E-book details

Czystka

Czystka

Katarzyna Surmiak-Domańska

Ebook

Każdy ma prawo zapomnieć lub chociaż milczeć o doznanych krzywdach i żyć nowym życiem. Tak jak ojciec autorki. Ale życie bez korzeni jest bardzo trudne bo każdy ma prawo wiedzieć, kim jest, z kogo się wywodzi i jakie traumy odziedziczył. Katarzyna Surmiak-Domańska chce wiedzieć. Chce także odzyskać babcię Franciszkę, która w jej życiu nie istniała. Ta książka jest zapisem odbudowywania pamięci jednej kobiecie przywraca w niej miejsce, drugiej pozwala zrozumieć, jak przeszłość wpływa na wszystkich żyjących członków rodziny.

Czystka to pisana z reporterską wnikliwością rodzinna saga, śledztwo genealogiczne prowadzone z dystansem niepozbawionym czułości, badanie historii rodziny na podstawie skrawków i analogii. Z zachowanych listów, zamazanych wspomnień, ale także przemilczeń i niedopowiedzeń wyłania się stopniowo obraz wiejskiego życia na Kresach od pozornej idylli przedwojennej wielokulturowości, przez grozę wojny i horror rzezi wołyńsko-galicyjskiej, po zagładę tamtego świata, wysiedlenia, zajmowanie domów po Niemcach i próby budowania wszystkiego od początku. Nie brakuje tu postaci drugoplanowych poza najbliższą rodziną pojawiają się także ciotka pracująca jako służąca we Francji, wuj z Ameryki i liczni krewni. Ich obecność to tło barwne i nieodzowne, by obraz stał się kompletny, a przeszłość odzyskana.

Na pierwszym planie książka jest próbą zrekonstruowania życiorysu mojej babci Franki. Nie znałam jej. Zmarła w szpitalu psychiatrycznym, zanim się urodziłam. Ona, mój ojciec i jego młodsze rodzeństwo byli ocaleńcami z czystki etnicznej, której podwójna fala przetoczyła się w latach czterdziestych przez Wołyń i Galicję Wschodnią. W moim domu o tamtych wydarzeniach się nie mówiło. Postać babci była nieobecna, podobnie jak inne rodzinne wspomnienia. Można powiedzieć, że rosłam bez samoświadomości. Myślę, że takich osób jak ja jest w Polsce więcej. Nasi rodzice przyszli na świat w ubogich domach chłopskich, boleśnie doświadczyli wojny, a po niej stali się beneficjentami przemian społecznych o niespotykanej wcześniej skali. Zdobyli wykształcenie, wyprowadzili się do dużych miast. Odcięli się od rodzinnych wzorców, a swoje dzieci postanowili wychowywać bez wiedzy o przeszłości, uznając zapewne, że będzie je ona ciągnąć w dół. Czystka to również opowieść o międzypokoleniowym przekazywaniu traum. O tym, jak skutecznie można je przenosić na bliskich także poprzez milczenie." Katarzyna Surmiak-Domańska

  • Strona tytułowa
  • Strona redakcyjna
  • Dedykacja
  • 1. Narzeczona dla księcia Karola
  • [A ksiądz Bosak wszystkich liczy]
  • 2. Dzwoneczek
  • 3. Trzecia siostra
  • 4. Nie trzeba
  • 5. Psikus
  • [Był to straszny dzień poniedziałek]
  • 6. Francuzi
  • 7. A kto tam umiera?
  • [Polskie pieśni zapomnijmy]
  • 8. Stepan
  • 9. Na Wołyń
  • 10. Pyłyp
  • 11. Na ciebie szkoda kulki
  • 12. Dusza wypada
  • [Tak się mścili]
  • 13. Ui
  • 14. Popiersie Lenina
  • 15. Mula
  • 16. Heiliger Ort
  • 17. Fuga
  • 18. Tajemnica róży
  • 19. Jezioro Franki
  • Posłowie i podziękowania
  • Bibliografia
  • Przypisy
  • Kolofon
  • Title: Czystka
  • Author: Katarzyna Surmiak-Domańska
  • ISBN: 9788381913454, 9788381913454
  • Date of issue: 2021-09-29
  • Format: Ebook
  • Item ID: e_24n4
  • Publisher: Wydawnictwo Czarne