Helion


Szczegóły ebooka

Dziewiętnastowieczne pryncypia i marginalia literackie. Studia

Dziewiętnastowieczne pryncypia i marginalia literackie. Studia


Jednym z zadań historyka literatury jest ponawianie interpretacji zanim „nastanie czas innych odczytań i nie pozostanie słowo na słowie, a każdy sens rozproszy się jak chmury i opadnie jak woda”. Zebrane w książce teksty pisane były z myślą o utrwaleniu tych sensów, które wyłoniły się z nowych odczytań, z odświeżonych kontekstualizacji. [...] Jednym z zadań historyka literatury jest więc weryfikacja rozumiana jako ponowienie badawcze w celu reasumpcji i w myśl zasady, iż „tradycja nie jest konduktem żałobnym, jest ciągiem zmartwychwstań”. Być może cytat ten nie jest użyty tak, jak ma to miejsce w oryginalnym kontekście, ale wyjęty z niego oznacza niemal dosłownie potrzebę wskrzeszania tego, co uległo zapomnieniu, wygaszeniu.

Ze Słowa wstępnego

Publikacja stanowi oryginalne połączenie erudycyjnego dyskursu naukowego, studiów materiałowych oraz bardziej eseistycznych szkiców (impresji) analityczno-interpretacyjnych [...]. Ma podwójny wymiar: erudycyjnej publikacji naukowej (archiwalia, niuanse interpretacyjne) oraz uniwersalnej oferty polonistycznej podejmującej tropy utworów kanonicznych i znanych, dopełniającej obecny stan wiedzy interesującymi kontekstami analitycznymi, interpretacyjnymi i biograficzno-kulturowymi. Autorka nie musi obawiać się konkurencji przede wszystkim ze względu na merytoryczny wkład badań archiwalnych, stanowiących jej poważny atut, ale i z uwagi na oryginalny pluralizm zarówno tematów, jak i przyjętych perspektyw oglądu.

Z recenzji prof. dr hab. Anety Mazur

Słowo wstępne           7

 

Część I. Interpretacje, dopowiedzenia, impresje            11

    1. Peregrinare necesse est, vivere non est necesse. Ludwika Spitznagla poetyckie podróże na Wschód 13
    2. Ignacy Rzecki – człowiek biedermeieru            23

I.3. Wokulski – bohater mityczny   33

I.4. Testament Wokulskiego               47

    1. „Ale jaki to człowiek stylowy! […] zginął, aż ziemia zadrżała”. Dwa polskie samobójstwa: Wołodyjowski – Wokulski            59
    2. Kobieta pośród wrogów. Marta Elizy Orzeszkowej jako powieść inicjacyjna                75
    3. Femina ludens i jej zabawki. Kilka uwag o motywie „dobrej pani”       91
    4. Ultimus Marii Konopnickiej. Historia „spiorunowanej egzystencji”      101
    5. „Żywie Duch, żywie Duch”. Widzenie Karusi – widzenie Marysi (impresja)    111
    6. Syndrom Charouska. Tomasza Judyma problemy z tożsamością         125
    7. W sieci Jana Augusta Kisielewskiego jako lektura queerowa?  141
    8. „Jam duch jest, który ciągle przeczy”. Żywioł negacji jako zasada świata w Dzieciach szatana Stanisława Przybyszewskiego        151
    9. Posępne epifanie Stanisława Koraba-Brzozowskiego 163
    10. Duchowość w cieniu libido. Confiteor Antoniego Szandlerowskiego   177
    11. Poetyckie ślady obecności. Bliscy Leśmiana w replikach i przeistoczeniach  191

 

Część II. Biografizacje         201

II.1.     O pożytkach z badań genealogicznych               203

II.2.     Antoni Eisenbaum – protoplasta poetów, artystów, intelektualistów                213

II.3.     Bogusławscy – genealogia. Przypomnienia i kilka nowych szczegółów           221

II.4.     Z życiorysu Walerii Marrené-Morzkowskiej   229

II.5.     Kilka uwag o niewydanych listach Seweryny z Żochowskich Pruszakowej do Cypriana Walewskiego           237

II.6.     Wanda Grot-Bęczkowska (Korotyńska) – prolegomena biograficzne               247

II.7.     Rzeczywiste pierwowzory Ignacego Rzeckiego            257

II.8.     Faktografia fabularnej kanwy Wiernej rzeki    261

II.9.     O księdzu Włodzimierzu Kirchnerze i jego pismach  273

 

Bibliografia (wybór)                289

Nota wydawnicza      299

Indeks osób   301