Helion


Szczegóły ebooka

Anonimowość jako granica poznania w fenomenologii Edmunda Husserla

Anonimowość jako granica poznania w fenomenologii Edmunda Husserla


Rozprawa prezentuje filozofię Edmunda Husserla w świetle trzech tez, które zostały tak wyrażone, aby zaakcentować centralne miejsce problematyki anonimowości w fenomenologii transcendentalnej. Pierwszą tezę można sformułować następująco: człowiek jest Ja transcendentalnym, ale w naturalnym nastawieniu transcendentalny charakter subiektywności pozostaje anonimowy, to znaczy niepoddany refleksji, zakryty. Druga teza wyraża myśl, że anonimowość tę można przezwyciężyć, przeprowadzając redukcję fenomenologiczną. Trzecia teza głosi, że odsłonięta dzięki redukcji fenomenologicznej świadomość transcendentalna nie jest czymś ostatecznym, lecz sama konstytuuje się w absolutnej subiektywności, a absolutna subiektywność nie poddaje się refleksji i pozostaje również anonimowa, przy czym anonimowość absolutnej subiektywności nigdy nie może być przezwyciężona. Zaprezentowanie fenomenologii z punktu widzenia problematyki anonimowości daje rezultaty w postaci następujących rozstrzygnięć. Po pierwsze, kryzys jest rozumiany jako trwanie życia transcendentalnego w anonimowości. Po drugie, redukcja fenomenologiczna oznacza odsłonięcie tezy naturalnego nastawienia jako przeżycia konstytuującego byt świata. Po trzecie, świadomość refleksyjnie zobiektywizowana nie jest absolutną subiektywnością, jako że absolutna subiektywność stanowi świadomość anonimowo funkcjonującą. Po czwarte, anonimowość absolutnej subiektywności nie pozostaje w sprzeczności z fenomenologiczną zasadą wszelkich zasad, ponieważ apodyktyczna oczywistość „Ja jestem” okazuje się anonimową oczywistością. Rozprawa stanowi pierwszą w literaturze przedmiotu monografię poświęconą problematyce anonimowości w Husserlowskiej filozofii i jest adresowana nie tylko do filozofów specjalizujących się w zakresie fenomenologii, lecz także do tych czytelników, którym nie jest obca problematyka granic poznania, wewnętrznej struktury podmiotowości, źródeł kryzysu europejskiego człowieczeństwa i możliwości jego przezwyciężenia.

Treść

 

Wstęp / 7

 

Rozdział pierwszy

Anonimowość transcendentalnej konstytucji świata w nastawieniu naturalnym

Nastawienie naturalne jako anonimowy modus życia transcendentalnego / 19

Kryzys jako trwanie transcendentalnej subiektywności w anonimowości / 28

 

Rozdział drugi

Fenomenologia jako przezwyciężenie przesądów nastawienia naturalnego

Anonimowość transcendentalnej subiektywności a koncepcja filozofii jako ścisłej nauki / 41

Zasada wszelkich zasad jako zasada oczywistości / 46

Fenomenologiczne nastawienie jako przeciwne naturze ukierunkowanie / 55

Konstytucja w przedtranscendentalnej i transcendentalnej fenomenologii / 60

 

Rozdział trzeci

Drogi do redukcji transcendentalno-fenomenologicznej

Krytyka doświadczenia świata jako motywacja redukcji / 73

Droga kartezjańska / 79

Droga kantowska / 84

Kartezjańska i kantowska droga do redukcji jako wyraz dwóch motywów fenomenologii / 91

Droga przez intencjonalną psychologię / 103

 

Rozdział czwarty

Redukcja transcendentalno-fenomenologiczna jako zniesienie anonimowości transcendentalnej konstytucji świata

Redukcja i epoché / 125

Redukcja transcendentalno-fenomenologiczna jako moment refleksji / 131

Epoché jako odsłonięcie tezy naturalnego nastawienia / 135

Teza naturalnego nastawienia jako konstytuujące dokonanie świadomości / 142

Redukcja jako odsłonięcie konstytutywnego charakteru tezy w interpretacji komentatorów / 158

 

Rozdział piąty

Redukcja ejdetyczna jako redukcja do eidos ego i jej granice

Redukcja ejdetyczna jako wyłączenie indywidualnego istnienia / 167

Nastawienie naturalno-faktyczne i nastawienie naturalno-ejdetyczne, nastawienie transcendentalno-faktyczne i nastawienie transcendentalno-ejdetyczne / 178

Absolutny i przypadkowy fakt / 188

Ontologia (ejdetyka czystej świadomości) i metafizyka / 199

 

Rozdział szósty

Fenomenologia genetyczna a problem ostatecznego źródła

Od fenomenologii statycznej do fenomenologii genetycznej / 207

Czas jako uniwersalna forma egologicznej genezy / 214

Forma i treść genezy / 224

Fenomenologia genetyczna jako odsłanianie historii transcendentalnego ego / 230

Asocjacja jako uniwersalna zasada pasywnej genezy / 235

Przed-Ja jako ostateczne źródło genezy / 242

Intersubiektywność i geneza / 248

Pra-Ja jako ostateczne źródło obowiązywania / 259

 

Rozdział siódmy

Anonimowość jako istotowy rys absolutnej subiektywności

Absolutna subiektywność jako świadomość konstytuująca czas / 267

Refleksyjny i nierefleksyjny model samoświadomości a problem świadomości absolutnej świadomości w fenomenologii nieegologicznej / 273

Egologiczny zwrot w fenomenologii a problem apodyktyczności i nieadekwatności absolutnej subiektywności / 283

 

Zakończenie / 307

 

Bibliografia / 313

Indeks osobowy / 323

 

Zusammenfassung / 327

Résumé / 329