Helion


Szczegóły ebooka

Jezuici wobec tradycji średniowiecznej. Barokizacje kościołów w Kłodzku, Świdnicy, Jeleniej Górze i Żaganiu

Jezuici wobec tradycji średniowiecznej. Barokizacje kościołów w Kłodzku, Świdnicy, Jeleniej Górze i Żaganiu

Książka jest pierwszą próbą określenia stosunku jezuitów do sztuki średniowiecznej na obszarze Śląska, należącego w okresie nowożytnym do Prowincji czeskiej zakonu. Prezentuje realizacje artystyczne w czterech wymienionych ośrodkach w oparciu o dokumenty przechowywane w centralnym archiwum jezuitów w Rzymie oraz archiwalia kłodzkie znajdujące się w Krakowie, w większości do tej pory nie znane i nie publikowane. Pozwoliło to na szczegółową rekonstrukcję chronologii prac, ich fundatorów, a w niektórych wypadkach również autorów. Książka zawiera także pełny wykaz artystów zakonnych działających przy wymienionych ośrodkach i ich krótkie biografie. W wypadku kilku najwybitniejszych, takich jak Christoph Tausch, Johann Riedel czy Adam Thille, potwierdza dotychczasowe atrybucje i wskazuje nowe. Wprowadza do literatury przedmiotu bardzo interesujące wypowiedzi rektorów, zwłaszcza kolegium w Świdnicy, na temat dzieł sztuki, które wskazują na upodobania estetyczne fundatorów, a zwłaszcza na polemiczną wymowę ideową skierowaną do protestantów. Przedstawia także źródła inspiracji dla poszczególnych realizacji znajdujące się w Rzymie, Wiedniu i Pradze. Wskazuje przy tym na subtelny dialog z tradycją średniowieczną, którą jezuici starali się wykorzystać w celu legitymizacji swojej obecności w protestanckich miastach i przekonania innowierców do swoich racji, co nie zawsze kończyło się sukcesem.

Wstęp. Stan badań    7
Rozdział I. Tło historyczne: Śląsk i hrabstwo kłodzkie w 2. połowie XVII 
i w 1. połowie XVIII wieku   27
Rozdział II. Stosunek do sztuki średniowiecznej w XVII i XVIII wieku w krajach monarchii habsburskiej   38
1. Przedstawienia kultowe   43
2. Architektura. Barokizacje kościołów gotyckich   52
3. Wybrane przykłady barokizacji na Śląsku i ich fundatorzy   63
Rozdział III. Jezuici wobec tradycji średniowiecznej   86
1. Przedstawienia kultowe   88
2. Architektura świątyń zakonnych   91
3. Barokizacje jezuickie w Europie Środkowej   94
Rozdział IV. Fundacje artystyczne śląskich jezuitów   105
1. Uwarunkowania ekonomiczne   105
2. Wydatki na realizacje artystyczne i rola fundatorów   110
3. Twórcy   118
a) artyści zakonni – koadiutorzy   118
b) artyści spoza zakonu   125
4. Rozwiązania formalne stosowane przez jezuitów   129
a) przekształcenia architektoniczne i wystrój rzeźbiarski   129
b) wystrój malarski   145
c) aranżacja  wyposażenia i jego geneza   146
 ołtarze główne – ołtarze boczne – ambony – konfesjonały –
 prospekty organowe – rzeźba – malarstwo
d) najważniejsze motywy ikonograficzne   176
 ołtarze główne – ołtarze boczne – wizerunki kultowe i relikwie –
 ambony i konfesjonały – prospekty organowe – pozostałe elementy wyposażenia
Rozdział V. Podsumowanie i zakończenie   199
1. Jezuickie zespoły architektoniczne a problem inkulturacji w społeczeństwie protestanckim   199
2. Specyfika barokizacji śląskich i kłodzkich jezuitów na tle środkowoeuropejskim   203
Katalog   211
1. Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Kłodzku   211
2. Kościół pw. Panny Marii, Św. Stanisława i Św. Wacława w Świdnicy   219
3. Kościół pw. Św. Erazma i Św. Pankracego w Jeleniej Górze   226
4. Kościół pw. Św. Piotra i Św. Pawła w Żaganiu   229

Aneks   233
Bibliografia   237
Zusammenfassung   253
Spis ilustracji   259
Indeks topograficzno–rzeczowy   265
Indeks osób   273

  • Tytuł: Jezuici wobec tradycji średniowiecznej. Barokizacje kościołów w Kłodzku, Świdnicy, Jeleniej Górze i Żaganiu
  • Autor: Dariusz Galewski
  • ISBN Ebooka: 978-83-242-1556-0, 9788324215560
  • Data wydania ebooka: 2020-11-12
  • Identyfikator pozycji: e_1uqu
  • Wydawca: Wydawnictwo UNIVERSITAS