Helion


Szczegóły ebooka

Finanse cyfrowe. Informatyzacja, cyfryzacja i danetyzacja

Finanse cyfrowe. Informatyzacja, cyfryzacja i danetyzacja


W prezentowanej monografii Autorzy zajęli się specyficznym wycinkiem gospodarki cyfrowej, którą stanowią finanse cyfrowe. Mają one szczególny charakter z uwagi na fakt, że transakcje finansowe są w istocie rzeczy wymianą informacji, bez żadnego tła materialnego. W związku z tym mogą być one w wyjątkowo dużym stopniu przeniesione do wymiaru wirtualnego.
 
Opracowanie podzielone jest na trzy części. W części pierwszej, najobszerniejszej, ukazano ramy koncepcyjne rozważań. W rozdziale pierwszym nakreślone jest pojęcie gospodarki cyfrowej i analizowane są jej miary. W rozdziale drugim podjęto dyskusję nad ramami teoretycznymi finansów cyfrowych. Rozdział trzeci poświęcony jest zagadnieniom danetyzacji i kwestiom obrotu danymi dla potrzeb finansów. Rozdział czwarty zawiera prezentację technologicznego wymiaru finansów cyfrowych. W rozdziale piątym omówiono wyzwania, które w tym zakresie stoją przed bankiem centralnym z racji jego szczególnie doniosłej roli w systemie finansowym.
 
W części drugiej skupiono się na konsumencie cyfrowym. W rozozdziale szóstym, otwierającym tę część publikacji, podejęto wątek ochrony konsumenta cyfrowego, koncentrując swoją uwagę na kwestiach ochrony danych osobowych i prywatności. Stają się one centralnym problemem nowej rzeczywistości konsumenckiej. W rozdziale siódmym przeprowadzona jest analiza zagadnień etyki i jej szczególnych aspektów w świecie finansów cyfrowych, zaś rozdział ósmy podejmuje zagadnienia wykluczenia finansowego w świecie cyfrowym.
 
W trzeciej części książki przeanalizowano zagadnienia ryzyka występującego w finansach cyfrowych. W rozdziale dziewiątym, otwierającym tę część, przeprowadzono analizę regulacji Internetu i technologii cyfrowych w kontekście rynku finansowego i usług finansowych. Podkreślony jest w nim fakt, że wraz z pojawieniem się technologii cyfrowej kod (software) stopniowo stał się dominującym sposobem regulowania zachowania użytkowników Internetu, co rodzi wiele problemów i zagrożeń. W rozdziale dziesiątym omówiono zarządzanie bezpieczeństwem cybernetycznym w systemie finansowym, koncentrując swoją uwagę zarówno na podmiotach systemu finansowego, jak i roli państwa w tym zakresie. W rozdziale jedenastym przedstawione są makroekonomiczne aspekty ryzyka finansowego wywołane procesem cyfryzacji finansów. W rozdziale dwunastym, zamykającym monografię, podjęto wątek bezpieczeństwa cybernetycznego w systemie finansowym przez pryzmat działań nadzoru finansowego.
 
Na zakończenie chcemy podkreślić, że poglądy głoszone przez poszczególnych Autorów na łamach tej książki są wyłącznie ich poglądami prywatnymi i nie mogą być utożsamiane z poglądami instytucji, w których pracują.

Wstęp (L. Gąsiorkiewicz, J. Monkiewicz) 9

Bibliografia 11

CZĘŚĆ 1. RAMY OGÓLNE 13

1. Gospodarka cyfrowa i jej miary (M. Poniatowska-Jaksch) 15

1.1. Wprowadzenie 15

1.2. Siły napędzające gospodarkę cyfrową 16

1.3. Niejednoznaczność pojęcia gospodarki cyfrowej 19

1.4. Problem pomiaru poziomu rozwoju gospodarki cyfrowej 23

1.5. Gospodarka cyfrowa w Polsce – wyzwania regulacyjne 28

1.6. Podsumowanie 31

Bibliografia 32

2. Finanse cyfrowe: ramy teoretyczne (P. Gołąb, J. Monkiewicz) 35

2.1. Wprowadzenie 35

2.2. Finanse cyfrowe: pojęcie i składowe 36

2.3. Funkcje biznesowe w obszarze finansów cyfrowych 39

2.4. Fundament technologiczny: technologie i koncepcje technologiczne 45

2.5. Instytucje i rynki finansów cyfrowych 50

2.6. Podsumowanie 56

Bibliografia 56

3. Danetyzacja – ekonomizacja i monetyzacja danych (K.M. Klimczak, J.M. Fryczak) 59

3.1. Wprowadzenie 59

3.2. Danetyzacja w finansach 61

3.3. Globalny postęp danetyzacji 64

3.4. Korzyści i zagrożenia dla przedsiębiorstw finansowych 68

3.5. Danetyzacja w Polsce 74

3.6. Podsumowanie 77

Bibliografia 77

 

4. Technologie cyfrowe (K. Rostek) 80

4.1. Wprowadzenie 80

4.2. Przetwarzanie w chmurze 82

4.3. Robotyzacja procesów 85

4.4. Wizualizacja danych i wyników analiz 88

4.5. Zaawansowana analityka 91

4.6. Systemy kognitywne 93

4.7. Bazy danych „in-memory” 96

 

 

4.8. Blockchain 98

4.9. Podsumowanie 100

Bibliografia 101

5. Bank centralny w erze finansów cyfrowych (P.J. Szpunar, P. Żuk) 103

5.1. Wprowadzenie 103

5.2. Ewolucja bankowości centralnej oraz podstawowe funkcje banków centralnych we współczesnej gospodarce 104

5.3. Pieniądz i system bankowy we współczesnej gospodarce 105

5.4. Wpływ cyfryzacji na realizację podstawowych funkcji banku centralnego 109

5.5. Koncepcja pieniądza cyfrowego banku centralnego 113

5.6. Konsekwencje ewentualnego wprowadzenia cyfrowego pieniądza dla banku central­nego 115

5.7. Aktualny stan prac banków centralnych nad wprowadzeniem pieniądza cyfrowego 120

5.8. Podsumowanie 123

Bibliografia 125

CZĘŚĆ 2. KONSUMENT NA RYNKU FINANSOWYM 127

6. Ochrona konsumentów na rynku finansowym w warunkach transformacji cyfrowej (E. Kornacka, M. Monkiewicz) 129

 6.1. Wprowadzenie 129

 6.2. Charakter nowego kanonu ochrony konsumentów usług finansowych 130

 6.3. Międzynarodowe zasady ochrony konsumentów na rynku finansowym – model G20 133

 6.4. Nowe wyzwania ochrony konsumentów w erze finansów cyfrowych 139

 6.5. Ochrona danych osobowych jako podstawowy obszar działań chroniących konsu­mentów 142

 6.6. Finanse cyfrowe a prawo do danych 147

 6.7. Podsumowanie i wnioski 151

Bibliografia 152

7. Etyka w rzeczywistości cyfrowej – w stronę nowego paradygmatu samoregulacji (P. Sku-czyński) 154

7.1. Wprowadzenie 154

7.2. Wpływ cyfryzacji na standardy etyki finansów 156

7.2.1.  Wartości: rozwój i stabilność 156

7.2.2. Relacje: zaufanie i lojalność w stosunkach z klientami 158

7.2.3. Odpowiedzialność: innowacje finansowe a innowacje instytucjonalne 162

7.3. Wpływ cyfryzacji na instytucjonalizację etyki finansów 165

7.3.1. Modele etycznej samoregulacji  165

7.3.2. Modele etycznej aplikacji reguł 168

7.4. Podsumowanie 171

Bibliografia 171

8. Wykluczenie cyfrowe na rynku usług finansowych (B. Czerwiński) 173

8.1. Wprowadzenie 173 8.2.

Wykluczenie cyfrowe w literaturze przedmiotu 173

8.3. Wykluczenie finansowe a wykluczenie cyfrowe 178

8.4. Skala wykluczenia cyfrowego na rynku finansowym 180

8.5. Wykluczenie cyfrowe w usługach finansowych 187

8.6. Podsumowanie 190

Bibliografia 190

CZĘŚĆ 3. RYZYKA FINANSÓW CYFROWYCH  193

9. Regulacja Internetu i technologii cyfrowych (W. Szpringer) 195

9.1. Wprowadzenie 195

9.2. Technologie regulacyjne a prawo – problem współzależności 202

9.3. Platformy cyfrowe – DLT blockchain – regulacja  204

9.4. Dylematy regulacji algorytmicznej 209

Bibliografia 215

10. Cyberryzyko – źródła i sposoby zarządzania nim w systemie finansowym (J. Osiński) 218

10.1. Wprowadzenie  218

10.2. Cyberryzyko – definicja, źródła, istotność 219

10.3. Cyberryzyko a bezpieczeństwo instytucji fi nansowych 220

10.4. Działania ograniczające cyberryzyko podejmowane przez instytucje finansowe 221

10.5. Powody interwencji publicznej w obszarze cyberryzyka  224

10.6. Cyberryzyko jako źródło ryzyka systemowego 226

10.7. Działania władz publicznych związane z zarządzaniem cyberryzykiem w systemie

 finansowym 230

Bibliografia 236

11. Wymiary ryzyka systemowego w finansach cyfrowych (A. Głogowski) 238

11.1. Wprowadzenie 238

11.2. Cyfryzacja i „datafikacja” – najważniejsze implikacje dla systemu finansowego 238

11.3. Implikacje datafikacji i cyfryzacji dla ryzyka systemowego 241

11.4. Implikacje dla polityki gospodarczej 251

Bibliografia 252

12. Nadzór nad cyberbezpieczeństwem rynku finansowego w Polsce (K. Maderak, K. Mroczka,

K. Zieliński) 255

12.1. Wprowadzenie 255

12.2. Cyberbezpieczeństwo (cyber security) – konceptualizacja terminu 256

12.3. Ryzyka technologii informacyjnej i bezpieczeństwa IT w praktyce nadzorczej KNF 258

12.4. Zadania KNF w ramach krajowego systemu cyberbezpieczeństwa 266

12.5. Kompetencje i zadania CSIRT KNF  269

12.6. Przyszłość nadzoru nad technologią na rynku finansowym – projekt DORA 272

12.7. Podsumowanie 274

Bibliografia 275

Notki o autorach 278