Helion


Szczegóły ebooka

Analiza oszczędności sektorów instytucjonalnych na podstawie macierzy rachunkowości społecznej

Analiza oszczędności sektorów instytucjonalnych na podstawie macierzy rachunkowości społecznej


Monografia stanowi podsumowanie wieloletnich badań autorki nad funkcjonowaniem systemów gospodarczych. Zawarte w niej analizy teoretyczne i empiryczne dotyczą określenia roli oszczędności w gospodarce oraz wskazania czynników determinujących ich tworzenie. Badania empiryczne zostały przeprowadzone przy użyciu input-output, a w szczególności macierzy rachunkowości społecznej. Powstanie tej metodologii w latach trzydziestych XX wieku i dalszy jej rozwój, m.in. w obrębie rachunkowości społecznej, zawdzięczamy noblistom – W. W. Leontiefowi i R. Stone’owi. W ostatnim czasie obserwowany jest rozwój tej metodologii w kierunku modeli przepływów finansowych oraz dynamicznych modeli input-output. Mimo że metody te mają szerokie zastosowanie na świecie, głównie w ośrodkach naukowych w Stanach Zjednoczonych, polscy ekonomiści stosunkowo rzadko je wykorzystują. Wśród ośrodków prowadzących badania w zakresie metod input-output należy wymienić przede wszystkim Katedrę Teorii i Analiz Systemów Ekonomicznych Uniwersytetu Łódzkiego, a także Samodzielną Pracownię Zastosowań Matematyki w Ekonomii w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Publikacja ma charakter dydaktyczno-naukowy, może służyć jako pomoc naukowa dla studentów kierunków ekonomicznych oraz osób zainteresowanych opisem gospodarki przy użyciu deterministycznych makromodeli bazujących na danych zawartych w systemie rachunków narodowych.

Wstęp               7

 

Rozdział 1. Elementy teorii oszczędności i wzrostu gospodarczego     11

1.1. Wprowadzenie       11

1.2. Pojęcie oszczędności           12

1.3. Teorie indywidualnego oszczędzania           14

      1. Motywy oszczędzania               14
      2. Funkcje oszczędności                17

1.4. Makroekonomiczne uwarunkowania oszczędności              26

      1. Dochód narodowy i tempo jego wzrostu jako główne determinanty oszczędności    27
      2. Struktura demograficzna         30
      3. Wpływ polityki ekonomicznej               32

1.5. Oszczędności i inwestycje w modelach wzrostu gospodarczego     36

      1. Modele z egzogeniczną stopą oszczędności   39
      2. Endogeniczny charakter oszczędności               43

1.6. Podsumowanie      46

 

Rozdział 2. Oszczędności w systemie rachunków narodowych              49

2.1. Wprowadzenie       49

2.2. Pojęcia i klasyfikacje stosowane w SRN      50

2.3. Sekwencja rachunków niefinansowych      53

2.4. Rachunek finansowy           60

 

Rozdział 3. Macierze rachunkowości społecznej           67

3.1. Wprowadzenie       67

3.2. Konstrukcja macierzy rachunkowości społecznej   68

      1. Sekwencja rachunków niefinansowych w SAM            69
      2. Tablice input-output w SAM  73
      3. Rachunki finansowe w SAM   78

3.3. Macierz rachunkowości społecznej jako statyczny model gospodarki narodowej                  80

 

Rozdział 4. Empiryczna analiza oszczędności w procesie cyrkulacji dochodów w gospodarce                87

    1. Wprowadzenie     87
    2. Zmiany strukturalne gospodarki polskiej w XXI wieku – analiza na podstawie macierzy rachunkowości społecznej     88
      1. Zmiany struktury przychodów sektorów instytucjonalnych   88
      2. Zmiany struktury wydatków bieżących i kapitałowych             96
      3. Powiązania międzysektorowe w gospodarce polskiej przez pryzmat SAM dla 2018 roku        103
    3. Oszczędności w Polsce w latach 2000–2018 na tle Unii Europejskiej i wybranych krajów świata     107
      1. Stopa oszczędności a tempo wzrostu gospodarczego              107
      2. Oszczędności  sektorów  instytucjonalnych   111
      3. Zakres samofinansowania inwestycji               113

4.4. Oszczędności gospodarstw domowych      116

      1. Skłonność do oszczędzania gospodarstw domowych w Polsce na tle Unii Europejskiej i wybranych państw świata          117
      2. Oszczędności sektora gospodarstw domowych w Polsce według podsektorów          119
      3. Struktura oszczędności finansowych gospodarstw domowych            122
    1. Analizy symulacyjne oszczędności i inwestycji na podstawie SAM dla gospodarki polskiej                127
      1. Analiza symulacyjna podatku od zysku z oszczędności finansowych gospodarstw  domowych            127
      2. Ocena efektywności inwestycji finansowych sektora przedsiębiorstw niefinansowych          129
      3. Analizy symulacyjne zmian struktury wydatków kapitałowych sektora zagranicy        130
      4. Efekty likwidacji OFE przez pryzmat modelu SAM      133

 

Zakończenie    141

Bibliografia       145

Spis tablic         157

Spis rysunków                159

 

Załączniki           161

Z1. SAM dla Polski w 2000 roku (w mln PLN, w cenach bieżących)          po s. 162

Z2. SAM dla Polski w 2018 roku (w mln PLN, w cenach bieżących)          po s. 162

Z3. Metoda szacowania przepływów międzysektorowych i jej zastosowanie      163

Z4. SAM dla Polski w 2018 roku jako narzędzie symulacji              po s. 168