Historia i archeologia
Wyobrażenia przeszłości. Polsko-niemieckie miejsca pamięci
Robert Traba, Hans Henning Hahn, Maciej Górny,...
Metaforycznie rozumiane miejsca pamięci - minione wydarzenia, dawne symbole i postaci - są historycznymi fenomenami, które stają się punktami krystalizującymi nasze zbiorowe wyobrażenia o przeszłości. Przez ostatnie ponad ćwierć wieku, za sprawą Pierre'a Nory, w kulturze europejskiej miejsca pamięci rozumiane i badane były głównie na podstawie doświadczeń jednego narodu. Na ile rozumienie obrazów przeszłości zmienia się, gdy spojrzymy na nie z perspektywy historii wzajemnych oddziaływań dwóch sąsiadujących ze sobą od ponad tysiąca lat społeczeństw? Takie pytanie legło u podstaw polsko-niemieckiego projektu, w którym wzięło udział 117 autorów z sześciu europejskich krajów. W efekcie powstało liczące ponad 5000 stron, w języku polskim i niemieckim, dziewięciotomowe dzieło Polsko-niemieckie miejsca pamięci (Warszawa/Paderborn 2012-2015). Jest to opowieść o Polsce i Niemczech, o wzajemnych relacjach i sposobach ich pamiętania. Dziś oddajemy w Państwa ręce jego skrócone, internetowe wydanie. Liczymy, że zaprezentowany wybór miejsc pamięci trafi do szerokiego grona czytelników i być może skłoni do sięgnięcia do pełnej, oryginalnej edycji. W efekcie stanie się podstawą debaty nie tylko o historii, lecz również o mechanizmach konstruowania przeszłości w kontekście realnych wydarzeń i nadawania im współczesnych znaczeń w zależności od sytuacji politycznej i społecznej. Robert Traba Wydanie e-booka było możliwe dzięki wsparciu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie
Kamila Gęsikowska
Seria: Historia i Teoria Kultury (2), ISSN 2719-9010 Książka poświęcona jest programowi i działalności Polskiego Towarzystwa Teozoficznego na Śląsku Cieszyńskim w latach 1919–1931 (okres największej aktywności, także wydawniczej, tej organizacji). Stowarzyszenie to, działające przez większą część swego istnienia po czeskiej stronie granicy i formowane przez lokalne uwarunkowania historyczno-kulturowe, wypracowało szczególny program, którego istotnym punktem było zagadnienie „wyższej kultury duchowej”.
Неоткрытые открытия или Кто это придумал?
М. Рабинович
Узнайте неизвестное об известных открытиях и их первооткрывателях! Все мы со школьной скамьи знаем, что Колумб открыл Америку, Кук 2014 Австралию, а Ньютон 2014 автор трех знаменитых законов. Это аксиома. Но истории известен феномен «множественного открытия», когда изобретателя по каким-то причинам забывали, а его открытие приписывали другому человеку. Эта книга расскажет, кто на самом деле открыл Америку, нашел вакцину от полиомиелита, изобрел радио, телефон, электронное телевидение и паровоз, кто автор метода решения кубических уравнений и периодической системы химических элементов2026
Ю. Пернатьев
Никола Тесла 2014 уникальная и неординарная личность в истории мировой науки. Его научная деятельность и личная жизнь породили множество мифов, загадок и легенд. По сей день в точности не известно, где правда, а где выдумка в жизнеописаниях одного из самых талантливых изобретателей и мистификаторов XIX-XX столетий. Чудаковатость Теслы проявлялась во многом: он почти всегда ходил в перчатках и патологически боялся микробов. Предпочитал обедать в одиночестве. А прогуливаясь по улице, мог ни с того ни с сего сделать сальто или, остановившись на аллее парка, продекламировать отрывок из «Фауста». Тесла утверждал, что он черпает свои феноменальные знания из огромной библиотеки Вселенной... Говорят, гениальность граничит с безумием. Так чего же было больше в знаменитом ученом 2014 странных и порой пугающих фобий или истинного таланта?
Z czego się śmiano w średniowieczu?
Aleksandra Niedźwiedź
Średniowiecze wcale nie było tak ponurą epoką, jak nam się powszechnie wydaje. W kulturze i mentalności tamtych czasów było dużo miejsca na kpinę, parodię czy śmiech. Aleksandra Niedźwiedź odkrywa przed nami tajemnice... poczucia humoru w wiekach średnich. Średniowiecze kojarzymy z ciemnymi wiekami – epoką fanatyzmu religijnego, biedy, zapaści intelektualnej i wszechogarniającej przemocy. Od dłuższego czasu historycy pokazują, że obraz ten jest fałszywy, a wieki średnie to okres pełen kontrastów i ważkich osiągnięć. Równolegle do żarliwości chrześcijańskiej występowało bowiem karnawałowe szaleństwo, a symbolem tych czasów może być zarówno okuty w blachy rycerza, jak i... błazen. Świat średniowieczny widziany w krzywym zwierciadle zasiedlany jest przez różne postacie – wagantów, fantastyczne stworzenia, małpy udające rycerzy czy alchemików, grzesznych duchownych, karykaturalne diabły i przedstawienia z wielkich gotyckich katedr, które w żaden sposób nie pasują do powagi miejsc w których się znajdują... „Z czego się śmiano w średniowieczu?” to przewodnik po najważniejszych tropach humoru wieków średnich. Autorka z uwagą czyta teksty literackie, ale patrzy też na ich marginesy – żartobliwe rysunki zdobiące rękopisy mówią bowiem tak samo wiele o mentalność ludzi żyjących kilkaset lat temu, jak podniosłe romanse czy dumne kroniki. Aleksandra Niedźwiedź – magister historii sztuki, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, a także licencjonowany przewodnik miejski po Warszawie. Z zawodu dziennikarka. Od zawsze pasjonuje się historią, szczególnie kulturą dojrzałego średniowiecza oraz epoką stanisławowską. Współpracuje z portalem Histmag.org od 2016 roku. Miłośniczka kryminałów, starych filmów i spacerów po Warszawie.
Artur Lis
Ciekawe opracowanie autorstwa dr. Artura Lisa, poświęcone historii parafii Włostów, oparte na analizie materiałów źródłowych, tj.: rękopisów wizytacji kanonicznych, przeprowadzonych w parafii w latach: 1604 1764.
Z historią na szlaku. Zabytki w Polsce, które warto zobaczyć. Część 2
praca zbiorowa pod redakcją Piotra Bejrowskiego
Zapraszamy w kolejną podróż po kraju śladami przeszłości - kilkanaście historycznych krain i dziesiątki atrakcji turystycznych: cerkwie i kościoły, zamki i pałace, muzea i pola bitew. Wszystkie te miejsca zasługują na bliższe poznanie i odwiedziny już w najbliższym czasie. Rzeczpospolita nie zawsze była jednolita etnicznie, a jej granice ulegały licznym zmianom. Nasze ziemie zamieszkane były przez mniejszości, a także inne narody, wyznające różne wyznania. Tysiąc lat historii, setki zabytków pamiętających dawno minione czasy. Zwiedzając nasz kraj, warto znać i rozumieć kontekst historyczny, jakże różny dla poszczególnych regionów. W którym polskim regionie zamieszkali Kurpie? A w którym Bojkowie? Na którym rynku stał pomnik Stalina? Co się stało z jedynym dziełem Rubensa w naszych zbiorach? Na którym wielkopolskim zamku straszy „biała dama”? Ile budynków wybudowano na szczycie Śnieżki? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdziemy w tekstach składających się na drugą część naszego przewodnika „Z historią na szlaku. Zabytki w Polsce, które warto odwiedzić”. Czy chcecie rzucić wszystko i wybrać się w podróż wraz z Histmagiem?
Jan Grzegorzewski
Z kresów połabskich: Drogą handlową nadreńską, prowadzącą przez Turyngię do Moguncji, jechał na ośle św. Sturmiusz, apostoł Germanii. Było to w 736 r. Zbliżywszy się do przeprawy przez rzekę Fuldę, spotkał on wielką ilość Słowian, kąpiących się i pływających w rzece. Na widok takiej mnogości ludzi nagich powiada biograf tego apostoła osioł, na którym siedział mąż Boży, zadrżał z przestrachu, a woń od nich przejęła grozą samego apostoła. Oni zaś, jako poganie, jęli urągać słudze Pańskiemu i zamierzali nawet nań uderzyć, lecz ręka Boska wstrzymała ich... To współczesne świadectwo jest bardzo ważne i wiarygodne. Stwierdza ono obecność Słowian w połowie VIII wieku na tej samej drodze do Renu, którą przed tysiącem lat odbywał się z ich krajami handel rzymski...