Helion

Szczegóły ebooka

Model dojrzałości zarządzania ryzykiem w publicznym zarządzaniu kryzysowym

Model dojrzałości zarządzania ryzykiem w publicznym zarządzaniu kryzysowym


Monografia stanowi podsumowanie prac przeprowadzonych przez autorkę w zakresie możliwości badania dojrzałości jednostek administracji publicznej na poziomie gminnym do prowadzenia działalności związanej z zarządzaniem ryzykiem. Efektem tych prac jest autorski model dojrzałości zarządzania ryzykiem w publicznym zarządzaniu kryzysowym, mający zastosowanie do jednostek samorządu terytorialnego.
 
Istnieją różne modele dojrzałości stosowane w obszarze zarządzania ryzykiem i ciągłością działania kierowane do organizacji biznesowych, brakowało natomiast modelu możliwego do zastosowania w administracji publicznej. Opracowany model dojrzałości zarządzania ryzykiem w obszarze publicznego zarządzania kryzysowego może stanowić pomoc dla jednostek samorządu terytorialnego w ocenie posiadanych kompetencji czy obecnie stosowanych praktyk, a następnie w określeniu kierunków doskonalenia działalności danej jednostki.
 
Prezentowana monografia została podzielona na cztery rozdziały. Pierwsza część (rozdziały 1 i 2) opiera się na analizie literaturowej, prowadzącej do zdefiniowania istoty publicznego zarządzania kryzysowego i wyzwań stojących przed tym obszarem w najbliższych latach. Stwierdzono, że rozwiązaniem, które usprawni funkcjonowanie systemu zarządzania kryzysowego, jest opracowanie modelu dojrzałości. W związku z tym, analizie poddano również modele dojrzałości stosowane w innych obszarach zarządzania (w organizacjach biznesowych i w administracji publicznej).
 
W rozdziale pierwszym zdefiniowano istotę publicznego zarządzania kryzysowego. Dokonano przeglądu literatury w celu usystematyzowania pojęcia zarządzanie kryzysowe oraz, ściśle powiązanego z nim, procesu zarządzania ryzykiem – wprowadzonego wraz z rozwojem podejścia procesowego w administracji publicznej. Analizie poddano również kluczowe akty prawne i metodyki stosowane w obszarze zarządzania ryzykiem, a w szczególności w zarządzaniu kryzysowym, co pozwoliło na określenie obecnych rozwiązań stosowanych w zakresie zarządzania kryzysowego w Polsce i na świecie. Zdefiniowano tym samym stan obecny i kluczowe potrzeby jednostek samorządu terytorialnego. Rozdział drugi poświęcono tematyce modeli dojrzałości, dokonując przeglądu definicji stosowanych w literaturze przedmiotu oraz badając strukturę różnych modeli dojrzałości. Dokonano przeglądu modeli dojrzałości z ośmiu obszarów zarządzania takich, jak: zarządzanie strategiczne, zarządzanie procesowe, zarządzanie produkcją, zarządzanie wytwarzaniem oprogramowania, zarządzanie projektami, zarządzanie jakością, zarządzanie ryzykiem i ciągłością działania oraz zarządzanie administracją publiczną. Zidentyfikowane modele dojrzałości poddano analizie porównawczej w trzech perspektywach: struktura modelu, sposób dokonywania oceny oraz wykorzystane koncepcje i metody zarządzania. Pozwoliło to na opracowanie wytycznych do budowy modelu dojrzałości zarządzania ryzykiem w publicznym zarządzaniu kryzysowym.
 
Druga część pracy (rozdziały 3 i 4) obejmuje działania praktyczne, polegające na opracowaniu autorskiego rozwiązania dla jednostek administracji publicznej na szczeblu gminnym – modelu dojrzałości zarządzania ryzykiem w obszarze zarządzania kryzysowego – oraz jego weryfikacji. W rozdziale trzecim przedstawiono szczegółową charakterystykę autorskiego modelu dojrzałości zarządzania ryzykiem w obszarze zarządzania kryzysowego przeznaczonego dla jednostek administracji publicznej na szczeblu gminnym. W opisie modelu skoncentrowano się na czterech kluczowych elementach składających się na model: obszary procesowe, cele, poziomy dojrzałości oraz repozytorium dobrych praktyk. Przedstawiono również kompleksową budowę modelu dojrzałości wraz z opisem sposobu dokonywania oceny dojrzałości jednostek samorządu terytorialnego. W rozdziale czwartym przedstawiono wnioski wynikające z weryfikacji autorskiego modelu dojrzałości. Badanie przeprowadzono w wybranych gminach województwa mazowieckiego i wielkopolskiego, uwzględniając wszystkie rodzaje gmin (gminę miejską, miejsko-wiejską i wiejską) zgodnie z obowiązującym podziałem terytorialnym w Polsce. Rezultaty uzyskane w ramach przeprowadzonej oceny dojrzałości jednostek umożliwiły wyciągnięcie wniosków dotyczących opracowanego modelu zostały przedstawione w niniejszej publikacji.
 
Monografia została zakończona wnioskami sformułowanymi na podstawie przeprowadzonych badań i uzyskanych w ich ramach wyników. Wskazano również możliwe kierunki doskonalenia modelu i dalszych badań.

Wprowadzenie 7

1. PUBLICZNE ZARZĄDZANIE KRYZYSOWE 13

1.1. Istota publicznego zarządzania kryzysowego 13

1.2. Proces zarządzania ryzykiem w zarządzaniu kryzysowym 21

1.3. Aspekty prawne i administracyjne procesu zarządzania ryzykiem w zarządzaniu kryzysowym 29

1.4. Podsumowanie 38

2. MODELE DOJRZAŁOŚCI W ŚWIETLE LITERATURY PRZEDMIOTU 40

2.1. Charakterystyka modeli dojrzałości 40

2.2. Przegląd modeli dojrzałości stosowanych w wybranych obszarach zarządzania 45

2.3. Wyniki analizy porównawczej 65

2.4. Podsumowanie 70

3. AUTORSKI MODEL DOJRZAŁOŚCI ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W PUBLICZ¬NYM ZARZĄDZANIU KRYZYSOWYM 71

3.1. Założenia do budowy modelu dojrzałości 72

3.2. Obszary procesowe i cele określone w ramach modelu dojrzałości 80

3.3. Repozytorium dobrych praktyk 92

3.4. Poziomy dojrzałości 113

3.5. Kompleksowa struktura modelu dojrzałości 129

3.6. Podsumowanie 136

4. WERYFIKACJA MODELU DOJRZAŁOŚCI W OBSZARZE PUBLICZNEGO ZARZĄ¬DZANIA KRYZYSOWEGO W JEDNOSTKACH ADMINISTRACJI TERYTORIALNEJ 138

4.1. Metodyka badań 138

4.2. Narzędzie badawcze 142

4.3. Wyniki przeprowadzonych badań 146

4.4. Wnioski z przeprowadzonych badań 156

4.5. Podsumowanie 162

Zakończenie 163

Bibliografia 166

Wykaz skrótowców 177

Spis rysunków 178

Spis tabel 179

Załącznik A. Przydział dobrych praktyk do obszarów procesowych autorskiego modelu dojrzałości 182