Helion


Szczegóły ebooka

Dyfuzja wiedzy w polskiej gospodarce. Ujęcie sektorowe

Dyfuzja wiedzy w polskiej gospodarce. Ujęcie sektorowe


Głównym celem monografii jest określenie wpływu zasobów wiedzy na wzrost efektywności polskiej gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem korzyści wynikających z procesów dyfuzji wiedzy. Analizowane procesy dyfuzji wiedzy obejmują zarówno procesy zachodzące wewnątrz gospodarki, jak i absorpcję wiedzy ze źródeł zewnętrznych.

W publikacji zaprezentowano badania nad źródłami wzrostu efektywności polskiej gospodarki. Zastosowane na szeroką skalę metody input-output pozwoliły na skonstruowanie narzędzia, za pomocą którego stało się możliwe określenie ścieżek dyfuzji krajowych zasobów wiedzy w polskiej gospodarce, przy założeniu, że proces ten odbywa się poprzez przepływy surowców i materiałów pochodzenia krajowego. Dzięki temu badaniu wskazano gałęzie gospodarki, które są głównymi dostarczycielami innowacji dla pozostałych gałęzi, a także te, które są głównymi beneficjentami tego procesu. Uwzględnienie krajowych i zagranicznych zasobów wiedzy w modelach objaśniających poziom i dynamikę łącznej produktywności czynników produkcji dla poszczególnych gałęzi polskiej gospodarki umożliwiło identyfikację źródeł wzrostu jej efektywności zarówno w długim, jak i krótkim okresie.

Wstęp 9

 

Rozdział 1. Wiedza, innowacje i ich dyfuzja 17

    1. Wiedza i jej rodzaje. Cechy wiedzy 18
    2. Znaczenie wiedzy we współczesnych gospodarkach – paradygmat gospodarki opartej na wiedzy 23
    3. Wiedza a innowacje. Klasyfikacja innowacji 27
    4. Dyfuzja wiedzy i innowacji 33
      1. Typologia procesów dyfuzji wiedzy 33
      2. Dyfuzja innowacji 37
      3. Wybrane modele dyfuzji wiedzy 41
    5. Podsumowanie i wnioski 45

 

Rozdział 2. Wiedza z perspektywy teorii wzrostu gospodarczego 47

    1. Wiedza z perspektywy klasyków ekonomii 48
    2. Teoria innowacji Josepha A. Schumpetera 52
    3. Wiedza we współczesnych teoriach wzrostu gospodarczego 53
      1. Wiedza i innowacje w ujęciu neoklasycznym – model wzrostu Solowa 54
      2. Wiedza i innowacje w modelach z endogenicznym postępem technicznym 58
    4. Bariery dyfuzji wiedzy i innowacji, czyli o niedoskonałościach teorii endogenicznego wzrostu 63
    5. Podsumowanie i wnioski 67

 

Rozdział 3. Zasoby wiedzy w polskiej gospodarce w świetle danych statystycznych 69

    1. Problemy pomiaru zasobów wiedzy w gospodarce 71
    2. Pozycja innowacyjna Polski w rankingach międzynarodowych 74
    3. Zasoby wiedzy w polskiej gospodarce z perspektywy makroekonomicznej 77
    4. Zasoby wiedzy i innowacyjność gospodarki na szczeblu gałęziowym 92
      1. Aktywność innowacyjna przedsiębiorstw przed 2008 r. 93
      2. Aktywność innowacyjna gałęzi polskiej gospodarki po 2007 r. 97
    5. Podsumowanie i wnioski 107

 

Rozdział 4. Dyfuzja wiedzy i innowacji wewnątrz gospodarki – casus Polska 109

    1. Wybrane metody pomiaru dyfuzji wiedzy i innowacji na szczeblu gałęziowym 110
    2. Podstawy modelowania input-output 112
      1. Budowa tablic przepływów międzygałęziowych i ich rodzaje 113
      2. Podstawowe relacje w modelu input-output 116
    3. Mnożniki krajowych nakładów na działalność badawczo-rozwojową (B+R) 119
      1. Konstrukcja mnożnika B+R 119
      2. Mnożniki B+R dla Polski 121
      3. Źródła zmian mnożników B+R – wyniki dekompozycji strukturalnej 125
    4. Macierze przepływu innowacji dla polskiej gospodarki 130
    5. Klastry innowacyjne w polskiej gospodarce 133
      1. Metoda minimalnego przepływu MFA 135
      2. Klastry innowacyjne – wyniki analizy ilościowej 138
    6. Podsumowanie i wnioski 140

 

Rozdział 5. Dyfuzja wiedzy i innowacji na szczeblu międzynarodowym w teorii i badaniach empirycznych 143

    1. Metody oceny efektywności gospodarki w kontekście efektów postępu technicznego 144
    2. Kanały dyfuzji wiedzy i innowacji z zagranicy 148
      1. Handel zagraniczny w procesie dyfuzji wiedzy 149
      2. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne jako źródło wiedzy dla gospodarki 151
      3. Międzynarodowe przepływy patentów 153
      4. Migracje wykwalifikowanej siły roboczej 154
      5. Znaczenie technologii cyfrowych w procesie dyfuzji wiedzy 155
    3. Znaczenie dyfuzji wiedzy i innowacji z zagranicy dla wzrostu efektywności gospodarki i jej sektorów 157
    4. Podsumowanie i wnioski 174

 

Rozdział 6. Rola wiedzy we wzroście efektywności sektorów polskiej gospodarki 177

    1. Źródła zmian łącznej produktywności czynników produkcji w polskiej gospodarce w świetle dotychczasowych badań 178
    2. Dynamika produktywności czynników produkcji w gałęziach polskiej gospodarki 188
    3. Specyfikacja modelu 194
    4. Źródła wzrostu łącznej produktywności czynników produkcji – wyniki estymacji 198
    5. Podsumowanie i wnioski 203

 

Zakończenie 207

  1. of knowledge in the Polish economy. A sectoral approach (Summary) 213

Bibliografia 217

Spis tabel i rysunków 235

Aneks 1. Wizualizacje wybranych klastrów innowacyjnych w latach 2000, 2005 i 2010 237

Aneks 2. Dynamika wydajności pracy, technicznego uzbrojenia pracy oraz łącznej produktywności czynników produkcji według sekcji i działów w latach 2005–2014 i w podokresach 247

Aneks 3. Skróty i pełne nazwy sekcji i działów według klasyfikacji PKD2007 251

Od Redakcji 253