Helion


Szczegóły ebooka

Szukanie dotyku. Problematyka ciała w polskiej poezji współczesnej

Szukanie dotyku. Problematyka ciała w polskiej poezji współczesnej


Książka stanowi próbę całościowego spojrzenia na poezję powojenną poprzez kategorię ludzkiej cielesności. Lektura utworów Świrszczyńskiej, Miłosza, Różewicza, Kamieńskiej, Grochowiaka, Herberta, Pasierba, Poświatowskiej, Wojaczka, Barańczaka i Krynickiego pozwala ukazać ciągłość refleksji nad tożsamością jako istotnym problemem nowoczesnej i ponowoczesnej świadomości. Wyłaniający się z tych analiz obraz podmiotu opiera się przede wszystkim na relacji z drugą osobą  (relacji, która przynależy do cielesnej kondycji) jako nieodzownym wymiarze przedstawiania jednostki: jest ona przecież zawsze kimś „dla kogoś”, kimś „z kimś”. Dialogowy wymiar naszego życia autorka książki prezentuje w kontekście m.in. myśli Emmanuela Lévinasa, łącząc w ten sposób kulturową, filozoficzną, teologiczną i literaturoznawczą perspektywę prowadzonych interpretacji. Tak zarysowany antropologiczny projekt badawczy ujmuje poezję eksponującą cielesność jako rodzaj zapisu egzystencjalnego: wychodzące od poetyki tekstu analizy kategorii intymności, somatycznego wymiaru twarzy, pragnienia dotyku zmierzają w stronę „wiersza-gestu” szukającego drugiej osoby. Przedstawiona w ten sposób „poezja ciała” kontynuuje linię Leśmianowską we współczesnej poezji – odmienną zarówno od awangardowego odsłaniania ciała, jak i postmodernistycznej jego wirtualizacji – stanowiąc zarazem rodzaj pomostu między nowoczesnością a ponowoczesnością.

Wstęp

Ciało jako przedmiot (?) badań humanistycznych. Problemy metodologiczne

Rozdział I

Ciało – problem kulturowy

 1)       Temat ciała jako naruszenie tabu

 2)       Czy sztuka „ukrywa” ciało? Literackość, czyli niestosowność: estetyka pod presją etyki

 3)       Intymna przestrzeń ciała

Rozdział II

Ciało – problem filozoficzny

 1)       Od mitu androgyna ku filozofii Innego? Epistemologiczny wymiar cielesności (casus Miłosza)

 2)       Somatyzacja twarzy – znak przemiany świadomości

 3)       Między ciałem a sensem – metafizyka w poezji Anny Świrszczyńskiej

 4)       Cielesność, czyli ludzka kondycja

 5)       Dotyk, czyli czułość. Pana Cogito sposób na poznawanie świata

Rozdział III

Ciało – między profanum a sacrum

 1)       Przemiany świadomości – problem metodologiczny

 2)       Walka ze skazą manichejską. Sakralny wymiar ciała w poezji Miłosza

 3)       Świrszczyńska – sacrum bez sanctum? O obejmowaniu

 4)       Stworzenie i tworzenie ciała. Sakralność dotyku w poezji ks. Janusza Stanisława Pasierba

 5)       W poszukiwaniu dotyku. Anny Kamieńskiej „Pieśń nad pieśniami”

Rozdział IV

Słowo wobec ciała – literatura jako dialog

 1)       Tekstowość ciała – pragnienie dotyku czy ironia słowa?

 2)       Słowo ucieleśnione. Jak metafora staje się tematem

 3)       Współczesna poezja emocjonalna? Problem ekspresji i empatii

 4)       Jak literatura staje się dialogiem?

Zakończenie

Ciało literackie. Literatura ciała (próba podsumowania)

Bibliografia

Indeks rzeczowy

Indeks nazwisk

Summary