Helion


Szczegóły ebooka

Powinowactwa z epoki. Związki polskiej literatury modernizmu i międzywojnia z psychoanalizą

Powinowactwa z epoki. Związki polskiej literatury modernizmu i międzywojnia z psychoanalizą

Freud twierdził, że prekursorami psychoanalizy nie byli psycholodzy czy filozofowie, ale pisarze: Sofokles, Szekspir, Dostojewski. Dzięki darowi wnikliwej obserwacji posiedli oni wiedzę o człowieku, do której psychoanalityk dochodzi na żmudnej drodze pracy z pacjentami. Pokrewieństwo psychoanalizy i literatury sprawia, że śledzenie związków między nimi jest dla literaturoznawcy prawdziwym wyzwaniem. Tworzą one trudny do rozwikłania splot wzajemnych powiązań i inspiracji, co jednak sprawia, że próba rozpoznania natury tego splotu jest fascynującym interpretacyjnie przedsięwzięciem.

To wyłamujące się z akademickich schematów podejście cechuje większość artykułów zamieszczonych w tym tomie. Ich tematem jest twórczość wybranych pisarzy okresu modernizmu i międzywojnia: Irzykowskiego, Przybyszewskiego, Gombrowicza, Zegadłowicza, Nałkowskiej, Choromańskiego, Witkacego, Leśmiana, Brzękowskiego, Lechonia, Miłosza… Za myśl przewodnią książki posłużyła wypowiedź Gombrowicza o tym, iż zbieżność nowatorskich zjawisk w prozie międzywojnia z psychoanalizą nie bierze stąd, że ich autorzy starają się aplikować Freudowskie wglądy dotyczące ludzkiej psychiki do swoich powieści, ale stąd, że to raczej „Freud jest z epoki”. Jego geniusz polega właśnie na tym, iż nieomylnie rozpoznał określające ją tendencje i prądy. A to jest zadaniem, przed którym stoi również pisarz.

 

 

Książka ta to duży krok naprzód w rozwoju psychoanalitycznych odczytań literatury polskiej. Nie ograniczono się w niej do referowania klasyków tego stylu myślenia, ale podjęto śmiałe i udane próby własnych interpretacji. Książka ma ponadto duże walory historycznoliterackie oraz zachęca do dyskusji nad psychoanalitycznym sposobem interpretowania literatury, jak i nad interpretacją w ogóle.

dr hab. Andrzej Zawadzki, prof. UJ

WSTĘP

 

Paweł Dybel 

Między psychologią „podświadomości”, nadrealizmem i awangardowym konstrukcjonizmem. (Analogie i pokrewieństwa polskiej literatury modernizmu i międzywojnia z psychoanalizą)

 

W KRĘGU MODERNIZMU

 

Joanna Stryjczyk 

Poza symboliką nieświadomości. Rzeczywistość Pałuby Karola Irzykowskiego

 

Adrian Mrówka 

Przybyszewski – teoretyk duszy, rewelator nieświadomości

 

Paweł Dybel 

Stanisław i Stanisława Przybyszewscy: dwa mity psychicznej przemiany. Mit męskiego Androgyna i mit kobiety-mózgowca

 

W KRĘGU PROZY MIĘDZYWOJNIA

 

Joanna Stryjczyk 

Martwy ojciec. Pamiętnik Gombrowicza, czyli opowieść inicjacyjna a rebours

 

Szymon Wróbel

 Niecierpliwi albo Inna z przymusu 

 

Jan Zdunik 

Rodzinna opowieść Freudem podszyta. Na marginesie Niecierpliwych Zofii Nałkowskiej

 

Damian Włodzimierz Makuch

O granicach autoanalizy – fantazja i rzeczywistość w powieściach Emila Zegadłowicza

 

Joanna Stryjczyk 

Emancypacja i medycyna. Seks i histeria u Choromańskiego

Olga Zakolska 

Witkacego psychoanaliza narodu polskiego w Niemytych duszach

 

 

W KRĘGU POEZJI

 

Aleksandra Błasińska

 Freudyzm w liryce miłosnej Bolesława Leśmiana

 

Paweł Dybel

Jan Brzękowski: nadrealista mimo woli?

 

Paulina Urbańczyk

Ambiwalencje Jana Lechonia. Dziennik poety.

  

 

EPILOG

 

Paweł Dybel

Poezja jako żałoba. 

Wątki tanatyczne w poezji Czesława Miłosza 

 

Indeks nazwisk

  • Tytuł: Powinowactwa z epoki. Związki polskiej literatury modernizmu i międzywojnia z psychoanalizą
  • Autor: Paweł Dybel
  • ISBN Ebooka: 978-83-242-3354-0, 9788324233540
  • Data wydania ebooka: 2021-03-30
  • Identyfikator pozycji: e_20cq
  • Wydawca: Wydawnictwo UNIVERSITAS