Historia i archeologia
European Union Policies at a Time of Crisis
Tomasz Grzegorz Grosse
In recent years, and more specifically, since the outbreak of the Eurozone crisis in 2010, the model of integration has changed. The rising political power of the strongest Member States and the political segmentation of the European Union into separate circles of integration have become the new reality. These processes have been accompanied by a range of related changes, such as the growing politicisation of the European Commission, increasing institutionalisation of the euro area and petrification of the geographical and political division into central and peripheral states in the EU. At this point, it is difficult to predict whether these changes will prove temporary or permanent, and what will be their systemic consequences (or, in other words, how will they impact Europe's political system). It is similarly difficult to judge how the changes will influence specific EU policies. An attempt to answer these difficult but compelling questions is the objective of our book. Tomasz Grzegorz Grosse, Professor of Political Science and Head of Department of European Union Policies at the University of Warsaw; author of In Search of Geo-economics in Europe and coeditor of The Aspects of a Crisis The authors of this volume offer a comprehensive analysis of conditions and results of EU policies in the context of European integration. The ambitious scope of the project required the knowledge of economics, history, political science, international relations, law and even sociology. The authors fulfill their promise to the readers: the volume contains a comprehensive and detailed elucidation of the influence of the crisis on the integration practice, and on the contemporary conditions of EU integration, including both its structure and functioning. Zbigniew Czachór, author of The Crisis and Disrupted Dynamics of the European Union The volume edited by Tomasz G. Grosse promises to be a very valuable contribution to Polish European studies. It belongs to the broader field of critical reflections on European integration and as such, it opens new possibilities of constructive debate about the present and the future of the European Union. Janusz Ruszkowski, coauthor of Euro: Common Currency of the United Europe The Authors: Paweł J. Borkowski, Jacek Czaputowicz, Tomasz Grzegorz Grosse, Krzysztof M. Księżopolski, Justyna Miecznikowska, Jadwiga Nadolska, Artur Nowak-Far, Kamila Pronińska, Małgorzata Smutek, Krzysztof Szewior, Jolanta Szymańska, Joanna Ziółkowska.
Ex nummis historia. Szkice o obrazach numizmatycznych w badaniach nad dziejami starożytnego Rzymu
Agata Aleksandra Kluczek
Ex nummis historia… to opracowanie, w którym – uznając ważność komunikacyjno-ideologiczną monet i medalionów w życiu społeczno-politycznym Imperium Romanum – przedstawiono potencjał źródeł numizmatycznych do odkrywania dziejów starożytnego Rzymu. Przedmiotem zainteresowania w publikacji uczyniono nummograficzną płaszczyznę monet i medalionów, czyli tę odnoszącą się do informacji podanych w inskrypcji oraz ikonografii umieszczonych na numizmatach. Pominięto ich niekwestionowaną wartość w badaniach ekonomiki rzymskiej i płaszczyznę nummometryczną dotyczącą rozmaitych pomiarów emisji monetarnych oraz konkretnych numizmatów. W książce omówiono, primo, sposób, w jaki starożytni emitenci monet i medalionów transmitowali w wyobrażenia numizmatyczne elementy otaczającej ich rzeczywistości i uznawanej tradycji, oraz formuły, szczególnie te ikonograficzne, do jakich sięgali, charakteryzując ważne dla nich samych wartości, zdarzenia i postacie. Secundo, przedstawiono metody, które mogą pomóc w odczytywaniu ideologicznych treści numizmatów i wykorzystaniu ich w pogłębieniu wiedzy o dziejach rzymskich: politycznych, społecznych, kulturowych. Wymienione problematy uporządkowano w czterech częściach. Opracowanie ma charakter teoretyczno-problemowy. Z założenia realizuje również wymiar propedeutyczny, stanowiąc wprowadzenie do analiz i interpretacji materiału numizmatycznego. Tylko wybrane zagadnienia zilustrowano numizmatycznymi egzemplifikacjami, w zamian starano się nakreślić jak najszerszy obraz związków zabytków numizmatycznych z dziejami rzymskimi.
Filozofia nicości. Rzecz o istocie buddyzmu
Władysław Michał Dębicki
Dwadzieścia kilka wieków upłynęło od czasu, gdy Indie nadgangesowe, szczególniej okolice Benaresu, przebiegała gromada pół nagich żebraków i wołała do ludzi: "Radujcie się, albowiem znale zione zostało lekarstwo na wszystkie życia niedole... Otwierajcie uszy na głos nauki, która was wyzwoli ze szponów cierpienia i śmierci!...". Wołanie to zaciekawiło jednych, zachwyciło drugich, i wkrótce tajemnicza "nauka wyzwolenia" znalazła licznych zwolenników we wszystkich sferach społeczeństwa indyjskiego, zwłaszcza pośród łatwowiernej, nędzą, niewolą i chorobami znękanej ludności ubogiej. Kto byli ci żebracy? Byli to filozofowie w rodzaju specjalnie indyjskim, skrajni sceptycy i pesymiści, poczytujący świat za złudzenie a życie za mękę i w żebraczych wędrówkach albo w samotniach leśnych szukający ukojenia rozpaczy. Byli to Berkeley'owie i Schopenhauerowie z VI-go wieku przed naszą erą, urodzeni w dolinach Gangesu i licznych jego dopływów. Przywódcą ich, według wielkiego prawdopodobieństwa, był filozof-pustelnik, nazwiskiem Gotama, noszący przydomek Sakya-Muni, co znaczy asceta z narodu Sakyów. Zwolennicy mienili go Tatagatą, tj. "doskonałym" lub "wzniosłym", częściej atoli Buddą, czyli mędrcem, zbudzonym ze snu niewiadomości i posiadającym wiedzę najwyższą, jaką istota rozumna zdobyć jest w stanie.
Flagrante bello. Wielka wojna wschodnia w relacjach prasy warszawskiej (1787-1792)
Małgorzata Karkocha
Publikacja dotyczy dziejów wojny rosyjsko-tureckiej (1787-1792), do której w lutym 1788 roku przystąpiła Austria jako sojuszniczka Rosji. Jest to pierwsze na gruncie polskim monograficzne opracowanie tego zagadnienia. Autorka, opierając się na relacjach prasowych z opisywanej epoki, w sposób barwny i szczegółowy omówiła kolejne kampanie militarne, akcentując wydarzenia i bitwy o znaczeniu przełomowym dla losów tej wojny. Przybliżyła także przebieg rozmów dyplomatycznych i negocjacji zmierzających do przywrócenia upragnionego pokoju w Europie Południowo-Wschodniej. * Pomysł skonstruowania tego rodzaju narracji jest oryginalny. Do tej pory ani wojna wschodnia nie cieszyła się dużym zainteresowaniem historyków, ani tym bardziej ukazanie tej wojny z punktu widzenia Warszawy. Wysoki poziom zaprezentowanych analiz utwierdza w przekonaniu o zasadności podejmowania dalszych wysiłków w zakresie badań nad różnymi aspektami polityki międzynarodowej u schyłku XVIII wieku. Prof. dr hab. Tadeusz Srogosz (UJD)
Forteca duchowna Królestwa Polskiego
Piotr Hyacinth Pruszcz
Forteca Duchowna Królestwa Polskiego; Z Zywotow świętych, ták iuż Kánonizowánych y Beátyfikowánych, iáko też świątobliwie żyiących Pátronow Polskich; Takze Z Obrázow Chrystusá Páná, y Mátki iego Przenaświętszey, w Oyczyznie nászey cudámi wielkiemi słynących. Przez Piotra Hyacintha Pruszcza, Krotką, prostą, lecz prawdziwą życia ich Historyą z rożnych Authorow zebrawszy, wiernym Kátholikom do náśládowánia, vtrapioney Oyczyznie ná obronę Wystawiona, Do Druku Zá pozwoleniem Zwierzchnośći Duchowney, Podana. Reprint księgi wydanej w Krakowie w roku 1662. Jest to niezwykle interesujące dzieło - prawdziwa kopalnia wiadomości dotyczących dziejów Polski, a także znanych (a niektórych często dziś już zapomnianych) osób, które miały wpływ na kształtowanie się naszej historii, kultury i życia religijnego.
Forteca monarchów i całego Królestwa Polskiego duchowna
Piotr Hyacinth Pruszcz
Piotr Hyacinth Pruszcz: Forteca monarchów i całego Królestwa Polskiego duchowna... Reprint księgi wydanej w Krakowie w roku 1737. Jest to niezwykle interesujące dzieło ilustrowane bogato licznymi drzeworytami władców Polski, poczynając od legendarnych, a kończąc na Auguście II Sasie. Prawdziwa kopalnia wiadomości dotyczących dziejów Polski, a także znanych (a niektórych często dziś już zapomnianych) osób, które miały wpływ na kształtowanie się naszej historii, kultury i życia religijnego.
Fryderyk II Wielki: król Prus, zaborca Polski, przedmiot sporu i kultu
Hans-Jürgen Bömelburg, Matthias Barelkowski
Seria Klio w Niemczech, t. 29 Książka wydana wspólnie z Niemieckim Instytutem Historycznym w Warszawie Wprowadzenie do polskiego wydania Edmund Kizik Postać Fryderyka II, zwanego Wielkim, a także dzieje relacji między Polską i Prusami mają dla polskich czytelników znaczenie szczególne. Fryderyk był jednym z pomysłodawców rozbiorów Polski, a zarazem jedna trzecia terytorium współczesnej Polski to ziemie leżące niegdyś w granicach Prus. Jak pruski król postrzegał Pierwszą Rzeczpospolitą? W jakim stopniu niemieckie opinie o Polsce, często krytyczne, mają swoje źródło w poglądach Fryderyka II? Czy kult, jakim jego osoba jest otaczana w Niemczech, stał się przeszkodą dla polsko-pruskiego zbliżenia i do dziś utrudnia polsko-niemieckie porozumienie? Autorzy analizują ambiwalentne postawy wobec Fryderyka widoczne w Niemczech i w Polsce, oscylujące między uwielbieniem, krytyką i potępieniem. Hans-Jürgen Bömelburg, profesor historii, specjalizujący się w dziejach Europy Środkowo-Wschodniej, pracuje na Uniwersytecie im. Justusa Liebiga w Giessen. Przez niemal dziesięć lat mieszkał w Polsce. Zajmuje się historią Polski, Prus oraz stosunków polsko-niemieckich w XV-XXI w. Matthias Barelkowski, mieszkający w Berlinie historyk, redaktor i tłumacz z języka polskiego. Specjalizuje się w historii relacji polsko-niemiecko-żydowskich w XIX i XX w. Od 2017 r. jest drugim przewodniczącym Komisji ds. Historii Niemców w Polsce. Celem niniejszej książki jest przedstawienie innego, właśnie wschodnio- i środkowoeuropejskiego obrazu Fryderyka, a tym samym przybliżenie zapomnianych wątków historii polsko-pruskiej, a także dziejów prusko-niemieckiej recepcji tej postaci. Hans-Jürgen Bömelburg, Matthias Barelkowski Wykład Bömelburga i Barelkowskiego to nie tylko powrót do połowy XVIII w., wraz z przypomnieniem roli Fryderyka II, lecz przede wszystkim ukazanie procesu konstruowania legendy fryderycjańskiej na tle stosunków polsko-niemieckich aż do czasów współczesnych. Edmund Kizik
Galicyjski Eksodus. Uchodźcy z Galicji podczas I wojny światowej w monarchii Habsburgów
Kamil Ruszała
Galicyjski Eksodus przedstawia zapominane doświadczenie uchodźstwa lat I wojny światowej. Autor dotarł do źródeł austriackich, czeskich, węgierskich, słoweńskich, ukraińskich i polskich, by ukazać sytuację od ucieczki i ewakuacji w poszczególnych latach wojny, poprzez pobyt na uchodźstwie, aż po kwestie powrotów czy pozostania w krajach sukcesyjnych po 1918 roku. To zarazem opowieść o relacji międzykulturowej mieszkańców tej samej monarchii, którym przyszło spotkać się dopiero w warunkach kryzysu wojennego, tuż przed agonią swojego państwa. Sytuacja ta pokazała, jak głęboko podzielone były światy trzech aktorów książki: uchodźców, ludności miejscowej oraz władzy, która musiała poradzić sobie z nieznanym dotychczas na taką skalę problemem. W książce opisano realia tego spotkania: próby gościnności czy sprawności aparatu biurokratycznego, chęć akceptacji, kwestie wykluczenia, tożsamości, samoorganizacji, a przede wszystkim – reakcje w konfrontacji każdej warstwy społecznej z azylantami. Choć wojna niejedno ma oblicze, pewnym jest, iż w bilansie wygranych i przegranych zawsze przeważają ci ostatni. Nie inaczej było w wypadku I wojny światowej. Wśród ofiar błędnych kalkulacji wojskowych i polityków znalazły się również masy najczęściej bezimiennych uchodźców, zmuszonych do opuszczenia rodzinnych stron i świata, który dobrze znali. W swej najnowszej książce Kamil Ruszała ze znawstwem, na bazie dogłębnych badań w kilkunastu archiwach Europy Środkowej, maluje szeroką panoramę losów kilkuset tysięcy Galicjan różnych wyznań i narodowości, którzy jesienią 1914 r., w obliczu rosyjskiej inwazji, a także w wyniku późniejszych ruchów wojsk, szukali azylu w głębi monarchii habsburskiej. Część z nich uciekała w popłochu i chaosie na własną rękę, część zaś objęto, nierzadko przymusową, ewakuacją. W głębi państwa uchodźcy – poza biedą, niedożywieniem, chorobami, stłoczeniem w obozach, tęsknotą za stronami ojczystymi – często zamiast współczucia i pomocy, napotykali na mur niechęci i obojętności, czasem otwartej wręcz wrogości ze strony miejscowej ludności. dr hab. Piotr Szlanta, prof. UW Kamil Ruszała – historyk, adiunkt w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studiował w Krakowie, Wiedniu oraz Pradze. Zajmuje się dziejami Austro-Węgier, ze szczególnym uwzględnieniem Galicji, I wojny światowej i upadku imperium Habsburgów. Stypendysta m.in. Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (2017/2018), MNiSW (2016/2017) oraz Fundacji Lanckorońskich (2019/2020). Autor i redaktor książek dotyczących doświadczeń I wojny światowej.