Helion


Szczegóły ebooka

Karl Dedecius. Inter verba - inter gentes

Karl Dedecius. Inter verba - inter gentes


W 100. rocznicę urodzin Karla Dedeciusa (1921–2016), wybitnego humanisty i tłumacza literatury polskiej, drukiem ukazała się dwujęzyczna monografia Inter verba – inter gentes, która jest na wskroś udaną próbą zaprezentowania i uhonorowania szerokiego spektrum dokonań „Europejczyka z Łodzi” jako translatora, krytyka literackiego i animatora polskiego życia kulturalnego w RFN.

Tom poświęca uwagę recepcji postaci i dzieła Karla Dedeciusa, a ponadto podkreśla interdyscyplinarny i międzynarodowy wymiar jego dorobku. Różnorodność genologiczna monografii sprawia, iż mieści ona nie tylko artykuły stricte naukowe, przynoszące wyniki najnowszych badań nad działalnością twórczą Karla Dedeciusa, lecz także szkice o charakterze biograficznym i popularyzatorskim. Do głosu dochodzą wybitni badacze życia i twórczości Dedeciusa, historycy literatury i tłumacze kilku generacji, w tym również reprezentanci pokolenia wstępującego – fakt niezwykle istotny dla przyszłości badań nad twórczością „Czarodzieja z Darmstadt”. [...] Sprawia to, iż recenzowany zbiór należy do najlepszych wydanych ostatnio opracowań naukowych z tego obszaru.

Z recenzji prof. Edwarda Białka (Uniwersytet Wrocławski)

Zum 100. Geburtstag des herausragenden Humanisten und Übersetzers polnischer Literatur Karl Dedecius (1921–2016) erscheint die zweisprachige Monografte Inter verba – inter gentes, die das breite Schaffensspektrum des „Europäers aus Lodz“ als Übersetzer, Literaturkritiker und Wegbereiter des polnischen kulturellen Lebens in der BRD würdigend abbildet und als voll und ganz gelungen betrachtet werden darf.

In besonderem Maße widmet sich der Band der Rezeption sowohl der Person Karl Dedecius als auch seines Werkes und unterstreicht dessen interdisziplinäre und internationale Dimension. In seiner genologischen Vielseitigkeit bietet er einen Rahmen nicht nur für rein wissenschaftliche Beiträge von neuestem Erkenntnisstand zu Dedecius‘ Werk, sondern auch für biografische und populärwissenschaftliche Skizzen. Zu Wort melden sich herausragende Dedecius-Forscher, Literaturhistoriker und Übersetzer mehrerer Generationen, darunter auch Nachwuchswissenschaftler/innen – ein Aspekt von wesentlicher Bedeutung für die zukünftigen Forschungen zu Leben und Werk des „Zauberers aus Darmstadt“.[…] Damit gehört die vorliegende Monografte zu den besten zuletzt erschienenen wissenschaftlichen Abhandlungen auf diesem Gebiet.

Aus der Rezension von Prof. Edward Białek (Universität Wrocław)

Spis treści / Inhaltsverzeichnis

 

Słowo wstępne / Grußwort       9

Prof. dr Julia von Blumenthal     11 / 13

Prof. zw. dr hab. Antoni Różalski             15 / 17

 

Przedmowa / Vorwort  19

Ilona Czechowska / Ernest Kuczyński     21 / 25

 

Karl Dedecius   29

Życiorys               31

Lebenslauf         36

 

Moi nauczyciele?            39

Meine Lehrer? 43

 

Inter gentes      47

Krzysztof A. Kuczyński

Karla Dedeciusa rosyjska odyseja (1942–1949)  49

Die russische Odyssee (1942–1949)        67

 

Andrzej Kaluza, Manfred Mack

Karl Dedecius i Darmstadt           79

Karl Dedecius und Darmstadt    91

 

Ilona Czechowska

Karl Dedecius i most nad Odrą  97

Karl Dedecius und die Brücke über die Oder      111

 

Agnieszka Brockmann

Przystań dla tragarzy słowa – Archiwum im. Karla Dedeciusa     119

Eine Anlaufstelle für Wortträger – das Karl Dedecius Archiv       131

 

Beata Kamińska

„Łódź w mojej biografii zajmuje miejsce pierwsze, niezapomniane”. Łódzkie adresy Karla Dedeciusa   139

„Lodz steht in meiner Biografie unvergesslich an erster Stelle“. Die Lodzer Adressen von Karl Dedecius              155

 

Inter verba         163

Joanna Jabłkowska, Tomasz Cieślak

„Lekcja ciszy” czytana po latach                165

„Lektion der Stille” sechs Jahrzehnte später      187

 

Ernest Kuczyński

„Gorzkie pigułki w słodkim lukrze”. O fascynacji aforyzmami Stanisława Jerzego Leca   203

„Bittere Pillen in süßem Zuckerguß”. Die Faszination für die Aphorismen des Stanisław Jerzy Lec           217

 

Bożena Chołuj

Tłumaczenie na granicy                229

Übersetzung an der Grenze      239

 

Peter Oliver Loew

Drogi badań naukowych: Niemiecki Instytut Spraw Polskich i duch Karla Dedeciusa       245

Wege zu Wissenschaft und Forschung: Das Deutsche Polen-Institut und der Geist von Karl Dedecius  251

 

Sława Lisiecka

Karl Dedecius – Europejczyk z Łodzi       257

Karl Dedecius – der Europäer aus Lodz 265

 

Karl Dedecius   269

Tłumacz musi być linoskoczkiem…          271

Der Übersetzer muss wie ein Seiltänzer sein…  279

 

O autorach / Autorinnen und Autoren  287

Wykaz źródeł / Quellenverzeichnis        293

Wykaz ilustracji / Abbildungsnachweis  297

Instytucje / Institutionen            309