Helion


Szczegóły ebooka

Czytanie Ulissesa. Próba interpretacji

Czytanie Ulissesa. Próba interpretacji


Po upływie wieku od wydania książki, Ulisses, uznany przez literaturoznawców i krytyków za bodajże najważniejszą powieść ubiegłego wieku, nadal pozostaje w powszechnej opinii dziełem hermetycznym, jeśli nie wręcz zupełnie niezrozumiałym. Choć zyskał sławę i stał się obiektem snobistycznego kultu, nie okazał się strawą szerokich kręgów miłośników literatury w stopniu porównywalnym z dziełami takich współczesnych pisarzy, jak Tomasz Mann czy Michaił Bułhakow. Nawet wytrawnemu czytelnikowi zdarza się na próżno poszukiwać jakiejś nici przewodniej w gmatwaninie jego treści. Może go też wprost odstręczyć dość plugawy (!) charakter wielu ustępów. Nieliczni dotarli do końca lektury, a i oni czuli przy tym często jedynie ulgę miast satysfakcji.

Przedkładam Czytelnikom owoc szeregu uporczywych powrotów do dzieła Joyce’a. Jest to próba odnalezienia w nim, przy pomocy narzędzi, jakich dostarczają logika i filozofia, ukrytej inteligibilnej struktury i ważkich odniesień do kluczowych kwestii egzystencji współczesnego człowieka. Tropiąc je, nie należy zrażać się licznymi obscenami i bluźnierstwami. Nie użyto ich pour épater le bourgeois – cierpliwa lektura pozwala zrozumieć funkcję, jaką pełnią w całości. Interpretacja tu proponowana z pewnością nie jest jedynie możliwą, lecz aspiruje do statusu jednej z możliwych. W tym charakterze mogłaby stać się punktem odniesienia do kolejnych, jeszcze innych, sposobów odczytania tej niezwykłej powieści, której zrozumienie po upływie stu lat nie przestaje być czytelniczym wyzwaniem.

Wstęp   7

 

Telemachia (epizody 1.–3.)         21

Epizod 1. Telemach        21

Epizod 2. Nestor             26

Epizod 3. Proteusz          29

 

Wędrówka Blooma (epizody 4.–17.) 33

Epizod 4. Kalipso            33

Epizod  5.  Lotofagowie               41

Epizod 6. Hades              48

Epizod 7. Eol      58

Epizod 8. Lajstrygonowie            71

Epizod 9. Scylla i Charybda         80

Epizod 10. Błądzące skały           90

Epizod 11. Syreny           95

Epizod 12. Cyklopi          102

Epizod 13. Nausikaa       107

Epizod 14. Trzody Heliosa           112

Epizod 15. Kirke              117

Epizod 16. Eumajos        124

Epizod 17. Itaka              129

Epizod 18. Penelopa      139

 

Korelacje epizodów wędrówki Blooma 145

 

Ulisses w perspektywie logiki i metafizyki (Arystoteles i Kant)     161

 

Problem alienacji i kryzysu cywilizacji     179

 

Problem zła w Ulissesie               185

 

W poszukiwaniu utraconego Boga          195

 

Ulisses i Parsifal              205

 

Ulisses i Hamlet              211

 

Epilog   215

 

Literatura           217