Details zum E-Book

Obecna. Proza i inne pisma pozostałe

Obecna. Proza i inne pisma pozostałe

Irit Amiel

E-book

Książka stanowi pierwsze krytyczne opracowanie pism izraelsko-polskiej pisarki Irit Amiel (1931-2021). Na tom składają się opowiadania z dwóch zbiorów wydanych za życia autorki Osmaleni (1998) i Podwójny krajobraz (2008) oraz teksty archiwalne znalezione po jej śmierci, rozproszone w czasopismach i nigdy nie publikowane. Są wśród nich utwory, które wedle autorki miały zaginąć, napisane, kiedy jako kilkunastolatka uciekała nielegalnie z Polski do Izraela, czyli na wiele lat przed jej właściwym późnym debiutem w 1994 roku. W książce znalazły się również opowiadania powstałe w okresie największej literackiej aktywności Amiel, w tym teksty nieukończone, a także wypowiedzi publicystyczne, wiersze oraz brulionowe notatki - warsztatowe wprawki, pierwsze przymiarki do nigdy niepowstałych utworów. Książka została opatrzona wstępem, w którym pokrótce przedstawiono biografię autorki, omówiono kształt jej prywatnego archiwum, zawierającego nie tylko teksty, ale też rozmaitego rodzaju materialne nośniki pamięci, istotne dla zrozumienia autobiograficznego wymiaru jej twórczości, oraz wyłożono zasady wydania, metody pracy z umieszczonymi w tomie tekstami. Na ostatnią część publikacji składają się wybrane głosy - zarówno nowe szkice, jak i przedruki - badaczy, krytyków oraz przyjaciół Amiel, którzy na przestrzeni kilku dekad towarzyszyli jej drodze literackiej, wnikliwie komentowali twórczość, przyczyniając się do jej popularyzacji.

WSTĘP   11

 

Obecność Irit Amiel          13

Nota edytorska   28

 

OSMALENI           33

 

Kartka z pamiętnika          35

Linka      37

Długi      39

Klara      42

Palestyńczyk        45

Batia      47

Daniel    49

Ziwa       51

Monogram          56

Wybrana             59

Naznaczeni          64

Współczesny splot            70

Lucynka               75

Pożegnanie mojej martwej klasy     77

Z izraelskiego tygla            79

 

PODWÓJNY KRAJOBRAZ  91

 

Koniec wojny       94

Ucieczka spod Jasnej Góry              98

Pierwsze kroki w Kraju      100

List do Ojca          105

Do trzech razy sztuka        106

Chana    111

Przodkowie          113

Rodzinne esy-floresy         115

Pokawałkowany byt          117

Adam    121

Opcje     124

Vipasana             127

Tikwa i Salim – Nadzieja i Pokój      130

Holenderska opowieść      134

Migawkowe zdjęcie           137

Sklep babci Udl   138

Zemsta niedokonana        140

Kol Nidrei            142

Ostatnie rozmowy             145

Jedenaste Przykazanie      149

 

Z ARCHIWUM      153

 

Zegarmistrz         155

Do mego Ojca      159

[inc.] „Palestyna, 14.4.48” 169

Do Marylki           172

Izraelskie wesele 175

Świętoszka          177

Lekcja pamięci     179

[inc.] „Peterowi Hermannowi”        182

[inc.] „Wczoraj 23 czerwca 2010 dokonała swojego żywota królowa naszej żywej klasy”    184

Oczekiwanie starości albo spowiedź             185

[inc.] „Po raz pierwszy spotkałam, natknęłam się na nią w Pieszczanach”           187

[inc.] „Zawsze myślała, że ona jest za dużo” 189

Zagładowa historia z happy endem               190

[inc.] „Michał Nekanda Trepka”      193

[inc.] „Z gazety »Nowiny Kurier« 30.6.95”    196

Nienasyceni         197

Budujemy mosty – nie dla starosty 198

Ona       200

Przedmioty          201

[inc.] „Zakochałam się kiedyś w twoich barwnych słowach”    203

[inc.] „Moje miasto rodzinne Często-się-Chowa”       204

Sierp księżyca      205

Lapid     206

Marek Sewek       207

Zbyteczni – Niepotrzebni  208

[inc.] „Myślałam o sobie jak o kimś innym”  209

[inc.] „Gdzieś tam między krwawymi drogami Europy”            210

Z Charlesa Reznikowa       211

[inc.] „Wuj Rafał” 212

[inc.] „Z piórem albo pędzlem”       213

[inc.] „Nazywał się Kelner”              214

Dziunek 215

Julka i Romek       216

[inc.] „I już jak ślepiec dotyka twoich trzepoczących się powiek”           217

[inc.] „Jak zwykle zaatakowała nas znienacka wiosna”             218

[inc.] „Przeszłość nigdy nie przechodzi”        219

[inc.] „Ważne, głęboko dotykające, poruszające istotę spraw” 220

[inc.] „Może trzeba powiedzieć, że jeśli człowiek boi się dość czasu”    221

[inc.] „Język fraza wszystkie te elementy artystyczne”             222

[inc.] „Kobiety mogłyby uratować świat”      223

[inc.] „Radość pisania”      224

[inc.] „Jutro mnie już tu nie będzie”             226

[inc.] „Jeszcze się trochę pokręcę”  227

[inc.] „Izraelskie słońce”    228

 

GŁOSY   231

 

Przemysław Czapliński, Holokaust jako dobra nowina (w braku lepszej)              233

Henryk Grynberg, [inc.] „Precyzyjne, krótkie opowiadania Irit Amiel…”              237

Izolda Kiec, Po to               239

Piotr Kilanowski, Budując most ze słów ponad przepaścią       243

Jacek Leociak, Krajobraz po zagładzie           248

Piotr Mitzner, Eskuza        251

Tadeusz Nyczek, Medaliony końca wieku      252

Tadeusz Nyczek, Panna z Częstochowy         253

Agnieszka Piśkiewicz-Bornstein, Tam i tu      255

 

SPIS ILUSTRACJI  261

  • Titel: Obecna. Proza i inne pisma pozostałe
  • Autor: Irit Amiel
  • ISBN: 978-83-8331-640-6, 9788383316406
  • Veröffentlichungsdatum: 2025-03-31
  • Format: E-book
  • Artikelkennung: e_4cw7
  • Verleger: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego