Helion


Szczegóły ebooka

Julian Tuwim. Pęknięcie

Julian Tuwim. Pęknięcie


Monografia jest opowieścią o Julianie Tuwimie (1894–1953), wybitnym poecie, twórcy znakomitych wierszy dziecięcych, Żydzie polskim – podzieloną na trzy zasadnicze odsłony zatytułowane: dziecięcość wyobraźni, żydowskość losu, obywatelskie (nie)posłuszeństwo. To próba nowego, innego niż dotychczas, czytania Tuwima i bardzo wyraźne odnowienie jego obecności w polskiej świadomości oraz wyobraźni zbiorowej. Nicią przewodnią książki pozostaje myślenie o poecie, bibliofilu, tłumaczu, miłośniku osobliwości, autorze tekstów kabaretowych – czyli (jak sam siebie nazywał) „słowowiercy” – jako o twórcy, który doświadczył tragicznego losu życiowego i z tym doświadczeniem egzystencji odważnie, poetycko się zmagał. Tytuł monografii dotyka także choroby Tuwima i jego śmierci, tematu pęknięcia w poezji i dramatycznego losu Żyda polskiego. Anakruzą uczyniono partię poświęconą szczególnej predylekcji autora Balu w Operze do postaci Chrystusa i do Fryderyka Chopina. Wśród kwestii naświetlonych na nowo, choć istniejących już w literaturze przedmiotu, trzeba wymienić: rewolucyjność w kontekście recepcji Rimbauda, re-lekturę poety jako piszącego dziecięco, fragmenty o miastach, próbę interpretacji manifestu My, Żydzi polscy. Pozycję wzbogacono o niepublikowane fragmenty rękopiśmiennych zapisków siostry poety, Ireny Tuwim – także poetki i uznanej tłumaczki – oraz inne, niewykorzystane w dotychczasowych ujęciach monograficznych, źródła.

Wykaz skrótów 9

Pęknięcie (nota o tytule) 13

Chopin i Chrystus (zamiast wstępu) 19

Część I. Dziecięcość wyobraźni 35

Rozdział 1. Juja Juwim: rośniemy z Lokomotywą 37

Rozdział 2. Poeta 57

Rozdział 3. Słowowierca 87

Rozdział 4. Łobuz 127

Część II. Żydowskość losu 145

Rozdział 1. Łódź 155

Rozdział 2. Warszawa 171

Rozdział 3. Ruiny życia: Kwiaty polskie 187

Rozdział 4. Bez miejsca: My, Żydzi polscy 197

Część III. Obywatelskie (nie)posłuszeństwo? 213

Rozdział 1. Dante podszyty Chaplinem: kabaret 221

Rozdział 2. Bal w Operze. Arcydzieło 235

Rozdział 3. Rewolucjonista? 247

Rozdział 4. Pacyfista 285

Zakopane: wszystko rozpada się 291

Bibliografia (wybór) 307

Nota edytorska 311

Podziękowania 313

Indeks 315