Architektura gmachów użyteczności publicznej doby wczesnego modernizmu na ziemiach Królestwa Polskiego (1909-1914)

Piotr Kilanowski

Intencję przyświecającą powstaniu niniejszej publikacji stanowiła próba zgromadzenia, uporządkowania i syntetycznego omówienia budownictwa publicznego powstającego w obrębie Królestwa Polskiego w latach od około 1909 do 1914. Granicami czasowymi objęto okres pomiędzy rokiem 1909, pełniącym rolę umownego początku rozwoju architektury wczesnomodernistycznej na wspomnianych ziemiach, oraz momentem wybuchu pierwszej wojny światowej w ostatnich dniach lipca 1914 roku, uwzględniając jednak również pojedyncze obiekty zrealizowane już podczas trwania konfliktu, których oblicze architektoniczne uległo zarysowaniu we wcześniejszym okresie. W opracowaniu ujęto obiekty o trwałym charakterze, wzniesione lub projektowane z zastosowaniem solidnych materiałów budowlanych, takich jak np.: cegła, kamień, żelazo i beton, pomijając budowle drewniane. Zagadnienie starano się przybliżyć z uwzględnieniem aspektów takich, jak m.in.: okoliczności powstania, inicjatorzy i twórcy, rozwiązania architektoniczne, budowlane i techniczne, a także późniejsze dzieje. Szczególną uwagę poświęcono kwestiom powiązania poszczególnych realizacji z zachodzącym wówczas nie tylko w obrębie ziem polskich ogółem zjawisk składających się na wczesną fazę rozwoju architektury nowoczesnej, powszechnie określaną mianem wczesnego modernizmu. Nie wszystkie dzieła architektury i budownictwa przed rokiem 1914 powstawały pod wpływem nowego kierunku, jednakże zdecydowana większość ważniejszych realizacji w sposób widoczny antycypowała jego cechy. Wspomniany wątek starano się rozwinąć i doprecyzować, dążąc do określenia zarówno przewodniego oblicza stylowego poszczególnych projektów i realizacji, jak również sposobu interpretacji ich architektury, z wyróżnieniem konwencji zachowawczej (historyzującej), zmodernizowanej (wczesnomodernistycznej), łączącej cechy wyżej wspomnianych lub braku widocznego ukierunkowania.

Architektura i urbanistyka wobec sytuacji kryzysowych

Cezary Głuszek, Krystyna Solarek

Monografia jest pierwszym tomem serii wydawniczej „Architektura i urbanistyka w badaniach młodych naukowców”.   Celem wydania I tomu publikacji z cyklu „Architektura i urbanistyka w badaniach młodych naukowców” poświęconego aktualnym sytuacjom kryzysowym w środowisku zbudowanym jest zaprezentowanie najnowszych badań doktorantów Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej w tym zakresie. Główne obszary badawcze dotyczyły trzech wiodących tematów, odzwierciedlonych w odrębnych częściach monografii, czyli:   1. Urbanistyczne problemy współczesnego kształtowania miast.   2. Funkcjonalność mieszkalnictwa w Polsce w realiach pandemii.   3. Współczesne problemy dziedzictwa architektonicznego. 

Architektura organiczna i jej wielcy wizjonerzy

Marta Tobolczyk

Książka jest uzupełnieniem publikacji Architektura współczesna. Geneza i charakterystyka wiodących nurtów wydanej w 2017 roku, w której przedstawiono wiodące nurty światowej architektury XX i XXI wieku. Na uboczu tych głównych kierunków rozwijał się niszowy nurt architektu ry organicznej, kształtowany w USA przez wybitnych twórców: Louisa H. Sullivana, Franka Lloyda Wrighta, oraz w Europie przez Hiszpana Antoniego Gaudiego, Fina Alvara Aalto oraz Austriaka Rudolfa Steinera. Architektów tych łączyło dążenie do odrzucenia wszelkich schematów stylistycznych na rzecz formowania budowli symulujących naturalny wzrost podpatrzony w przyrodzie. Każdy z tych twórców stworzył wybitne dzieła o odrębnych indywidualnych cechach. Wszyscy oni w inspiracjach z natury poszukiwali odpowiedzi na pytanie, jak kształtować architekturę zharmonizowaną z otoczeniem i odpowiadającą uwarunkowaniom społeczno-ekonomicznym ich czasów, bez kontynuowania historycznych tradycji architektury tworzonej przez poprzednie pokolenia. Nic lepiej nie rozwiązuje złożonych problemów energetycznych i ekologicznych, odnawiania zasobów i pełnego wykorzystania właściwości materiałów, jak sama natura. Dlatego istnieje cała grupa projektantów młodszej generacji, która uważa się za kontynuatorów organicznej tradycji. Książka niniejsza jest próbą przedstawienia genezy i charakterystyki ważnych nurtów obecnego i poprzedniego stulecia: architektury organicznej i nowo organicznej, które wychodzą naprzeciw wspomnianym wyzwaniom.

Architektura trynitarzy na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej

Mirosława Sobczyńska-Szczepańska

Książka stanowi pierwszą próbę całościowego omówienia architektury polsko-litewskiej prowincji trynitarzy. W rozdziałach wstępnych zostały przedstawione czynniki potencjalnie determinujące działalność zakonu na polu sztuki: jego historia, misja i duchowość oraz zawarte w trynitarskiej regule i konstytucjach przepisy odnoszące się do kwestii artystycznych. Rozważania nad genezą i recepcją rozwiązań formalnych zastosowanych w budowlach wzniesionych dla trynitarzy na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej (w większość niezachowanych lub poddanych daleko idącej transformacji) poprzedza rekonstrukcja ich dziejów i pierwotnego kształtu. W osobnym rozdziale podjęto problem autorstwa poszczególnych obiektów oraz wpływu inwestora na wybór koncepcji architektonicznej. Ostatnim zagadnieniem poruszonym na kartach monografii jest wymowa ideowa trynitarskich budowli z uwzględnieniem ich dekoracji malarsko-rzeźbiarskiej.

Armia Nowego Wzoru

Jacek Bartosiak, Marek Budzisz, Albert Świdziński

Długo oczekiwany raport przygotowany przez think tank geopolityczny Strategy&Future Koniunktura geostrategiczna zmienia się wyraźnie na niekorzyść Polski. Rosja wzmocniła się w wyniku reformy sił zbrojnych i wraca do europejskiej polityki, a Europie Środkowo-Wschodniej chciałaby dyktować warunki. Nawet jeśli w dającej się przewidzieć przyszłości nie wybuchnie wojna na naszych granicach, będzie rosło znaczenie sił zbrojnych jako narzędzia polityki państwowej. Strategy&Future ponad rok temu, nie czekając na przebudzenie opinii publicznej i elity strategicznej, rozpoczęło prace nad Armią Nowego Wzoru. To nowa formuła sił zbrojnych, diametralnie wzmacniająca ich skuteczność. Bez wsparcia społecznego, dyskusji na temat głębokości i zakresu reform żadne zmiany się nie powiodą. Albo zmodernizujemy nasze siły zbrojne wspólnym wysiłkiem całego społeczeństwa, albo ich nie zreformujemy w ogóle. Autorzy traktują Raport jako głos w dyskusji, która rozpoczyna się w Polsce. Wszystkie prace nad raportem zostały sfinansowane z wpłat darczyńców, którym zespół Strategy&Future bardzo dziękuje. Wojna nowej generacji: pokonać Rosję, czyli jak być podmiotem, a nie przedmiotem polityki międzynarodowej Realny potencjał NATO w perspektywie wojny z Rosją a sytuacja Polski, czy Stany Zjednoczone są przygotowane, aby bronić Europy? Przebieg ćwiczeń wojskowych prowadzonych przez Rosję od 1999 roku, zaawansowanie techniczne rosyjskiego arsenału niestrategicznej broni jądrowej Wnioski z symulacji, gier seminaryjnych i wojennych

Artificial Intelligence in Electrical Tomography and Ultrasound Technologies Algorithms, Measurement Systems and Applications

Tomasz Rymarczyk

This monograph aims to synthesize methods, measurement architectures, and algorithms that advance approaches to electrical and ultrasonic tomography, with a particular focus on artificial intelligence in image reconstruction and decision support. The work places these techniques in modern, complex environmental, industrial, and medical diagnostic systems, where non-invasive measurements are required for reliable observation, control, and process optimization. The scope of this work encompasses forward and inverse problems, numerical modelling, and data-driven learning methods, and is based on practical prototypes and verified applications. Tomographic imaging is presented as a family of techniques that infer internal structure based on boundary or remote measurements, enabling inspection without physical intervention. The theoretical foundations are outlined along with historical context and standard formulations of inverse problems, which are ill-posed and sensitive to noise and modelling errors. Established numerical frameworks, such as the Finite Element Method, are used to regularize and solve forward and inverse problems for electric and acoustic fields. These pillars provide a coherent path from physics to computation, and ultimately to images interpreted in an operational context. Artificial intelligence methods were applied to improve reconstruction fidelity, noise immunity, and computational efficiency. The text discusses deterministic frameworks such as Tikhonov, Gauss-Newton, and Total Variation, followed by a discussion of machine learning and deep learning architectures such as LSTM and CNN, along with ResNet, DiffNet, and specifically developed differential models for tomographic signals. The proposed multi-branch and pixel-centric strategies were evaluated using quantitative metrics such as RMSE, SSIM, ICC, Pearson correlation, relative image error, MAE, MAPE, and related metrics that reflect both perceptual and task-specific quality. The combination of physics-based modeling and prior knowledge has been shown to reduce inference time and increase noise tolerance compared to classical iterative solvers. A significant portion of the monograph is devoted to the design and evolution of measurement devices. Electrical and hybrid tomographs, next-generation ultrasound tomographs, a beamforming platform, and specialized flaw detection solutions are designed and characterized. Portable and mobile configurations, along with body potential mapping, are used to extend tomographic detection capabilities to include outpatient and situational monitoring. The measurement layer is integrated with distributed acquisition, synchronization, and embedded processing, allowing the systems to operate within industrial and clinical constraints. Applications in process engineering and medicine are presented. Fermentation control, crystallization monitoring, and autonomous process supervision illustrate industrial utility, including connections to the Internet of Things and real-time data infrastructure. Medical research includes non-invasive lung monitoring, portable diagnostics, and ultrasound brain detection, as well as portable hybrid ultrasound impedance solutions for lower urinary tract assessment. Non-destructive testing is addressed using advanced ultrasound imaging on the DefectoVision platform, which describes 3D reconstruction and quantitative assessment. These cases demonstrate that tomographic sensing can reveal internal states, detect anomalies, and support inspection without disrupting production or compromising safety. The book is designed to guide the reader from fundamentals to implementations and verified use cases. Chapter 1 introduces tomographic imaging, the physical principles underlying electrical and ultrasound techniques, and the challenges of the inverse problem. Chapter 2 discusses reconstruction methods, from deterministic regularization to machine learning and deep learning, along with evaluation metrics. Chapter 3 documents the designed measurement devices along with their electronics, sensor geometry, and system characteristics. Chapter 4 develops reconstruction processes based on simulated and experimental datasets and discusses comparative performance, including hybrid and 3D approaches. Chapter 5 consolidates applications in industrial processes and medical diagnostics, presenting experimental setups, results, and discussions that link quantitative metrics to operational requirements. Chapter 6 concludes with a summary, conclusions, and perspectives for further development. This publication is aimed at researchers and PhD students in the fields of sensors, inverse problems, and computational imaging, as well as engineers and practitioners responsible for process control, non-destructive testing, and medical technology assessment. The material was developed autonomously, with theoretical assumptions, numerical methods, device descriptions, and application studies, so that knowledge can be transferred from laboratory prototypes to real systems. This work was developed thanks to the research community and collaboration at the Netrix S.A. Research and Development Centre and the Institute of Information Technology and Innovative Technologies at the WSEI University in Lublin. Appreciation is expressed to my colleagues who collaborated with me on research projects in the areas of device prototyping, data acquisition, and algorithm development, which translated concepts into working systems. We also extend our gratitude to the reviewers, whose insightful comments contributed to improved clarity and completeness, and to our family for their continued support. The presented projects were developed to demonstrate how intelligent tomographic measurement systems can be constructed and deployed as reliable imaging, monitoring, and control tools. This synthesis of physics-based modelling and learning-based reasoning will be useful to both academia and industry seeking to implement practical, large-scale tomography.

Aspekty mikrostrukturalne modyfikacji tarciowej z przemieszaniem materiału warstwy wierzchniej

Józef Iwaszko

W monografii omówiono i zobrazowano mikrostrukturę materiałów poddanych modyfikacji tarciowej z przemieszaniem materiału warstwy wierzchniej oraz dokonano oceny możliwości jej kształtowania za pomocą metody FSP. Autor przedstawił również czynniki decydujące o mikrostrukturze materiału poddanego obróbce FSP, wskazując na prawidłowości i relacje występujące pomiędzy parametrami obróbki a charakterem zmian mikrostrukturalnych i morfologicznych, dokonujących się w modyfikowanym materiale. W monografii wykazano, że kształtowanie mikrostruktury materiału jest jak najbardziej możliwe, a liczność parametrów, którymi wykonawca może operować w trakcie obróbki, daje mu możliwość wpływania na przebieg formowania się mikrostruktury. Opracowano procedury zawierające wytyczne i wskazówki odnośnie do parametrów procesu, którymi należy operować, by uzyskać założone efekty mikrostrukturalne. Aspekty mikrostrukturalne, stanowiące główny wątek w monografii, powiązano z technologią wytwórczą, jej wariantowością i metodyką realizacyjną. Prezentowane w pracy wyniki badań, omówienia i analizy stanowią kompilację rezultatów uzyskanych w wyniku realizacji badań własnych oraz pogłębionych studiów literaturowych. Wyniki badań własnych autora stanowią doświadczalną dokumentację zagadnień i wątków omawianych w monografii.

Aspekty użytkowania i zarządzania mocą bierną w energetyce

Sławomir Bielecki

Celem pracy jest nakreślenie i przeanalizowanie wieloaspektowego obrazu współczesnej problematyki dotyczącej zagadnienia mocy biernej jako komponentu procesu użytkowania energii elektrycznej, w szczególności: identyfikacja i syntetyczne przedstawienie złożoności problematyki; analiza kwestii związanych z użytkowaniem mocy biernej w świetle aktualnego prawodawstwa i tendencji kształtujących sektor energetyki; wskazanie obszarów tematycznych wymagających uporządkowania i ujednolicenia oraz określenie propozycji metod szacowania efektów energetycznych wynikających z obciążeń mocą bierną. Tłem do szczegółowych rozważań są kwestie związane z teoretycznymi fundamentami pojęcia mocy biernej, omówione w rozdziale drugim. W rozdziale trzecim zanalizowano problematykę kształtowania opłat za użytkowanie mocy i energii biernej w Polsce oraz innych krajach. Na podstawie rezultatów badania stosowanej formuły na opłaty oraz symulacji obliczeniowej wskazano na konieczność uporządkowania zagadnienia (najlepiej na poziomie międzynarodowym). Rozdział czwarty dotyczy problematyki użytkowania mocy biernej w związku z tematem efektywności energetycznej procesu dostarczania energii. Na podstawie szerokiego przeglądu publikacji zidentyfikowano praktyczne metody określania strat energii powodowanych mocą bierną i zaproponowano nowe metody szacowania zakresu wspomnianych strat. Metody te mogą znaleźć zastosowanie w audytach efektywności energetycznej jako indykatory istotności problemu i zasadności działań ograniczających zapotrzebowanie na moc bierną w danym punkcie sieci. Kwestia gospodarowania mocą bierną jest analizowana w rozdziale piątym. Przytoczono informacje charakteryzujące współczesne odbiory, sygnalizując problem rozpowszechniania się obciążeń o charakterze pojemnościowym. Zaprezentowano także możliwości techniczne jednostek generacji rozproszonej, w tym opartych na źródłach odnawialnych. W kontekście nowych środków gospodarowania energią zwrócono uwagę na pojawiającą się w ostatnich latach koncepcję wykorzystania układów ładowania pojazdów elektrycznych do regulacji mocy biernej. Zaprezentowano przegląd tego zagadnienia w świetle światowych publikacji z przytoczeniem modelu matematycznego. Ostatni, szósty rozdział zawiera podsumowanie i wnioski końcowe.