Helion


Szczegóły ebooka

Pedagogika społeczna. Pojmowanie aktywności w polu praktyki

Pedagogika społeczna. Pojmowanie aktywności w polu praktyki


Monografia, będąc syntezą wieloletnich prac badawczych autorki, stanowi nowe otwarcie w pojmowaniu aktywności w polu praktyki analizowanej ze społeczno­pedagogicznej perspektywy. Prezentuje namysł nad pedagogiką społeczną, jej aktualnym postrzeganiem w odniesieniu do jej tradycji i pierwszych sformułowań oraz do współczesnego dyskursu prowadzonego w naukach humanistycznych i społecznych.

Książka przynosi zarys metateorii dotyczącej tożsamości dyscypliny, jej roli, związków z innymi dziedzinami nauk, otoczeniem kulturowo-społecznym oraz praktyką działań pedagogów społecznych. Praktyka jest jednak ujmowana także w kategoriach ogólnych. Autorkę interesuje, jak działanie wpływa na myślenie o działaniu, z czego działanie wynika i czemu służy. Wykorzystuje przy tym teorię analizy aktywności i tworzenia instytucji symbolicznej Jeana-Marie Barbiera, operując bliską mu perspektywą rozumienia aktywności jako głównej kategorii społeczno-pedagogicznego spojrzenia na pole praktyki. Ustrukturowany i podzielany przez uczestników pola praktyki zestaw pojęć i konceptów tworzy transwersalny paradygmat pedagogiki społecznej.

Publikacja może zainteresować czytelników zorientowanych na pogłębianie refleksji nad społeczno-pedagogicznym spojrzeniem na pola praktyki edukacyjnej, socjalnej, opiekuńczej oraz na poszukiwanie narzędzi analizy zachodzących w nich procesów.

Wstęp    13

 

Rozdział 1. Społeczno-pedagogiczny punkt widzenia: rama konceptualna            17

Uwagi wstępne: konteksty i uzasadnienia      17

Punkt widzenia – perspektywa – horyzont    21

Paradygmat humanistyczny i relacyjny paradygmat działania niestrategicznego: rama ontologiczna              23

Koncepcja instytucji symbolicznej i środowisko niewidzialne: rama aksjologiczna               25

Konstruowanie intersubiektywnie uwspólnionego doświadczenia: rama epistemologiczna             28

Badanie w toku zmiany: rama metodologiczna             29

Aparatura pojęciowa: ciągłość i zmiana         34

 

Rozdział 2. Aktywność w polu praktyki: konceptualizacje i narzędzia/dyspozytywy           41

Uwagi wstępne    41

Narzędzie analizy/dyspozytyw: ustalenie znaczeń       43

Relacyjna koncepcja człowieka usytuowanego w kontekstach społecznych          46

Kultura aktywności duchowej/mentalnej      52

Praca hermeneutyczna nad sobą: złożoność i paradoksalność 56

Doświadczenie i jego wymiar relacyjny: integrowanie poprzez rekonstrukcję i reorganizację         60

Uwspólnianie doświadczenia i jego konteksty: przykład pokolenia historycznego               66

 

Rozdział 3. Aktywność w polu praktyki: warianty transformacji             71

Uwagi wstępne    71

Zmiana paradygmatyczna i „odkrycie aktywności”       72

Aktywność w polu praktyki: koncepcje i narzędzia     74

Transwersalna analiza aktywności   75

Podejście trialektyczne      77

Aktywność – transformacje transformacji: związek „pożeniony” strukturalnie     82

Transformacje niewidoczne i bezszelestne: koncept i propozycje analizy             85

Proces bezszelestnego kumulowania doświadczeń     92

Strumień transformacji niewidocznych versus modyfikacje      96

Warkocz transformacji powiązanych/„pożenionych”  99

 

Rozdział 4. Kultura praktyki: orientacje aktywności   101

Uwagi wstępne: kultura praktyki – zakres pojęcia       101

Orientowanie aktywności/działania w polu praktyki: przesłanki ramy konceptualnej         105

Myślenie kompleksowe versus działanie zintegrowane             108

Przestrzeń mediacji: w kierunku podejść mediacyjnych            115

Transformacje relacji: między asymetrią a przekraczaniem mistrza        125

Transformacje orientacji aktywności: dwie oscylacje 132

 

Rozdział 5. Pola praktyki: sensy i znaczenia aktywności             143

Uwagi wstępne    143

Kształcenie/kształtowanie: uświadamianie ram aktywności w polu praktyki          144

Refleksyjna praktyka: tworzenie wiedzy własnej         148

Projektowanie: spiralna aktywność usytuowana w przestrzeni kształcenia           152

Praca socjalna: stawanie się/w kierunku pracy społecznej        157

Pole praktyki w transformacji: odkrycie przestrzeni niewidzialnej          166

Podmiot działający w polu praktyki: transformacje bezszelestne             168

Pola praktyki w ujęciach transwersalnych     171

Pola praktyki – pola badań: naprzemienność aktywności i implikacje     174

 

Rozdział 6. Wartościowanie aktywności w polu praktyki          183

Uwagi wstępne    183

Relacyjny wymiar wartości – wartościowania w polu praktyki  185

Wartościowanie: preferencje wyboru orientacji aktywności   189

Relacje społeczne w polu praktyki: interesowność (uprzedmiotowienie i marszandyzacja) versus bezinteresowność (la gratuité)         194

Wartościowanie/szacowanie efektów: ewaluacja aktywności w polu praktyki     203

Fenomen ewaluacji – punkt wyjścia               203

Ewaluacja aktywności w polu praktyki – narzędzie analizy         210

 

Rozdział 7. Pedagogika społeczna „na skrzyżowaniu nauk”       221

Uwagi wstępne    221

Inspiracje konceptualne i narzędzia konstruowania społeczno­pedagogicznego punktu widzenia na aktywność w polu praktyki            224

Inspiracje dla konstruowania ram orientowania aktywności w polu praktyki        225

Metoda naukowa: wzbogacanie warsztatu metodologicznego 231

Całość powiązana dyscyplinarnie: zintegrowany paradygmat aktywności w polu praktyki 237

Zintegrowany paradygmat aktywności w polu praktyki: warianty            238

Podejścia transwersalne do analizy pola praktyki        246

Inspiracje międzydyscyplinarne: dwa zwątpienia        250

 

Rozdział 8. Transwersalny paradygmat pedagogiki społecznej: ramy konceptualne           255

Uwagi wstępne    255

Rozum transwersalny: rama ontologiczna     256

„Długie trwanie” oraz „zerwanie i nieciągłość”: rama metodologiczna   260

Dyscyplinaryzacja i instytucjonalizacja pedagogiki społecznej: dwa sprzężone procesy     263

Szkoła myślenia: nieciągłość versus paradoks zerwania             268

Kompleksowość (złożoność/dwoistość) i zintegrowanie powiązań wzajemnych: rama epistemologiczna       271

Uwagi końcowe   273

 

Zamiast zakończenia: zaproszenie do współmyślenia 281

 

Bibliografia           283

 

Wykaz wybranych artykułów opublikowanych w latach 2008–2018      311

Słownik pojęć kluczowych 319

Summary               329

Table of contents                341

Résumé                 347

Table de matières               359

Indeks nazwisk     365

Indeks rzeczowy  373