Historia i archeologia

Rzeczy ludzi średniowiecza. W domu

Anna Marciniak-Kajzer

Książka jest pierwszą z planowanej serii prac o rzeczach jakich używali ludzie w późnym średniowieczu na terenie Europy, ze szczególnym uwzględnieniem Polski. Jest też próbą pokazania, że ludzie w tej epoce dbali o estetykę i wygodę życia, a otaczające ich przedmioty były nie tylko użyteczne ale też bywały piękne. Jest to obraz barwnego średniowiecza widzianego z perspektywy zabytków archeologicznych, dzieł sztuki i źródeł pisanych.

Rzeź i zniszczenie Gdańska przez Krzyżaków w 1308 roku

Błażej Śliwiński

12 listopada 1308 roku do Gdańska wkroczyli rycerze Zakonu Krzyżackiego i dokonali eksterminacji mieszkańców miasta. Wobec ich mieczy wszyscy byli równi – zginęli rycerze, burmistrz, rajcowie, możni i ich rodziny, a także zwykli mieszkańcy. Miasto zdobyte 13 listopada przez Krzyżaków było zasłane trupami, zalane krwią i ogarnięte pożarami. Co było przyczyną tego krwawego mordu? Jaka była prawdziwa liczba ofiar? Na te i inne pytania odpowiada w swojej książce Błażej Śliwiński. Podjął on próbę rekonstrukcji wydarzeń z tamtej krwawej nocy. Po wnikliwej analizie opublikował w 2006 roku monografię naukową poświęconą poglądom polskich i niemieckich badaczy na noc z 12 na 13 listopada 1308 roku w Gdańsku. W niniejszej książce przybliża tę tematykę szerokiemu gronu czytelników w ujęciu popularnonaukowym.

Rzut oka na dzieje orfiki w starożytności i w nowszych czasach

Stanisław Schneider

UWAGA! e-book jest skanem zapisanym w formacie PDF. Plik pdf uniemożliwia przeszukiwanie i kopiowanie tekstu REPRINT. Z wprowadzenia: Był czas, niepowrotnie miniony, kiedy to greckość starano się estetycznie pojmować i dopatrywać się w kulturze helleńskiej, zwłaszcza w sztuce, harmonii życia i piękna. która zapewne była udziałem nielicznych poszczególnych jednostek i gościła na szczytach społeczeństwa, nie potrafiła jednak przeniknąć do dolin, by uszczęśliwić powszechność. Taki to świat pogodny i jasny, ale sztucznie wzniesiony ponad warstwę ludową, stworzyli homerowi poeci, nadworni piewcy wielmożów. W porównaniu z poprzednią tak nazwaną mykeńską epoką, pieśni Homera stanowią postęp olbrzymi, od barbarzyństwa poniekąd do człowieczeństwa; lecz iście religijnej, moralnej podstawy jeszcze w nich nie ma. Stąd jednomyślna klątwa, jaką je obłożyli reformatorscy filozofowie różnych szkół: Xenofanes, Heraklit i Platon. Homerowy, słoneczny świat bogów i ludzi przede wszystkim musiano mieć do niedawna na myśli, chcąc widzieć w helleńskosci wyłącznie kult piękna jako zmysłowej harmonii, nie pomnąc wszakże na słowa prorocze Heraklita, któremu więcej chodziło o prawdę i dobro, aniżeli o piękność, skoro przestrzegał, że utajona harmonia lepsza od jawnej. Ruch orficki miał się wywodzić od na wpół mitycznego poety Orfeusza (znanego z mitu o Eurydyce), któremu przypisywano wprowadzenie w Grecji misteryjnych form kultu dionizyjskiego. Wyznawcy orfizmu energię czerpali z pieśni i hymnów śpiewanych przez Orfeusza na jego tajemniczej lirze. Pieśni te miały często charakter miłosny, gdyż natchnieniem Orfeusza była jego ukochana Eurydyka. Ludzie często odnajdowali w jego utworach przesłanie, które pomagało im w dalszym życiu. Reformatorem orfizmu był Pitagoras. Kult Bachusa wywodził się z Tracji, jednak w formę orfizmu przerodził się nieco później na terenie Attyki. Niejaki Onomakritos z Aten miał zebrać pieśni Orfeusza. Fascynacji orfizmem w pewnym stopniu ulegał Platon. Orfizm wywarł też wpływ na wczesne chrześcijaństwo. (za: https://pl.wikipedia.org/wiki/Orfizm_(religia). Oferowana książka, choć niewielka, to jest jednak wartościowa, a warto ją nie tylko przeczytać, ale i mieć w swojej bibliotece. Polecamy!

Rzymianie i Germanie z epoki schyłku państwa rzymskiego

Kazimierz Morawski

UWAGA! e-book jest skanem zapisanym w formacie PDF. Plik pdf uniemożliwia przeszukiwanie i kopiowanie tekstu REPRINT. Publikacja traktuje o stosunkach pomiędzy Germanami i Rzymianami w schyłkowym okresie państwa cezarów. Wiele wyjaśnia, na wiele pytań odpowiada, jak choćby na to: Dlaczego Germanie usiłowali gwałtownie wtargnąć w granice imperium rzymskiego? Wszak niepodobna przypuścić, aby brak lub głód ziemi wypędził ich w świat daleki, bo Germania nie była przeludniona, a całe obszary ziemi dopiero czekały na ludzki trud i pracę. Jednak wygodniej było sięgnąć po ponętniejsze i zasobniejsze cudze ziemie, jakie po drugiej stronie granicy z państwem cezarów uśmiechały się do barbarzyńców. Trzeba było tylko te granice sforsować... Więcej będzie się można dowiedzieć z lektury niniejszej książeczki.

Rzymianka. Studium historyczno-obyczajowe

Jan Wolfram

UWAGA! e-book jest skanem zapisanym w formacie PDF. Plik pdf uniemożliwia przeszukiwanie i kopiowanie tekstu REPRINT. Ze wstępu: Upadek narodów datuje się wszędzie w historii od upadku moralności i cnót, a upadek cnót od upadku kobiet. Dopóki kobieta pełni obowiązki swoje jako córka, żona, matka i gospodyni domu, dopóty jest i mężczyzna z pewnością mężem, ojcem, obywatelem w całym znaczeniu tego wyrazu; gdyż cnoty wyssane z piersi matki, wypielęgnowane przy jej sercu, wykołysane w miłości, musiały go zahartować do życia, nauczyć miłować powinność i wypełniać ją sumiennie Więc powołanie kobiety jest wielkie i zaszczytne Gdzie tego nie ma upadek jest bliski. Bardzo pouczającym przykładem jest Rzym starożytny, który był panem świata, dopóki był siedzibą skromności, oszczędności i pracy, siedzibą cnót w obywatelach i obywatelkach, ale otworzywszy wrota zepsuciu runął straszliwie. Wielkie znaczenie w życiu narodu rzymskiego miała kobieta. I właśnie studium tej kobiety, Rzymianki, zawiera niniejsze opracowanie. Nie jest ono może nazbyt obszerne, ale bez wątpienia wartościowe. Polecamy!

Saga o Jomswikingach (Jómsvíkinga saga)

Przekł. i oprac. Jakub Morawiec, Marta Rey-Radlińska

Saga o Jomswikingach została spisana na przełomie XII i XIII wieku. Wyróżnia się stylem kompozycji: zawiera elementy charakterystyczne dla sag królewskich, rodowych i legendarnych. Intrygująca fabuła decydowała o jej dużej popularności w średniowieczu. Odwołania do legendy o wikingach z Jomsborga znajdują się także w innych przekazach staronordyckich.

Saga o potomkach Knuta (Knýtlinga saga)

Przekł. i oprac. Jakub Morawiec, Grzegorz Bartusik,...

Saga o Knytlingach (Saga o potomkach Knuta) to saga królewska, spisana około połowy XIII wieku, opisująca dzieje władców Danii w X-XII stuleciu. Za jej autora uważa się islandzkiego historiografa i poetę Olafa Thordarsona. Stylem kompozycji dzieło to nawiązuje do innych sag królewskich. Wyróżnia je to, że zawiera około pięćdziesięciu strof skaldycznych niezachowanych nigdzie indziej oraz że koncentruje się na władcach Danii i ich zmaganiach na sasko-słowiańskim pograniczu. Saga o Knytlingach zawiera unikatowy zbiór poezji skaldów, ponadto stanowi ważne świadectwo rozwoju duńskiej tradycji królewskiej.

Saga o Yngvarze Podróżniku (Yngvars saga víðfǫrla)

Przekł. i oprac. Annett Krakow, Jakub Morawiec

Saga o Yngvarze Podróżniku została spisana przypuszczalnie na przełomie XII i XIII wieku, na podstawie łacińskiego żywota, którego autorem mógł być islandzki mnich Oddr Snorrason. Saga opowiada o XI-wiecznym szwedzkim możnym Yngvarze, który po okresie służby u króla Ólafa Eirikssona wyrusza na czele oddziału w podróż na Ruś, a następnie do innych krajów. Wyprawa kończy się śmiercią głównego bohatera, na wieść o której jego syn Sveinn decyduje się odbyć podróż śladami ojca. Do wyprawy Yngvara nawiązuje ponad 20 zapisów runicznych ze Szwecji, datowanych na XI stulecie.