E-book details

Odsłony dialogu. Literatura, kultura i polityka w relacjach polsko-niemieckich

Odsłony dialogu. Literatura, kultura i polityka w relacjach polsko-niemieckich

Marek Zybura

Ebook

Literatura, kultura i polityka przez wieki stanowiły historyczne przestrzenie w polsko-niemieckim dialogu i wciąż stanowią płaszczyzny dokonujących się w nim spotkań, wymiany i tarć. Niemieckie oświecenie zrodziło w swojej narracji o Polsce krytyczne wyobrażenia, które, mniej lub bardziej potem ewoluując, trwale określiły niemiecki wizerunek Polski i Polaków – często konfrontacyjnie nieprzyjazny – aż po obecne czasy w gruncie rzeczy. Na pewno żywe były one jeszcze w minionym stuleciu.
Warunki dla dialogu, zdolnego zamieniać konfrontację w partnerstwo, nastały dopiero po II wojnie światowej. Obfitował on wtedy we wzloty i upadki, nadzieje i zawody, ale przy wszystkich trudnościach i ograniczeniach, wynikających z dwubiegunowego charakteru ówczesnego świata, był przez obydwie strony uparcie kontynuowany. I tak jak pod koniec lat 80. ubiegłego wieku do zmian dojrzewał świat, tak w latach 1989–1991 doszło też do przełomu w relacjach wolnej Polski ze zjednoczonymi, demokratycznymi Niemcami. Negatywnie nacechowane, nieufne sąsiedztwo przerodziło się w przyjazną współpracę, nawet jeśli bywa ona, jak to się dzieje obecnie, wystawiana na ciężką próbę.
Poszczególne teksty tomu – z panoramą niemieckiej recepcji kultury polskiej w ostatnich dwóch stuleciach w tle –  traktują o dwudziestowiecznych aktorach polsko-niemieckiego dialogu, „wielkich latarnikach” wzajemnego otwierania się Niemców i Polaków na siebie w tym czasie. Byli i są to przede wszystkim ludzie pióra, ale także sztuki i polityki, snujący odważne wizje przyszłości, którzy kształtowanie naszych wzajemnych dobrych relacji uważali i uważają za zadanie – żyli i żyją nim w myśl sformułowanego przez Huberta Orłowskiego dla Poznańskiej Biblioteki Niemieckiej motta: „Sąsiedztwo zobowiązuje”.

Wstęp

I

Na drogach i bezdrożach historii

Der Geist Polonias. Dwa wieki recepcji kultury polskiej w Niemczech 1741–1942

Układ Warszawski (1970) w perspektywie współpracy kulturalnej między PRL i NRF

Dziedzictwo kulturowe Wrocławia w polityce historycznej miasta

II

Orbis litterarum

Polskie przyjaźnie Carla Hauptmanna

„Dudeczku mój drogi...” „Droga Alice...” O pewnej amitié amoureuse à trois w dziejach niemieckiej recepcji twórczości Witolda Gombrowicza

„...czy Piper dojdzie do porozumienia z Neskem”? Witold Gombrowicz a „sprawa Piper-Neske” w świetle korespondencji

„...emigracji mojej nie należy traktować jako dobrowolnej”. O tułaczych latach Witolda Wirpszy

„Bardzo potrzebna mi jest przyjaźń Pana. To pozwala żyć”. Zbigniew Herbert i Heinrich Kunstmann – o fiasku pewnej przyjaźni

„Lubię te Twoje szczere listy bez mizdrzenia się”. O korespondencji Karla Dedeciusa z Tadeuszem

Różewiczem

Zawiłe drogi polskiej recepcji twórczości Volkera Brauna i Reinera Kunzego

Germaniści w transferze kulturowym: polskie historie i leksykony literatury niemieckiej

III

W służbie dialogu

Przez sztukę do Paneuropy: Bronisław Huberman (1882–1947). Śladami zapomnianego wizjonera integracji europejskiej

„Drogi i Kochany Panie!” Otto Forst de Battaglia (1889–1965) i literatura polska

Heinrich Kunstmann (1923–2009) – Amicus Poloniae

Richard von Weizsäcker (1920–2015). Moralność władzy – władza moralności

„Karol Wielki” sztuki przekładu: Karl Dedecius (1921–2016)

Zamiast posłowia: „...aby jeden naród zechciał zrozumieć drugi”

Wykaz pierwodruków

Indeks nazwisk

  • Title: Odsłony dialogu. Literatura, kultura i polityka w relacjach polsko-niemieckich
  • Author: Marek Zybura
  • ISBN: 978-83-242-6694-4, 9788324266944
  • Date of issue: 2023-05-15
  • Format: Ebook
  • Item ID: e_39j8
  • Publisher: Wydawnictwo UNIVERSITAS