Helion


Szczegóły ebooka

Co rządzi obrazem? Powtórzenie w sztukach audiowizualnych

Co rządzi obrazem? Powtórzenie w sztukach audiowizualnych


Przedmiotem analizy książki Co rządzi obrazem?... są prace z obszaru szeroko pojętej sztuki audiowizualnej, która jawi się jako znaczący czynnik kształtujący naszą rzeczywistość kulturową, nacechowaną swoistą wszechobecnością obrazów. Cytat, pastisz, patchwork, remake, retake, seria, found footage itp. stały się dominującymi strategiami wielu współczesnych twórców. Wskrzeszając przewrotnie hasło Albertiego, zgodnie z którym „obraz jest oknem na świat” i odnosząc je do obrazów filmowych, a konkretniej: do zasad regulujących sposób ich generowania, warto uchwycić sens niektórych procesów odpowiedzialnych za przemiany tego, co aktualne. Prace wizualne często stanowić więc będą punkt wyjścia, medium, za pośrednictwem którego będzie można rozszyfrować mechanizmy rządzące „pod spodem”, nie tylko strukturami samych obrazów, ale również transformacjami świata kultury, polityki czy ekonomii. Poza oczywistym nawiązaniem do teorii powtórzenia Gilles’a Deleuze’a, obecnej w Różnicy i powtórzeniu, w głównej mierze badania te zogniskowane są na poszukiwaniu alternatywnych rozwiązań teoretycznych, na konstruowaniu – w duchu „empiryzmu pojęciowego” – poręcznych narzędzi filozoficznych, często będących raczej wynikiem kontaminacji koncepcji rozmaitych autorów, takich jak Deleuze, Nietzsche, Foucault, Barthes, Said, Žižek, Theweleit czy Althusser niż elementami istniejących już, konsekwentnych teorii powtórzenia, jak choćby Derridiańska koncepcja iteracji czy teologiczno-egzystencjalna teoria Kierkegaarda.

 

Aleksandra Hirszfeld – filozofka działająca w obszarze praktyk artystycznych i teorii sztuki nowych mediów. Realizuje własne projekty z pogranicza instalacji, sound artu oraz obiektów (https://hirszalex.art.pl/). Współpracuje m.in. z portalami www.artandsciencemeeting.pl i www.dwutygodnik.com.

  • Wstęp
  • Część I Powtórzenie jako autoreferencja
  • Wprowadzenie
  • Rozdział 1 Powtórzenie jako szablon na przykładzie Adaptacji Charliego Kaufmana
    • Przeobrazić nowoczesność
    • Fuck fish
    • Rozszczepione ja
    • Scenariusz jako szablon: Uroboros
    • Zapośredniczone déj vu
  • Rozdział 2 Autoreferencja obrazu filmowego. W poszukiwaniu gatunku. Pięć nieczystych zagrań jako pięć powtórzeń przebranych albo laboratorium działań twórczych Larsa von Triera
    • Zabawa w mutacje
    • Genetyka filmowa
    • X, czyli człowiek doskonały
    • Powtórzenie Tego Samego
    • Różnica w strukturze
    • Making off
  • Rozdział 3 Cogito ergo video. Wprowadzenie do Histoire(s) du cinéma Jeana-Luca Godarda
    • Autoreferencja jako narzędzie historiozofii
    • Obraz-powtórzenie i jakaś idea
    • Montaż-działanie, pamięć jako wirtualne współistnienie oraz ontologia kłącza
    • Idea możliwości jako główny wątek Godardowskiej historiozofii
    • Kłącze
    • Montaż jako manifest artystyczny
    • Kontaminacja
  • Część II Powtórzenie jako duplikacja podmiotu. Sobowtórność a proces ujarzmiania
  • Wprowadzenie
  • Rozdział 1 Podwójne J. (Re)dublowanie podmiotu
    • Serie sobowtórów
    • (Ro)zdwojone J, czyli próba przezwyciężenia problemu lęku
    • Kara
    • Reduplikacja, czyli Joanna jako powtórzenie Jezusa
    • Visagéité i pragnienie Innego jako powód
    • Obiekt małe a a internel
    • Geneza obrazu pornograficznego
    • Lustro społecznych pragnień
  • Rozdział 2 Powtórzenie jako fuzja komentarzy. Kilka uwag o fenomenie kina indyjskiego
    • Powtórzenie jako efekt orientalizmu
    • Mit a mit, czyli kilka słów o transformacji z proppowskiego świata w świat barthesowski
    • Mit indyjskości
    • Powtórzony mit Kopciuszka
    • Mit multi-kulti
  • Rozdział 3 Figura podwojenia jako immanencji obrazu mentalnego. Jeśli spotkasz swoje odbicie, zabij je. Albo to ono zabije ciebie
    • Narracyjność niewczesna
    • Tropem diagnozy
    • Obraz myśli
    • MacGuffin
    • Hitchcock i Dubler
    • Kino mainstreamowe i found footage
    • Zimna wojna
    • Kino i telewizja
  • Część III Powtórzenie jako strategia afirmacji/negacji obrazu. Między ikonoklazmem a ikonofilią
  • Wprowadzenie
  • Rozdział 1 Powtórzenie jako détournement
    • Debord i ruch sytuacjonistyczny
    • Adaptacja teoretyczna
    • Détournement
    • Społeczeństwo spektaklu
    • Pojęcie separacji
    • Kultura
  • Rozdział 2 Powtórzenie jako symulacja. Obraz jako symptom i obraz ironiczny
    • Cztery stadia obrazu
    • Pornograficzność obrazu
    • Implozja
    • Śmierć sztuki
    • Powtórzenie synkopowe
    • Ironiczna właściwość namnożenia
    • Meta-poziom
    • Roberta Szczerbowskiego obraz zwielokrotniony
  • Rozdział 3 Looping, czyli ekstaza powtórzenia
    • Encyclopaedia Cinematographica, czyli panoptikum ruchu
    • Granular Synthesis102 i Pice Touchée: intensywność i zagęszczenie jako zasada loopingu
    • Chmura granularna jako intensywna temporalna rzeźba
    • Pice Touchée
    • Stadium abstrakcji i transu, czyli Routemaster
  • Résumé
  • Bibliografia
  • Summary
  • Filmografia
  • Spis nazwisk występujących w książce