E-book details

Wokół wolnych elekcji w państwie polsko-litewskim XVI-XVIII wieku. O znaczeniu idei wyboru - między prawami a obowiązkami

Wokół wolnych elekcji w państwie polsko-litewskim XVI-XVIII wieku. O znaczeniu idei wyboru - między prawami a obowiązkami

red. Mariusz Markiewicz, red. Dariusz Rolnik, red. Filip Wolański

Ebook

Wydany przez Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach zbiór Wokół wolnych elekcji w państwie polsko-litewskim XVI–XVIII wieku. O znaczeniu idei wyboru – między prawami a obowiązkami jest wynikiem współpracy trzech uczelni: Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Śląskiego oraz Uniwersytetu Wrocławskiego.

Zebrane w tomie studia poświęcone są problematyce funkcjonowania wolnej elekcji w tradycji politycznej i prawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów w okresie od XVI do XVIII wieku. Zbiór podzielono na trzy części, w których znalazło się w sumie trzydzieści pięć artykułów autorstwa badaczy z różnych ośrodków naukowych w kraju.

Część pierwszą, zatytułowaną Wokół idei, symboli i praktyki wyboru, tworzą teksty dotyczące elekcji widzianej jako problem z zakresu teorii doktryn politycznych. Część druga zbioru: Elekcje królów Rzeczypospolitej, poświęcona elekcjom władców Rzeczypospolitej, podzielona jest na sześć rozdziałów i uporządkowana chronologicznie według władców, do których panowania odniesiono się w artykułach. W efekcie uzyskano syntetyczny obraz procesu ewoluowania zjawisk związanych z elekcją w polskiej tradycji politycznej od XVI do XVIII wieku. Ostatnia część publikacji: Wokół elekcji urzędników, zawiera artykuły dotyczące elekcji urzędników w Rzeczypospolitej. Całości tomu dopełnia obszerna bibliografia oraz indeks osobowy.

Ze względu na zaprezentowaną w artykułach różnorodność perspektyw, a także kontrowersyjne niekiedy oceny – zawarte w tomie teksty mogą być dla Czytelników inspirujące.

Spis treści

 

Słowo wstępne / 9

 

Część 1: WOKÓŁ IDEI, SYMBOLI I PRAKTYKI WYBORU

 

Teresa Chynczewska-Hennel: „Majestat naszych królów uznajemy za taki, jaki Imperium Rzymskie czciło w swoich cesarzach” / 15

Ewa Dubas-Urwanowicz: Konsekwencje polityczne elekcji vivente rege podczas panowania dwóch ostatnich Jagiellonów / 26

Mariusz Markiewicz: Europa a elekcje polskich monarchów w XVII i XVIII wieku / 46

Andrzej Stroynowski: Zalety i wady tronu elekcyjnego w świetle wystąpień sejmowych czasów stanisławowskich / 57

Jolanta A. Daszyńska: Pierwsze elekcje prezydenckie w Stanach Zjednoczonych Ameryki –

wdrażanie teorii w praktykę / 74

 

Część 2: ELEKCJE KRÓLÓW W RZECZYPOSPOLITEJ.

Pierwsze wolne elekcje w państwie polsko-litewskim

 

Maciej Serwański: Cudzoziemskie metody pozyskiwania szlachty na polu elekcyjnym w 1573 roku / 97

Tomasz Kempa: Problem kandydatów do tronu Rzeczypospolitej w kontekście podziałów

w elicie politycznej Wielkiego Księstwa Litewskiego w trzech pierwszych bezkrólewiach

po śmierci Zygmunta Augusta / 110

Dorota Gregorowicz: Dylematy papieskiej dyplomacji. Stanowisko polityczne Stolicy Apostolskiej a działalność nuncjusza Annibale Di Capua wobec elekcji 1587 roku / 143

Agnieszka Pawłowska-Kubik: Wolna elekcja i „wolna” detronizacja? Funkcjonowanie i postrzeganie artykułu de non praestanda oboedientia w czasie rokoszu sandomierskiego / 165 Jerzy Urwanowicz: Żołkiewscy w trzecim bezkrólewiu (1586–1588) / 180

Dariusz Dolański, Filip Wolański: Pierwsze bezkrólewie i wolne elekcje w XVIII-wiecznych kompendiach historycznych / 200

 

Elekcje Władysława IV i Jana Kazimierza

 

Anna Filipczak-Kocur: Bracia Zbarascy wobec następstwa tronu w Polsce / 219

Przemysław Gawron: Armia koronna w czasie bezkrólewia po śmierci Zygmunta III Wazy / 227

Artur Goszczyński: Taksa warszawska z 11 października 1632 roku. Przyczynek do spraw organizacji elekcji Władysława IV / 244

Paweł Duda: Nuncjatura apostolska w Warszawie i w Wiedniu wobec elekcji Władysława IV – przyczynek do badań nad czwartym interregnum / 257

Maciej Franz: Wolna elekcja w czasach wojny. O okolicznościach elekcji króla Polski w 1648 roku / 279

 

Elekcja Jana III Sobieskiego

 

Monika Konrádová (Hrušková): Elekcje królów polskich w drugiej połowie XVII wieku oczyma dyplomatów cesarskich / 295

Zbigniew Hundert: Wojsko koronne a elekcja 1674 roku / 308

Robert Kołodziej: Sejm elekcyjny w 1674 roku – precedens w procedurze sejmowej? / 333

Aleksandra Ziober: Dziennik wizyt posła cesarskiego Krzysztofa Leopolda Schaffgotscha

jako przyczynek do wyjaśnienia przebiegu elekcji 1674 roku / 342

Elekcja Augusta II

 

Aleksandra Skrzypietz: „jestem zdecydowany nie robić niczego pochopnie…” – elekcja 1697 roku w korespondencji księcia Conti / 357

Mariusz Sawicki: Partia francuska na Litwie w latach 1696–1697 w świetle dokumentów i rachunków dyplomatów Ludwika XIV. Przyczynek do dziejów elekcji Augusta II / 373

Michał Zwierzykowski: Elekcja Stanisława Leszczyńskiego w roku 1704 – wynik przypadku czy efekt działań politycznych? / 388

 

Elekcja Augusta III

 

Zbigniew Anusik: Szwecja wobec rozdwojonej elekcji w Rzeczypospolitej w 1733 roku / 409

Urszula Kosińska: Kandydatura Emanuela Portugalskiego (Don Manuela de Braganca) do tronu polskiego w latach 1729–1733 / 430

Małgorzata Durbas: Ważność drugiej elekcji Stanisława Leszczyńskiego w świetle trzeciego traktatu wiedeńskiego / 449

Tomasz Ciesielski: „Gorący” koniec lata i początek jesieni 1733 roku. Początki rosyjskiej interwencji zbrojnej w Rzeczypospolitej / 465

Андрэй Мацук: Соймікі прыхільнікаў Аўгуста ІІІ у Вялікім княстве Літоўскім у 1733–1774 гадах / 490

 

Elekcja Stanisława Augusta

 

Arkadiusz M. Stasiak: Wybór króla a charyzmat władzy monarszej na przykładzie elekcji z roku 1764 / 509

Henryk Kocój: Obrady Sejmu Wielkiego w relacjach rezydenta saskiego Franciszka Essena. Wokoł elekcji elektora saskiego / 521

 

Część 3: WOKÓŁ ELEKCJI URZĘDNIKÓW

 

Andrzej Rachuba: Uczestnictwo duchownych w sejmikach w Wielkim Księstwie Litewskim w latach 1569–1764 / 549

Maria Czeppe: Elektorzy w sukienkach. Wpływ duchowieństwa i kobiet na wyniki sejmików

pod koniec panowania Augusta III. Rekonesans / 571

Witold Filipczak: Elekcje ziemskich urzędników sądowych w czasach Rady Nieustającej / 582

Katarzyna Bucholc-Srogosz: Elekcje marszałków Rady Nieustającej / 598

Tadeusz Srogosz: „Plantowanie” wyborów posłów, komisarzy i urzędników przez stronnictwo regalistyczne na sejmiku województwa kijowskiego w Żytomierzu w 1790 roku / 614

Dariusz Nawrot: Między tradycją Rzeczypospolitej a zasadami scentralizowanego państwa. Obiór urzędników na Litwie w 1812 roku / 630

 

Bibliografia (Aleksandra Ziober) / 651

Wykaz skrótów / 704

Indeks osobowy (Aleksandra Ziober) / 706

Summary / 742

  • Title: Wokół wolnych elekcji w państwie polsko-litewskim XVI-XVIII wieku. O znaczeniu idei wyboru - między prawami a obowiązkami
  • Author: red. Mariusz Markiewicz, red. Dariusz Rolnik, red. Filip Wolański
  • ISBN: 978-8-3801-2906-1, 9788380129061
  • Date of issue: 2017-08-03
  • Format: Ebook
  • Item ID: e_0lwo
  • Publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego