Helion


Szczegóły ebooka

Kształcenie nauczycieli szkolnictwa ogólnokształcącego na Górnym Śląsku w latach 1865-1976

Kształcenie nauczycieli szkolnictwa ogólnokształcącego na Górnym Śląsku w latach 1865-1976


Tematem niniejszej monografii historycznoandragogicznej są dzieje kształcenia nauczycieli elementarnych, powszechnych i podstawowych szkół na Górnym Śląsku od momentu powstania miasta Katowice aż do utworzenia Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego.
W tym ponad stuletnim okresie kształtowania się zawodu nauczyciela na Śląsku dokonały się najbardziej żywotne i głębokie procesy oświatowe. Opisano je, uwzględniając dorobek polskiej myśli pedeutologicznej oraz terytorialną, społeczno-wyznaniową i kulturalną specyfikę regionu. W rozprawie ukazano także niebagatelną rolę pedagogów, którzy w trudnych czasach zaborów, a później okupacji, dzięki swej działalności oświatowej integrowali młode pokolenia Ślązaków, pielęgnując w nich poczucie tożsamości narodowej.
Publikacja adresowana jest nie tylko do nauczycieli czy kandydatów do tej profesji, ale również do tych, którzy interesują się zawiłą historią Śląska i chcieliby przez jej pryzmat poznać korzenie zawodowe śląskich pedagogów.

Spis treści

 

Wstęp / 7

 

1. Nauczyciel-wychowawca w poglądach humanistów XIX i XX wieku / 21

2. Tworzenie zrębów polskiej oświaty i nowatorskie rozwiązania pedagogiczne na Śląsku w czasie zaborów / 36

2.1. Górny Śląsk pod względem terytorialnym, społeczno‑wyznaniowym i kulturowym / 36

2.2. Polska oświata na Śląsku a inicjatywy pedagogiczne / 41

3. Formy kształcenia i dokształcania polskich pedagogów na Śląsku w latach 1918—1939 / 56

3.1. Szanse społeczne i zawodowe matek a kształcenie wychowawczyń przedszkoli / 56

3.2. Kwalifikacje nauczycieli w kontekście badań naukowych i potrzeb szkolnictwa powszechnego oraz polityki oświatowo‑budżetowej województwa śląskiego / 69

3.3. Optymalizacja kształcenia kadry oświatowej w Instytucie Pedagogicznym w Katowicach / 91

4. Losy nauczycieli polskiej szkoły na Górnym Śląsku w latach okupacji hitlerowskiej / 116

5. Rola i pozycja społeczno‑zawodowa nauczycieli w kontekście potrzeb szkolnictwa ogólnokształcącego na Górnym Śląsku w latach 1945—1976 / 137

5.1. Rola nauczycieli-wychowawców w środowiskach lokalnych na tle badań pedeutologicznych oraz zmian gospodarczo‑społecznych i tradycji śląskiej / 137

5.2. Pozycja społeczno‑zawodowa śląskich nauczycieli szkolnictwa ogólnokształcącego / 148

5.3. Zadania szkolnictwa ogólnokształcącego w latach 1961—1976 a wykształcenie nauczycieli w koncepcji pedagogicznej Józefa Pietera / 170

6. Symptomy profesjonalizacji pedagogiki na uczelni katowickiej w latach 1945—1976 / 179

 

Zakończenie / 211

Bibliografia / 218

Indeks osobowy / 235

Summary / 241

Zusammenfassung / 243