Helion


Szczegóły ebooka

Facet przyzwoity. Od patriarchatu do nowych rodzajów męskości

Facet przyzwoity. Od patriarchatu do nowych rodzajów męskości


Jak w kwestii równości płci zachowuje się „przyzwoity facet”?

Potrzebujemy pilnie zdefiniować, na czym powinna polegać współczesna męskość i jej moralność. Sprawiedliwość płci to jeden z warunków demokracji, dlatego potrzeba nam dziś mężczyzn o poglądach równościowych, wrogich patriarchatowi, dla których ważniejszy jest szacunek niż władza. Po prostu facetów, ale facetów przyzwoitych.

Ivan Jablonka (ur. 1976) to francuski historyk i pisarz. Wykłada historię najnowszą na uniwersytecie Paris-XIII. Jego naukowe zainteresowania dotyczą historii społecznej, w szczególności feminizmu oraz losów przedstawicieli grup nieuprzywilejowanych. Bada również Holokaust, sięgając do historii własnej rodziny. Jest autorem licznych książek i publikacji naukowych. Jego „Histoire des grands-parents que je n’ai pas eus” i „Laëtitia ou la fin des hommes”, zostały do tej pory przetłumaczone na dwanaście języków.

Patriarchat się zestarzał. Jest archaicznym i zarazem złowrogim systemem służącym do podporządkowywania kobiet, ale nie tylko ich – bo również wszystkich mężczyzn, których męskość uznaje się za niewłaściwą. Jak sprawić, by męskość zerwała z patriarchalnymi hierarchiami i współgrała z prawami kobiet? W jaki sposób taka zmiana wpłynie na życie społeczne – rodzinę, religię, politykę, gospodarkę, związki romantyczne, seksualność i język?

Oto jakie stoi przed nami zadanie: stworzyć nowe rodzaje męskości, które nie będą oparte na uprzywilejowaniu. W dzisiejszych czasach potrzeba nam mężczyzn o poglądach równościowych, wrogich patriarchatowi, dla których ważniejszy jest szacunek niż władza. Po prostu mężczyzn – ale mężczyzn sprawiedliwych.

Facet przyzwoity to esej z dziedziny nauk społecznych oraz polityczny manifest. To książka, która mówi o naszym szczęściu: pokazuje, że możliwy jest szczęśliwszy świat, oparty na takich samych prawach dla wszystkich, z wolnymi kobietami i sprawiedliwymi mężczyznami.

Wśród osób płci męskiej panuje niepokój – boją się utraty dominującej pozycji. Wykorzystajmy to. Nadszedł czas budowy nowego projektu społecznego: sprawiedliwości płci.

Facet przyzwoity Ivana Jablonki to książka, która ma szansę stworzyć w Polsce klimat do rzeczowej rozmowy o wzorcach płciowych z zupełnie nowego punktu widzenia – nowoczesnego mężczyzny, wykształconego, otwartego na świat i pozbawionego kompleksów. Dotyka tematów obecnych w życiu wszystkich osób bez względu na płeć.

Wprowadzenie. Zrewolucjonizowanie męskości ............. 5
Nowe rodzaje męskości .............................................................. 9
Sprawiedliwość płci i wspólny postęp .......................................... 12
Część pierwsza
PANOWANIE MĘŻCZYZNY
1. Globalizacja patriarchatu ........................................... 19
Powszechność dominacji mężczyzn ............................................. 19
Dymorfizm płciowy .................................................................. 21
Porządek płci społeczno-kulturowej ............................................ 23
Koszty macierzyństwa .............................................................. 27
Podział pracy ............................................................................ 31
Ziemia i broń ........................................................................... 36
Królowie-mężczyźni ................................................................. 41
Bóg już nie jest kobietą .............................................................. 45
Korzenie patriarchatu ............................................................... 51
2. Funkcja kobiety ................................................................ 57
Kobieta w roli służebnej ............................................................ 58

Kontrolowanie ciał kobiet .......................................................... 63
Milczenie i działanie ................................................................ 68
Absorpcja małżeńska ................................................................. 72
Aura kobiety ............................................................................. 77
Krąg patriarchalny ................................................................... 82
Cnotliwe więźniarki i upadłe uciekinierki .................................. 85
3. Męskość dominacji ........................................................... 89
Męska jakość ............................................................................. 90
Wzorce narodowe ...................................................................... 93
Cztery triumfy męskości ............................................................ 98
Produkowanie mężczyzn ........................................................... 102
Męski uniwersalizm ................................................................. 105
Czym jest patriarchat? .............................................................. 112
Część druga
PRAWA KOBIET – REWOLUCJA
4. Początki emancypacji ..................................................... 117
Ochrona w kręgu patriarchalnym ............................................... 118
Kobiety niezależne .................................................................... 121
Debata o kobietach .................................................................... 128
Damy salonowe i nowe matki .................................................... 133
5. Podboje feminizmu ........................................................... 139
Kobiety podczas rewolucji .......................................................... 139
Prawa dla kobiet ...................................................................... 146
Równość obywatelska ................................................................ 149
Dostęp do zawodów prestiżowych .............................................. 153
Głos kobiet ............................................................................... 155
Obywatelki ............................................................................... 159
Wolność ciała ............................................................................ 164
Rewolucje seksualne .................................................................. 168
6. Na czym polega emancypacja? ....................................... 173
Dwie rodziny feminizmu .......................................................... 174
Feminizm macierzyński ............................................................ 178
Maternalizm, pacyfizm i ekofeminizm ....................................... 182
Jedność feminizmów .................................................................. 186
7. Mężczyźni-feminiści ...................................................... 193
Powody zaangażowania ........................................................... 194
Bohaterka, uczona i sybilla ........................................................ 199
Myśliciele równości ................................................................... 201
Męski feminizm – cóż za skandal! .............................................. 209
Lekarze i emancypacja .............................................................. 215
8. Feminizm państwowy ...................................................... 223
Maternalizm narodowy i międzynarodowy ................................ 224
Państwo opiekuńcze i emancypacja kobiet ................................... 227
Wpływ Europy kolonialnej ........................................................ 231
Feminizm rewolucyjny .............................................................. 236
Zdradzone kobiety .................................................................... 240
Od Arabii Saudyjskiej do Islandii ............................................... 244
Rozszerzony krąg patriarchalny ................................................. 250
Część trzecia
PROBLEMY Z MĘSKOŚCIĄ
9. Mężczyzna wyobcowany .................................................. 257
Niepokój tkwiący w męskości ...................................................... 258
Wojny męskości ......................................................................... 261
Wychowanie i cierpienie ............................................................ 267
Nieobecny ojciec ........................................................................ 271
Kiedy umiera mężczyzna ........................................................... 274
10. Męskie patologie .......................................................... 281
Męskość przestępcza .................................................................. 282
Od kosza na pranie do obciążenia psychicznego ........................... 288
Dyskryminacja w pracy ............................................................. 292
Stereotypy dotyczące płci ............................................................ 298

Seksizm i kultura masowa ......................................................... 302
Kobiety – „wspólniczki”? ........................................................... 307
11. Zmierzch męskości jako cechy charakteru ............... 315
Złamany żołnierz, skończony robotnik ....................................... 315
Odchodzenie od dawnych wzorców i odkupienie .......................... 321
Przystosowanie kobiet ............................................................... 325
Mężczyzna „wykastrowany” ...................................................... 331
Reakcja maskulinistyczna .......................................................... 335
Zmienić mężczyzn? .................................................................. 340
Mężczyźni wobec równości ........................................................ 344
Część czwarta
SPRAWIEDLIWOŚĆ PŁCI
12. Męskości niedominacyjne ............................................. 349
Przywództwo feministyczne ...................................................... 350
Prawo do władzy ...................................................................... 352
Kobiety wojny, kobiety pokoju .................................................... 354
Demokracja w służbie kobiet ...................................................... 358
Walka z ubóstwem kobiet ........................................................... 363
Opresyjne religie ....................................................................... 369
Muzułmanie i feminiści ............................................................ 372
13. Męskości szacunku ......................................................... 377
Również w miłości ................................................................... 377
Uwodzenie w relacjach między ludźmi ....................................... 381
Warunki dotyczące seksu ............................................................ 385
Równość przyjemności, wolność ciała .......................................... 393
Plaga molestowania seksualnego ................................................. 400
Zlikwidowanie przemocy seksualnej ........................................... 403
14. Męskości oparte na równości ...................................... 409
Obywatel w społeczności lokalnej i w państwie ............................ 410
Myśleć bez seksizmu .................................................................. 415
Szefem być ................................................................................ 420
Kobiety i mężczyźni u władzy ................................................... 424
„Czynnik różnorodności” ........................................................... 430
Mężczyźni „domowi” ................................................................ 433
„Nowi ojcowie” ......................................................................... 439
Silne dziewczyny i chłopcy-feminiści .......................................... 443
15. Burzenie patriarchatu ................................................. 449
Sprawa feminizmu włączającego ............................................... 450
Etyka płci ................................................................................. 454
Nieposłuszeństwo wobec płci społeczno-kulturowej ...................... 458
Wszystkie męskości świata ......................................................... 464
Głupi jak facet? ........................................................................ 471
Feminizm i kompromis w związku ............................................ 476
Wolność kobiet i mężczyzn ......................................................... 479
Posłowie. Co może mężczyzna niesprawiedliwy ................ 483
Indeks osobowy ....................................................................... 489
Podziękowania ........................................................................ 503
Fotografie i ilustracje ............................................................... 505