Helion


Szczegóły ebooka

Kwestie miejskie. Dyskusja o problemach i przyszłości miast w Królestwie Polskim 1905-1915

Kwestie miejskie. Dyskusja o problemach i przyszłości miast w Królestwie Polskim 1905-1915

Tematem publikacji jest debata o aktualnej kondycji i przyszłości miast w Królestwie Polskim w latach 1905–1915.

Korzystając z takich narzędzi, jak analiza dyskursu, socjologia i antropologia miast oraz dorobku historiografii, autor przygląda się fenomenowi dziwiętnastowiecznej urbanizacji i industrializacji. Stara się osadzić polską dyskusję na temat wizji rozwoju miast, samorządu miejskiego, prawa miejskiego obywatelstwa i politycznego znaczenia ośrodków miejskich na szerszym tle przemian zachodzących w ówczesnej Europie. Zastanawia się, czy rewolucja 1905–1907 była rewolucją miejską i jak zmieniła postrzeganie miast w polskim dyskursie publicznym. Szuka odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu program polonizacji miast Królestwa Polskiego miał charakter modernizacyjny oraz analizuje utopijne wizje rozwoju miast z początku XX wieku.

Książka adresowana jest do szerokiego kręgu odbiorców-badaczy miast, historyków, socjologów i aktywistów miejskich, a także wszystkich zainteresowanych poruszaną problematyką.

Wstęp               7

 

Podziękowania            21

 

Rozdział I. U progu miejskiej nowoczesności     23

  1. Kwestia miejska przełomu XIX i XX wieku – problemy, dyskursy, wizje przyszłości        23

2. Trudna miejskość Europy Środkowo-Wschodniej               35

3. Kominy wśród pól. Urbanizacja Królestwa Polskiego w drugiej połowie XIX wieku          43

  1. Mieszczanie mimo woli. Adaptacja, alienacja i kontestacja miejskiej rzeczywistości           48
  2. Miasta w kryzysie     60

 

Rozdział II. 1905–1907: rewolucja w miastach, miasta w rewolucji  71

1. Wielowymiarowa rewolta                71

2. Miasta bólu i łez      81

3. Na przełomie           95

 

Rozdział III. Kwestie miejskie        105

1. „Smutna gospodarka miast naszych”           105

2. Wielkomiejskie problematy stolicy              119

3. Łódź, fabryczny kopciuszek             127

4. „Morze potrzeb” i „pustka najzupełniejsza”?            134

 

Rozdział IV. Potrzeba samorządu               141

1. Zadania wielkiego miasta   141

2. Punkty odniesienia                154

3. Samorząd czy autonomia? 161

4. Polityka komunalna i „socjalizm municypalny”     167

5. Samorząd fantazmatyczny               175

 

Rozdział V. Prawo do miasta          179

  1. Kontury miejskiej polityczności    179
  2. Logika wykluczania             185
  3. Etnicyzacja dyskursu          194
  4. Polonizacja miast jako projekt polityczny               212
  5. Wojenny epilog       225

 

Rozdział VI. Ku wielkiej Warszawie          233

  1. W poszukiwaniu utopii       233
  2. Arkadia czy metropolia?    237
  3. Architektura, polityka i wizje wielkiego miasta     251
  4. U progu nowej epoki            262

 

Zakończenie. Urbanizacja umysłów?               269

 

Bibliografia    277

  • Tytuł: Kwestie miejskie. Dyskusja o problemach i przyszłości miast w Królestwie Polskim 1905-1915
  • Autor: Kamil Śmiechowski
  • ISBN Ebooka: 978-83-8220-245-8, 9788382202458
  • Data wydania ebooka: 2020-12-18
  • Identyfikator pozycji: e_1wi1
  • Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego