E-book details

Emisariusze Freuda. Transfer kulturowy psychoanalizy do polskich sfer inteligenckich przed drugą wojną światową. Tom I-II

Emisariusze Freuda. Transfer kulturowy psychoanalizy do polskich sfer inteligenckich przed drugą wojną światową. Tom I-II

Lena Magnone

Ebook

Seria HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI. Tom 120

 

Niniejsza książka nie jest ani historią psychoanalizy w Polsce, ani historią „polskiej psychoanalizy”. To rekonstrukcja podejmowanych przez pierwszych zwolenników Zygmunta Freuda prób zaszczepienia jego teorii polskiej inteligencji – tych udanych, jak i tych, które zakończyły się porażką. Każda część pracy zogniskowana jest na jednym z członków Wiedeńskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego i jego wysiłkach w tym zakresie. Omówiona została działalność Ludwika Jekelsa, Heleny Deutsch, Beaty Rank, Eugenii Sokolnickiej i Gustawa Bychowskiego, a także psychoanalitycznych pedagogów: Zygfryda Bernfelda oraz sióstr Berty i Stefanii Bornstein. Głównym celem było wydobycie pewnej zapomnianej formacji środkowoeuropejskiego modernizmu, stąd obecność wielu bohaterów dalszego planu oraz obszernego tła społeczno-kulturowego. Emisariusze Freuda przynoszą zbiorową biografię całego pokolenia kosmopolitycznych intelektualistów, współtwórców najważniejszego projektu emancypacyjnego przełomu wieków, kobiet i mężczyzn dramatycznie odczuwających potrzebę zmieniania świata, łączących praktykę psychoanalityczną z radykalnym socjalizmem i zdecydowanymi poglądami feministycznymi. Autorka próbuje odpowiedzieć na pytanie, dlaczego przed II wojną światową nie udało się w Polsce założyć oddziału Międzynarodowego Stowarzyszenia Psychoanalitycznego, a osoby najbardziej zaangażowane w te starania figurują dziś w leksykonach jako psychoanalitycy amerykańscy.

 

 „Badacz transferu kończy swoją pracę tam, gdzie zaczyna ją ten, kto poszukuje recepcji sensu stricte: recepcja oznacza, że transfer kulturowy uznać trzeba za dokonany. W tej książce interesuje mnie nie fakt późnomiędzywojennej popularności psychoanalizy, lecz sam rozpoczęty wraz z jej narodzinami proces, który doprowadził do tego, że pod koniec lat trzydziestych „cała Warszawa” czyta Wstęp do psychoanalizy, a na scenie triumfy święci Freuda teoria snów Antoniego Cwojdzińskiego. Moim punktem wyjścia nie jest zatem kultura polska. Nie obserwuję tego, co do niej trafia i w jaki sposób jest do niej przyswajane. Odwracam tę relację, skupiając się na samym Freudzie i jego pierwszych zwolennikach: zajmują mnie drogi rozpowszechniania się freudyzmu, a nie jego recepcja. Szczególnie zaś chodzi mi o przypomnienie najważniejszych aktorów kulturowego transferu i podejmowanych przez nich wysiłków” (ze Wstępu).

 

Lena Magnone (ur. 1980) –  absolwentka Wydziału Polonistyki, Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych oraz Interdyscyplinarnego Podyplomowego Studium Kształcenia Tłumaczy na Uniwersytecie Warszawskim. Doktorat w zakresie literaturoznawstwa obroniła w 2007 roku. Autorka monografii Maria Konopnicka. Lustra i symptomy (słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2011). Wydała z rękopisów Listy do synów i córek Konopnickiej (Wydawnictwo IBL, Warszawa 2010). Artykuły na temat literatury i psychoanalizy zamieszczała na łamach m.in. „Pamiętnika Literackiego”, „Przeglądu Filozoficznego”, „Przeglądu Filozoficzno-Literackiego”, „Kronosa”, „Wielogłosu”, „Poznańskich Studiów Polonistycznych”, „Przeglądu Humanistycznego” czy „Kontekstów”. Laureatka programu „Zostańcie z nami” Fundacji Tygodnika „Polityka” (2007) oraz stypendium MNiSW dla wybitnych młodych naukowców (2015–2018). Pracuje na Wydziale Polonistyki UW, wykłada również na podyplomowych Gender Studies w Instytucie Badań Literackich PAN.

TOM I

 

WSTĘP
 Transfer kulturowy
 Pole psychoanalizy
 Strategie pariasów
 Emisariusze Freuda

CZĘŚĆ I: LUDWIK JEKELS
Rozdział 1: Właściciel sanatorium
 Właściciel sanatorium
 Zapolska w Bystrej
 Święto nauki polskiej
 Polscy freudyści przesyłają wyrazy uznania
 Warszawskie Towarzystwo Lekarskie
 Zoë
Rozdział 2: Wysłannik Freuda na „nasz kraj”
 Freud w Wydawnictwie Altenberga
 II Zjazd Neurologów, Psychiatrów i Psychologów Polskich
 Szkoła Lwowska wobec psychoanalizy
 Klerk i freudyści
Rozdział 3: Terapeutyczny nihilista
 Polska Biblioteka Psychoanalityczna
 Z psychologii litości
 Wiedeń, Sztokholm, Nowy Jork

CZĘŚĆ II: HELENA DEUTSCH
Rozdział 1: Galicyjska new woman
 Galicyjska new woman
 Rewolucja psychoanalityczna
 Psychologia kobiet
Rozdział 2: Autobiografie Heleny Deutsch
 Autobiografia
 Patologiczne kłamstwo
 George Sand, kobiecy los
 Osobowość „jak gdyby” (Was ist da los?)
 Jak gdyby autobiografia?

CZĘŚĆ III: BEATA RANK
 Żona Ranka
 Psychoanaliza i antropologia
 Z dziennika Anaïs Nin

 

TOM II


CZĘŚĆ IV: EUGENIA SOKOLNICKA
Rozdział 1: Pionierka psychoanalizy we Francji
 Kutnerka
 Z Budapesztu do Paryża
 Sześć seansów
Rozdział 2: Dziwna historia awangardy
 Psychoanalityk w podróży
 Na początku była libido?
 Przybyszewska

CZĘŚĆ V: „PEDAGOGICZNI ANALITYCY CZY ANALITYCZNI PEDAGODZY…”
Zygfryd Bernfeld
Siostry Bornstein
„Doktor Korczak ma głos!”

CZĘŚĆ VI: GUSTAW BYCHOWSKI
Rozdział 1: Polski freudysta
 Polski freudysta
 Ich „Przegląd” i nasze „Wiadomości”
 Dusza Słowackiego
Rozdział 2: Wstęp do psychoanalizy
 Z katalogu Wydawnictwa Przeworskiego
 „Łydka nie znaczy Freud”
 Psychoanaliza na scenie
 Zburzona świątynia

Koda („Co ma pan przeciwko doktorowi Krokowskiemu?”)

Lista skrótów tytułów czasopism i wydawnictw ciągłych obowiązujących w publikacji

Bibliografia przedmiotu

Indeks nazwisk

  • Title: Emisariusze Freuda. Transfer kulturowy psychoanalizy do polskich sfer inteligenckich przed drugą wojną światową. Tom I-II
  • Author: Lena Magnone
  • ISBN: 9788324228607, 9788324228607
  • Date of issue: 2022-06-03
  • Format: Ebook
  • Item ID: e_2rwt
  • Publisher: Wydawnictwo UNIVERSITAS