Sewilli
Ogromne dzieło "Etymologii" Izydora z Sewilli (ok. 560-636) w pierwszym polskim przekładzie zostało wydane w 2024 roku (księgi 1-10). Kontynuacją edycji są księgi 11-20. Autor połączył w nim dziedzictwo antyku z dorobkiem intelektualnym chrześcijaństwa. Opisując świat, czyni narzędziem poznania etymologię, która wyjaśnia źródłosłowy, nazywa rzeczy i próbuje zawrzeć odpowiedź na pytanie o istotę wszechrzeczy. Encyklopedia, słownik i podręcznik łaciny i greki zarazem, będąca summą ówczesnej wiedzy teologicznej i świeckiej. Przez całe średniowiecze były tekstem po Biblii najczęściej przepisywanym i czytanym, a także naśladowanym, tłumaczonym i komentowanym; inspirowały uczonych i poetów, kształtowały umysły pisarzy oraz czytelników, po czasy nowożytne. W 1999 roku Papieska Rada do Spraw Środków Społecznego Przekazu ogłosiła Izydora patronem Internetu, uzasadniając decyzję tym, że opracowując "Etymologie" stał się on twórcą najstarszej w historii ludzkości bazy danych. Dzieło Izydora z Sewilli nie jest tylko pomnikiem dawnej kultury, świadectwem minionych epok, głoszącym ich wyblakłą, przebrzmiałą świetność. Katalogiem przestarzałych wierzeń, przekonań i nieaktualnych wiadomości o świecie. Przeciwnie, jest arcydziełem i dokumentem z zamierzchłej przeszłości, świadczącym jak daleką drogę przebyła ludzkość w swoim poznawczym i intelektualnym rozwoju. Wczesnochrześcijańskie źródło wiedzy nie wyschło. Nie jest jego rolą dorównywanie współczesnym źródłom wiedzy czy informacji. Zgodnie z zasadą że historia jest nauczycielką życia, spełnia raczej rolę zwierciadła, dzięki któremu możemy spojrzeć w głąb dziejów, ujrzeć początek intelektualnej wędrówki ludów Europy przez wieki. Pozwala docenić i uszanować osiągnięty przez ludzkość poziom, na który pracowały pokolenia uczonych, wynalazców, pisarzy, ale także lekarzy, rolników, budowniczych czy podróżników. W myśl słynnego twierdzenia filozofa i teologa Bernarda z Chartres (1060-1125): "Jesteśmy karłami, którzy wspięli się na ramiona olbrzymów. W ten sposób widzimy więcej i dalej niż oni, ale nie dlatego, ażeby wzrok nasz był bystrzejszy lub wzrost słuszniejszy, ale dlatego, iż to oni dźwigają nas w górę i podnoszą o całą gigantyczną wysokość". "Etymologie" skierowane są do czytelników zainteresowanych: patrologią, teologią, filozofią, myślą Ojców Kościoła, mediewistyką, historią Kościoła, językoznawstwem, socjologią, historią kultury i nauki (także technicznej) oraz innymi naukami humanistycznymi. Posiada ogromne walory poznawcze, edukacyjne i dydaktyczne. Szczególnie polecana jest uczniom, a także studentom w/w dziedzin nauki, pracownikom naukowym, dziennikarzom, duchownym i szeroko pojętej inteligencji.
Exploring Pragmatics: Theory and Practice
Piotr Cap, Anna Ewa Wieczorek
How do people mean more than they say? How are these extra meanings identified and understood? Comprehensive, thought-provoking and reader-friendly, this book is a practical introduction to Pragmatics, one of the most dynamic fields in the contemporary language sciences. Addressing the key notions of speech acts, implicature, presupposition, and others, it describes the ways in which 'just words' can accomplish a variety of goals in individual encounters as well as complex social interaction. The six chapters in the book work with authentic examples, from ordinary talk to institutional and political discourse, to describe and help analyze the core patterns of meaning making and interpretation. Apart from cutting-edge reading sections, they include guided activities and exercises with answer keys that provide opportunity for a successful and enjoyable self-study. The book will meet the needs of a broad academic community, including under- and post-graduate students and their teachers, as well as research practitioners seeking a resource that organizes the main concepts in Pragmatics into a practical, discourse analytical toolkit.
RED: Anna Grzegorczyk, Szczepan Cofta, Ewa Baum
Tytułowa troska mieni się różnymi odcieniami znaczeniowymi. Posługujemy się nią w codziennej mowie, wpisuje się we wszelkie dyscypliny naukowe, rozpoznają ją wszelakie księgi mądrości. Intuicyjnie używamy tego pojęcia bezbłędnie. Jednakże gdy chcemy ją przybliżyć z perspektywy wiedzy, napotykamy na rozmaite trudności. Klasyfikacji tego pojęcia jest sporo. Po pierwsze określa uczucie niepokoju wywołanego niekorzystną sytuacją, której chcemy zapobiec. Po drugie - stan przeżywania takiego uczucia. Po trzecie - postawy gotowości niesienia pomocy czy dbałości o kogoś czy o coś, z intencją zapewnienia mu polepszenia stanu aktualnego. Przedmiotem troski mogą być zarówno jednostki, jak i grupy jednostek; mogą to być istoty żyjące (ludzie, zwierzęta, rośliny), zbiorowości (np. dana społeczność, organizacja, państwo, przyroda). W rozważaniach przedstawionych w niniejszym tomie określenia "troska" używa się w całej gamie znaczeń tego terminu, w rozmaitych dziedzinach wiedzy i kultury, w jej historycznych i aktualnych rejestrach.