Helion


Szczegóły ebooka

Aleksander Szczęsny (1885-1929). Poeta, baśniopisarz, patriota

Aleksander Szczęsny (1885-1929). Poeta, baśniopisarz, patriota


Niedoceniony w pełni, choć uznany przez największych – m.in. Przesmyckiego i Leśmiana; wycofany i melancholijny, delikatny i marzycielski; poeta, ojciec, patriota – przedwcześnie zmarły, następnie niemalże zapomniany, później wspominany rzadko, „przy okazji”, „po przecinku”, gdzieś pomiędzy tymi, których historia uznała za bardziej utalentowanych. Aleksander Szczęsny to przykład twórcy tyleż niezwykłego, co tragicznego. Jako należący do pokolenia przełomu wieków, Szczęsny debiutował na styku dwóch epok. Niefortunnie, gdyż jedna bezpodstawnie niepochlebna recenzja sprawiła, że zaliczono go do grona epigonów. Tymczasem jego twórczość stanowi niezwykły pomost pomiędzy poetyką Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego.

Z Wprowadzenia

Autorka rozwija wątki podjęte przez wcześniejszych badaczy, uzupełnia luki, szerzej pokazuje dorobek Szczęsnego. Jej studia stanowią więc w rezultacie syntezę tego, co już z prac historycznoliterackich i biograficznych wiadomo na temat twórczości i działalności Szczęsnego. Ponadto publikacja jest zadowalającym uzupełnieniem stanu badań, poszerza go i ukazuje w kontekście biografii i całokształtu twórczości. Analizy odznaczają się dbałością i starannością, a także – co jest zaletą tej pracy – zwięzłością analityczno-interpretacyjną.

Z recenzji prof. dr. hab. Edwarda Jakiela

 

Wprowadzenie                 7

 

Rozdział I. Poeta, kochanek, marzyciel  11

    1. Entuzjasta i miłośnik „Chimery” – pierwsze próby poetyckie Aleksandra Szczęsnego      11
    2. Rozmaite utwory rozproszone (do 1911 r.)    35
    3. To, co się stało. Niedoceniony przez krytykę pierwszy tom poezji          46
    4. Pośmiertny hołd złożony Szczęsnemu – opublikowanie Pieśni o drodze               73

 

Rozdział II. Prozaik, ojciec, bajkopisarz               95

    1. Spadkobierca skarbów ojcowskich – debiutancki zbiór opowiadań dla dzieci i młodzieży              95
    2. Dla naszej dziatwy. 40 ciekawych i zajmujących bajeczek oraz 30 bajeczek dla małych czytelników – teksty przypisywane Aleksandrowi Szczęsnemu  105
    3. „Cudowność wzgardzonych”… sprzętów – pierwszy tom baśni Szczęsnego wydany przez Jakuba Mortkowicza      109
    4. Baśnie wiosenne – hołd Szczęsnego dla epoki średniowiecza   122
    5. Przedwojenna współpraca z czasopismami dla młodzieży        135
    6. Pieśń białego domu – parabola o losie artysty              142
    7. O tym, jak kiedyś miesiące brata swego, marca, obdarowały – baśń edukacyjna 148
    8. Dzieciństwo i dzisiaj – szkic wspomnieniowy dla młodzieży   150

 

Rozdział III. Patriota, redaktor, społecznik         153

    1. Moment przemiany artysty w społecznika sygnalizowany w poemacie Wigilie 153
    2. O ziemi cudownej i ludzkim ukochaniu – patriotyczno-historyczna gawęda dla dzieci      156
    3. Dla was i Tarnina – patriotyczne zbiory wierszy dla dzieci i dorosłych                163

 

Zakończenie    197

Bibliografia     201

Ilustracje          205

Indeks osób     233